معایب رم مجازی اندروید که باید بدانید (+آموزش غیرفعال کردن)

اگر گوشی‌تان 8 یا 12 گیگابایت حافظه رم دارد اما احساس می‌کنید به اندازه کافی حافظه آن سریع نیست، بد نیست خاموش کردن قابلیت رم مجازی اندروید را امتحان کنید. در ادامه به شما می‌گوییم چرا Virtual Memory اندروید همیشه مفید نیست و بسیاری مواقع مشکل‌ساز می‌شود.

فهرست مطالب این مقاله:

- فرق رم مجازی گوشی با رم واقعی
- معایب رم مجازی اندروید
- چه زمانی رم مجازی مفید است؟
- چگونه رم مجازی گوشی را غیرفعال کنیم؟
- جمع بندی

در بیشتر گوشی‌های اندرویدی قابلیتی با اسامی همچون RAM Plus ،Memory Extension یا RAM Expansion وجود دارد که به عنوان رم مجازی شناخته می‌شود. این قابلیت بخشی از حافظه داخلی دستگاه را به‌عنوان رم مجازی در اختیار سیستم قرار می‌دهد تا در صورت پر شدن حافظه رم فیزیکی، به‌عنوان فضای کمکی استفاده شود.

در ظاهر این کار ایده جذابی است. برای مثال اگر گوشی شما ۱۲ گیگابایت رم فیزیکی داشته باشد، می‌توانید ۲ تا ۱۲ گیگابایت دیگر به‌صورت مجازی به آن اضافه کنید. به این ترتیب به عددی وسوسه‌کننده مثل ۲۴ گیگابایت دست پیدا می‌کنید که منطقاً می‌بایست بهتر باشد. خبر بد اینکه رم مجازی اندروید همیشه مفید نیست و در موارد زیادی عامل کُندی و لگ زدن گوشی است.

فرق رم مجازی گوشی با رم واقعی

سرعت و روان بودن گوشی و تبلت تابع سرعت منابع اصلی دستگاه است که از حافظه ذخیره سازی، حافظه رم و پردازنده تشکیل می‌شوند. رحافظه م محلی است که اپلیکیشن‌های در حال اجرا و داده‌های مورد استفاده آنها آنجا نگهداری می‌شوند تا پردازنده و GPU بتوانند تقریباً بدون تاخیر و با سرعت بالا به آن‌ها دسترسی پیدا کنند.

در حالی که رم فیزیکی یک حافظه اختصاصی از نوع DRAM و بسیار پرسرعت و دارای تاخیر پایین است، رم مجازی از حافظه داخلی گوشی استفاده می‌کند که از نوع NAND Flash بوده و ذاتاً برای ذخیره کردن اطلاعات ساخته شده است. حتی حافظه‌های داخلی پرسرعت UFS هم از نظر سرعت و تأخیر دسترسی، به پای رم‌های چند نسل قبل نمی‌رسند. این یعنی وقتی سیستم داده‌ها را به فضای رم مجازی منتقل می‌کند، خوانش آن زمان بیشتری می‌برد و موجب تاخیر می‌شود.

در نتیجه شاید رم مجازی گوشی بتواند اپ‌های بیشتری را باز نگه دارد و بسته نشوند، اما هنگام بازگشت کاربر به آنها، مکث و کندی بیشتری احساس می‌شود. بنابراین بزرگ‌تر بودن عدد رم در اندروید لزوماً به معنای سرعت بالاتر نیست.

معایب رم مجازی اندروید

مشکل رم مجازی همیشه به شکل افت محسوس سرعت خود را نشان نمی‌دهد. در حالی که گوشی در بیشتر مواقع سریع به نظر می‌رسد، اما در برخی سناریوها مثل جابه‌جایی بین چند اپ یا اجرای هم‌زمان بازی و مرورگر؛ تأخیرهای کوتاه اما آزاردهنده ظاهر می‌شوند. این دقیقاً نتیجه همان تاخیر بالای حافظه داخلی نسبت به حافظه رم است.

همچنین استفاده از حافظه داخلی به‌عنوان رم مجازی به معنای خواندن و نوشتن مداوم داده‌ها است، زیرا نحوه خوانش و تغییر اطلاعات در حافظه رم واقعی با رم مجازی بسیار متفاوت است. 

