کوینکس ارائه خدمات به کاربران ایرانی را متوقف کرد؛ اما نه به دلیل تحریم!

صرافی رمزارزی کوینکس با به‌روزرسانی سیاست‌های انطباق با مقررات مبارزه با پول‌شویی (AML)، نام ایران را در فهرست کشورهای مشمول محدودیت قرار داد. این تصمیم به معنای توقف ارائه خدمات به کاربران ایرانی است و هم‌زمان، گزارش‌هایی از اعمال محدودیت برای برخی حساب‌ها منتشر شده است. اگرچه کوینکس برای بخشی از کاربران دوره‌ای انتقالی در نظر گرفته، اما این اتفاق را باید یکی از مهم‌ترین تغییرات سال‌های اخیر برای معامله‌گران ایرانی بازار رمزارز دانست.

کوینکس رسماً ایران را از فهرست کشورهای مجاز حذف کرد

کوینکس در اطلاعیه‌ای که ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶ (3 تیر 1405) منتشر شد، اعلام کرد در راستای اجرای الزامات جهانی مبارزه با پول‌شویی (AML) و سیاست‌های انطباق (Compliance)، ارائه خدمات به کاربران و ساکنان چند کشور متوقف می‌شود. ایران نیز از این پس در کنار کشورهایی مانند آمریکا، کانادا، بریتانیا، چین، هنگ‌کنگ، قزاقستان، کشورهای عضو منطقه اقتصادی اروپا (EEA)، کوبا و کره شمالی در فهرست کشورهای ممنوعه این صرافی قرار گرفته است.

این صرافی همچنین تأکید کرده است که استفاده از VPN، پروکسی یا ارائه اطلاعات نادرست برای دور زدن محدودیت‌های جغرافیایی، مغایر با قوانین آن محسوب می‌شود و می‌تواند به اعمال محدودیت روی حساب کاربری منجر شود.

این نخستین‌بار نیست که یک صرافی بین‌المللی دسترسی کاربران ایرانی را محدود می‌کند، اما اهمیت این تصمیم از آن جهت است که کوینکس طی سال‌های گذشته به یکی از اصلی‌ترین گزینه‌های معامله‌گران ایرانی تبدیل شده بود.

محدودیت‌ها دقیقاً به چه معنا هستند؟

یکی از برداشت‌های اشتباه پس از انتشار این خبر، برابر دانستن «قرار گرفتن در فهرست کشورهای ممنوعه» با «مسدود شدن فوری دارایی کاربران» است؛ در حالی که این دو موضوع الزاماً یکسان نیستند.

رویه رایج در اغلب صرافی‌های بین‌المللی این است که ابتدا امکان استفاده از خدمات معاملاتی متوقف می‌شود و سپس کاربران برای بستن موقعیت‌های باز و انتقال دارایی‌های خود، فرصت محدودی در اختیار خواهند داشت. به همین دلیل، گزارش‌های منتشرشده از سوی کاربران ایرانی نیز نشان می‌دهد برخی حساب‌ها وارد دوره‌ای انتقالی شده‌اند که در آن امکان ایجاد معامله جدید وجود ندارد و کاربران تنها می‌توانند دارایی‌های خود را مدیریت و برداشت کنند.

بر اساس این گزارش‌ها، حساب‌هایی که دارای موقعیت باز در بازار فیوچرز هستند، تنها مجاز به بستن معاملات فعلی خواهند بود و امکان باز کردن موقعیت جدید یا افزایش حجم معاملات را نخواهند داشت. همچنین در بازار اسپات نیز برای برخی کاربران تنها امکان فروش دارایی و برداشت موجودی فراهم شده است.

البته این جزئیات در اطلاعیه عمومی کوینکس منتشر نشده و عمدتاً از طریق پیام‌های اختصاصی یا پنل کاربری برخی کاربران مشاهده شده است؛ بنابراین ممکن است نحوه اجرای محدودیت‌ها برای همه حساب‌ها یکسان نباشد.

چرا بازار فیوچرز زودتر محدود می‌شود؟

یکی از نکات قابل توجه در چنین محدودیت‌هایی، توقف سریع‌تر خدمات بازار فیوچرز نسبت به معاملات اسپات است.

