آیفون 17 همه‌جای جهان 800 دلار، در ایران 1800 دلار!

افزایش قیمت ریالی موبایل در ایران تا حدی پیش رفته که حالا نرخ دلار نیز به پای آن نمی‌رسد.

اگر این روزها برای خرید گوشی به بازار موبایل یا فروشگاه‌های آنلاین سری زده باشید، احتمالاً از دیدن قیمت‌ها شوکه شده‌اید. بدون نیاز به محاسبه، افزایش چند برابری قیمت گوشی در ماه‌ها و هفته‌های اخیر قابل لمس است.

پیش‌تر در ویدئوهایی به بررسی وضعیت بازار سخت افزار ایران در پی تحولات اخیر داخلی و خارجی پرداختیم. اما بازار موبایل نیز از گزند این تنش‌ها در امان نمانده است؛ چه بسا شاید آسیب بیشتری هم دیده باشد.

در همین رابطه بخوانید:

- بررسی وضعیت بازار سخت‌افزار در شرایط جنگی؛ مصاحبه با خریداران و فروشندگان [تماشا کنید]
- کدام قطعات سخت‌افزاری در بحران زودتر نایاب می‌شوند؟ [تماشا کنید]

برخلاف قطعات سخت‌افزاری که معمولاً جامعه هدف محدودتر یا برحسب نوع قطعه، استفاده‌های تخصصی‌تری دارند، گوشی‌های هوشمند برای «همه» ساخته می‌شوند. فارغ از شغل و جایگاه اجتماعی و اقتصادی، گوشی‌های همراه در رده‌های قیمتی مختلف با تنوع بسیار بالایی تولید می‌شوند تا این نیاز همگانی را پاسخ دهند.

با این حال، بازار پرنوسان موبایل در ایران، گریبان‌گیر نیازهای حیاتی و روزمره کاربران شده است. با وجود همیشگی‌بودن افزایش قیمت‌های موبایل در ایران به تناسب افزایش نرخ ارز، حالا انگار پای عوامل دیگری نیز به این ماجرا باز شده است.

افزایش چند برابری قیمت موبایل

نگاهی به قیمت گوشی‌ها در بازارهای حضوری موبایل یا فروشگاه‌های آنلاین، از افزایش چند برابری قیمت‌ها خبر می‌دهد. تا جایی که بررسی‌های شهرسخت‌افزار از مقایسه قیمت ریالی گوشی (و معادل دلاریِ آن در ایران) با قیمت تعیین شده سازنده (قیمت جهانی)، از اعداد و ارقام عجیبی خبر می‌دهد.

توجه شما را به لیست زیر شامل قیمت چند مدل از گوشی‌های محبوب بازار از برندهای پرفروش، جلب می‌کنیم.

مشاهده می‌شود که تقریباً در تمامی گروه‌های قیمتی موبایل از مدل‌های اقتصادی گرفته تا پرچمدار، افزایش قیمت ریالی حتی از قیمت جهانی نیز فراتر رفته است. به طور خاص، این افزایش قیمت‌ها متوجه گوشی‌های پرچمدار و البته گوشی‌های نوظهور بازار شده است که می‌توان اختلاف قیمتِ معادلِ دلاری آن‌ها در ایران نسبت به قیمت دلاری در بازار جهانی (ارزش واقعی) را ملاحظه کرد.

اما در این شرایط، دلیل افزایش شدید قیمت ریالیِ گوشی نسبت به قیمت جهانی آن‌ها چیست؟

چرا گوشی این‌قدر گران شده است؟

افزایش قیمت تلفن همراه در ماه‌های اخیر بیش از آنکه ناشی از رشد تقاضا یا نوسانات ارزی باشد، ریشه در اختلالات سمت عرضه دارد.

به گزارش پیوست، محمد یونسی، عضو هیات‌رئیسه و خزانه‌دار اتحادیه فروشندگان تلفن همراه تهران، اعلام کرده است واردات موبایل در ۹ ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۴ از نظر تعداد حدود ۱۴ درصد و از نظر ارزش دلاری بیش از ۲۰ درصد کاهش یافته است؛ موضوعی که به گفته او نشان‌دهنده کاهش ورودی واقعی کالا و برهم خوردن تعادل عرضه در بازار است.

یونسی با تأکید بر اینکه نرخ ارز در برخی مقاطع ثابت بوده اما قیمت‌ها افزایش یافته، تصریح کرد متغیرهای غیرارزی نقش پررنگ‌تری در گرانی اخیر داشته‌اند. به گفته او، کندی ثبت سفارش، محدودیت در انتقال ارز، افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل بین‌المللی، تغییر سیاست‌های وارداتی و طولانی شدن فرآیند ترخیص کالا، بیش از نرخ ارز بر قیمت موبایل اثر گذاشته و ساختار لجستیک و سیاست‌گذاری به عامل اصلی تعیین‌کننده قیمت تبدیل شده است.

وی مشکلات ثبت سفارش، محدودیت‌های تامین مالی خارجی، کاهش دسترسی به خرید اعتباری، تحریم‌ها، افزایش هزینه حمل‌ونقل و ریسک‌های منطقه‌ای را از مهم‌ترین موانع واردات عنوان کرد و گفت واردکنندگان با افزایش هزینه، زمان و ریسک مواجه‌اند.

به گفته او، بیشترین کاهش واردات مربوط به گوشی‌های پرچمدار و گران‌قیمت بوده که تحت تاثیر فشار ارزی و حساسیت‌های سیاستی قرار دارند.

کِی بازار موبایل به سامان می‌رسد؟

شاید هنوز نتوان زمان دقیقی برای بهبود وضعیت بازار مشخص کرد. همانطور که این عضو هیات‌رئیسه اتحادیه فروشندگان تلفن همراه، در گفتگوی خود اعلام کرده است:

بازار موبایل ایران عرضه‌محور است و تداوم محدودیت‌های وارداتی به معنای ادامه نوسان افزایشی ملایم خواهد بود.

با این حال، وی در جمع‌بندی صحبت‌های خود ابزار امیدواری کرد که با اصلاح فرآیند تأمین و واردات، امکان بازگشت سریع بازار به تعادل وجود دارد.