طبق آنچه که بالاتر اشاره شد، استفاده از رم مجازی موجب افزایش مصرف باتری، افزایش گرمای گوشی و کاهش عمر تراشه حافظه در بلند مدت می‌شود.

برای کاربری که هر دو یا سه سال گوشی خود را تعویض می‌کند، شاید استهلاک سریع‌تر حافظه داخلی گوشی چندان مهم نباشد. اما برای کسانی که گوشی را سال‌ها نگه می‌دارد، فعال بودن رم مجازی می‌تواند باعث افزایش شانس بروز خطا و خرابی حافظه داخلی شود.

چه زمانی رم مجازی مفید است؟

هرچند تا اینجا درباره معایب استفاده از رم مجازی گفتیم، اما این قابلیت همیشه هم بد نیست. برای نمونه در گوشی‌های اقتصادی با ۴ یا ۶ گیگابایت حافظه رم، فعال کردن رم مجازی می‌تواند واقعاً کمک‌کننده باشد. در چنین وسائل اندرویدی فضای اضافی ناشی از قابلیت حافظه رم مجازی باعث می‌شود اپ‌ها کمتر بسته شوند و کاربر تجربه بهتر و روان‌تری داشته باشد.

با این حال در گوشی‌هایی با ۸، ۱۲ یا 16 گیگابایت حافظه رم، مزیت رم مجازی بسیار کمتر است. در چنین شرایطی خود گوشی به اندازه کافی حافظه رم در اختیار دارد و فعال کردن رم مجازی صرفاً باعث افزایش پیچیدگی می‌شود.

چگونه رم مجازی گوشی را غیرفعال کنیم؟

برای غیر فعال کردن رم مجازی در گوشی‌های سامسونگ،  معمولاً باید به مسیر تنظیمات → مراقبت از دستگاه (Device Care) → حافظه (Memory) → RAM Plus مراجعه کرد.

در سایر گوشی‌های اندرویدی، این گزینه معمولاً با نام‌هایی مانند Memory Extension ،RAM Expansion یا RAM Boost در بخش تنظیمات حافظه یا Performance قرار دارد.

اگر امکان غیرفعال‌ کردن کامل قابلیت رم مجازی وجود دارد، بهترین گزینه ممکن است. در غیر این صورت اگر نمی‌توانید رم مجازی گوشی را به طور کامل Off کنید، آن را روی کمترین مقدار ممکن (مثلاً ۲ گیگابایت) قرار دهید. در نهایت گوشی را ری‌استارت کنید تا تنظیمات جدید اعمال شود.

بعد از ری‌استارت شدن گوشی یا تبلت، حجم حافظه رم نمایش داده شده در تنظیمات کاهش می‌یابد (مثلاً از ۲۴ گیگابایت به همان ۱۲ گیگابایت واقعی). با این حال همین عدد پایین‌تر بهتر است و در بیشتر موارد عملکرد روان‌تر و بهتری را تجربه خواهید کرد.

در نظر داشته باشید که گاهی پس از نصب آپدیت‌های بزرگ گوشی یا تبلت اندرویدی، قابلیت رم مجازی دوباره به‌طور خودکار فعال می‌شود. بنابراین پس از هر آپدیت بزرگ و اساسی، بهتر است سری به تنظیمات حافظه بزنید و مطمئن شوید رم مجازی بدون روشن نشده است.

جمع‌بندی

رم مجازی در ظاهر راهکاری هوشمندانه برای افزایش حافظه رم وسایل اندرویدی است و نباید ضرری داشته باشد. با این حال تجربه نشان می‌دهد فعال کردن رم مجازی روی گوشی‌های با رم بالا می‌تواند نتیجه معکوس داشته باشد و موجب کندی، افزایش تاخیر و حتی لگ‌زدن و فریز شدن شود. بنابراین عدد بزرگ‌تر رم در اندروید لزوماً بهتر است و همیشه نباید فریب تبلیغات سازندگان گوشی را خورد.

در صورتی که گوشی‌تان 4 یا 6 گیگابایت حافظه رم دارد و از برنامه‌های زیادی استفاده می‌کنید، ممکن است حافظه مجازی اندرویدی برای شما مفید واقع شود. اما اگر استفاده‌تان سنگین نیست، خاموش کردن رم مجازی اندروید موجب افزایش پایداری و پایایی گوشی در کنار افزایش سرعت پاسخدهی آن می‌شود.