دلیل این موضوع به ماهیت معاملات اهرمی بازمی‌گردد. در بازار فیوچرز، کاربران از اعتبار معاملاتی استفاده می‌کنند و هر موقعیت باز می‌تواند برای صرافی تعهدات مالی ایجاد کند. به همین دلیل، از نگاه نهادهای نظارتی، این بخش ریسک بیشتری نسبت به معاملات عادی دارد و معمولاً نخستین سرویسی است که هنگام اعمال محدودیت‌های جغرافیایی متوقف می‌شود.

به همین علت، در اغلب موارد ابتدا امکان باز کردن موقعیت‌های جدید غیرفعال می‌شود و کاربران فقط اجازه خواهند داشت معاملات باز خود را ببندند تا ریسک‌های مالی و حقوقی صرافی کاهش یابد.

آیا استفاده از VPN مشکل را حل می‌کند؟

پاسخ کوتاه، لزوماً «خیر» است. کوینکس در سیاست جدید خود صراحتاً اعلام کرده است که استفاده از ابزارهایی مانند VPN یا پروکسی برای دور زدن محدودیت‌های جغرافیایی مجاز نیست. از سوی دیگر، شناسایی محل فعالیت کاربران صرفاً بر اساس آدرس IP انجام نمی‌شود.

صرافی‌های بین‌المللی معمولاً مجموعه‌ای از اطلاعات شامل احراز هویت (KYC)، مدارک ثبت‌شده، سوابق ورود، الگوی اتصال، بررسی‌های امنیتی و سامانه‌های مدیریت ریسک را برای ارزیابی کاربران به کار می‌گیرند. بنابراین حتی اگر کاربری با IP کشور دیگری وارد حساب خود شود، در صورت شناسایی ارتباط حساب با یک کشور محدودشده، همچنان ممکن است با محدودیت مواجه شود.

اگر در کوینکس حساب دارید، اکنون چه باید بکنید؟

اگر همچنان از کوینکس استفاده می‌کنید، بهتر است وضعیت حساب خود را هرچه سریع‌تر بررسی کنید و اقدامات لازم را به روزهای پایانی موکول نکنید.

در گام نخست، موجودی تمام حساب‌های خود از جمله اسپات، فیوچرز، مارجین و سایر سرویس‌ها را بررسی کنید تا دارایی یا موقعیت بازی از قلم نیفتد. اگر در بازار فیوچرز معامله باز دارید، ابتدا آن را ببندید؛ زیرا با تشدید محدودیت‌ها ممکن است امکان مدیریت آن از بین برود.

کاربرانی که از سرویس وام (Loan) استفاده کرده‌اند نیز بهتر است هرچه سریع‌تر بدهی خود را تسویه کنند تا فرآیند برداشت دارایی با مشکل مواجه نشود. پس از آزاد شدن موجودی، انتقال دارایی به یک کیف پول شخصی یا پلتفرم دیگری که امکان استفاده از آن را دارید، منطقی‌ترین اقدام خواهد بود.

همچنین تا زمان مشخص شدن وضعیت نهایی، از واریز دارایی جدید یا آغاز معاملات تازه در کوینکس خودداری کنید و اطلاعیه‌های رسمی و پیام‌های حساب کاربری خود را به‌صورت منظم بررسی کنید؛ زیرا ممکن است تغییرات بعدی از همین طریق اطلاع‌رسانی شوند.

این تصمیم فقط ایران را هدف نگرفته است

اگرچه قرار گرفتن ایران در فهرست کشورهای ممنوعه برای کاربران داخلی اهمیت ویژه‌ای دارد، اما بررسی فهرست جدید کوینکس نشان می‌دهد این تصمیم بخشی از یک بازنگری گسترده‌تر در سیاست‌های انطباق این صرافی است.

حضور کشورهایی مانند آمریکا، کانادا، بریتانیا، سوئیس، هنگ‌کنگ و کشورهای عضو منطقه اقتصادی اروپا در کنار ایران نشان می‌دهد کوینکس در حال سخت‌گیرانه‌تر کردن سیاست‌های نظارتی خود است؛ روندی که طی سال‌های اخیر در بسیاری از صرافی‌های بزرگ بازار رمزارز نیز مشاهده شده است.