محدودیت این روزهای اینترنت موجب شده تا دسترسی به شبکههای اجتماعی خارجی با مشکل مواجه شود و کاربران به سراغ پیامرسانهای داخلی بروند. اما تعرفه اینترنت شبکههای اجتماعی داخلی به چه صورت محاسبه میشوند؟ در ادامه به این سوال و چند موضوع دیگر پاسخ دادهایم.
فهرست مطالب این مقاله:
- منظور از اینترنت نیم بها چیست؟
- بررسی تعرفه اینترنت پیامرسانهای داخلی
- چگونه میتوان مصرف اینترنت در پیامرسانهای داخلی را کاهش داد؟
- جمعبندی
- سوالات پرتکرار
مقدمه
بسیاری از کاربران در زمان قطع اینترنت به شبکههای اجتماعی داخلی روی آوردهاند. هر چند در روزهای اول نیز امکان چت کردن و ارسال پیام در این پلتفرمها وجود نداشت اما زاویه تاریک این قضیه، بحث تعرفه مصرفی این پیامرسانهاست.
اینکه تعرفه پیامرسانهای داخلی به چه شکل محاسبه میشود، یکی از موضوعاتی است که میتواند در انتخاب آن شبکه اجتماعی توسط کاربران تاثیرگذار باشد. اما پیش از هر چیز باید با تعرفه نیمبها و یکسوم آشنا شویم.
منظور از اینترنت نیمبها یا یکسوم چیست؟
با توجه به سایتی که شما به آن مراجعه میکنید، ممکن است تبادل اطلاعات با یک سرور داخلی یا یک سرور خارجی صورت بگیرد. بر همین اساس یک تفکیک کلی میان سایت های خارجی و داخلی وجود دارد. زمان استفاده از سایتهای ایرانی به شبکه ملی اطلاعات متصل هستید. در حالی که برای استفاده از سایتهایی که سرورشان خارج از ایران است باید به شبکه جهانی اینترنت متصل شوید.

از سال 1394 وزارت ارتباطات برای حمایت از سایتهای داخلی و تشویق کاربران به استفاده از آنها موضوع «اینترنت نیمبها» را مطرح کرده است. باید دقت داشت که تعرفه داخلی فقط برای سایتهایی که در این لیست قرار گرفته، لحاظ میشود.
نکته عجیب اینکه با جستجو در سایت مذکور هیچگونه اطلاعاتی درباره وضعیت و مشخصات پیامرسانهای داخلی به چشم نمیخورد و چیزی در نتایج جستجو ظاهر نمیشود.
همچنین مقرر شده که تعرفه پیام رسانهای داخلی به صورت یک سوم حساب شود. یعنی اگر شما 3 گیگابایت در یک پیام رسان داخلی ترافیک مصرف کنید، اپراتور اینترنت برای شما به اندازه 1 گیگابایت مصرف اینترنت فاکتور خواهد کرد. اما آیا این مصوبه توسط اپراتورها رعایت میشود؟

بررسی تعرفه اینترنت پیامرسانهای داخلی
برای پاسخ به این سوال و دغدغه کاربران به سراغ چند پیام رسان داخلی مانند ایتا، بله، روبیکا و سروش پلاس رفتهایم و ترافیک مصرفی آنها را روی سه اپراتور همراه اول، ایرانسل و رایتل مورد بررسی قرار دادهایم. برای این کار یک فایل مشخص را روی این پیام رسانها آپلود کرده و پس از آن نیز حجم باقی مانده اینترنت را مورد بررسی قرار دادهایم.
به عنوان مثال در یک سناریوی مشخص، یک فایل با حجم حدود 120 مگابایت را در اپلیکیشن روبیکا آپلود کردیم. این کار سه مرتبه تکرار شد و هر بار از اینترنت یکی از اپراتورها استفاده کردیم. همچنین قبل و پس از آپلود فایل، به اپلیکیشن اپراتور مورد نظر مراجعه و مقدار مصرف اینترنت اندازه گیری شد.
همانطور که تصویر بالا مشاهده میکنید، اپراتور ایرانسل، تعرفه اینترنت روبیکا را به صورت نیم بها محاسبه میکند و خبری از تعرفه یک سوم نیست. همچنین همراه اول و رایتل نیز تعرفه تمام بها را برای این اپلیکیشن در نظر گرفتهاند. نحوه محاسبه تعرفهها در جدول زیر لیست شده است.
| پیام رسان | همراه اول | ایرانسل | رایتل |
|---|---|---|---|
| ایتا | یکسوم بها | یکسوم بها | یکسوم بها |
| بله | یکسوم بها | یکسوم بها | یکسوم بها |
| روبیکا | تمامبها | نیمبها | تمامبها |
| سروش پلاس | یکسوم بها | یکسوم بها | یکسوم بها |
همانطور که مشاهده میکنید رویه یکسانی برای محاسبه این تعرفهها در همه پیامرسانهای داخلی وجود نداشته و در مواردی نیز به صورت تمام بها محاسبه شده است.
با این حال به نظر میآید که محاسبه تعرفه شبکههای اجتماعی وطنی از پیچیدگی خاصی برخوردار نبوده و لذا اپراتورها نمیتوانند به راحتی از تعهدات خود شانه خالی کنند. بنابراین میتوانید با توجه به تعرفه اینترنت و نحوه محاسبه آن، پیامرسان یا اپراتور مورد نظر خودتان را برگزینید.
چگونه میتوان مصرف اینترنت در پیامرسانهای داخلی را کاهش داد؟
برای کاهش مصرف اینترنت در پیامرسانهای داخلی، رعایت چند نکته ساده اما کاربردی میتواند تاثیر محسوسی بر حجم مصرفی داشته باشد. بیشتر پیامرسانهای داخلی بهصورت پیشفرض فایلهای دریافتی را بهطور خودکار دانلود میکنند. با غیرفعال کردن این گزینه، فقط فایلهایی که واقعا به آنها نیاز دارید دانلود میشوند و مصرف اینترنت کاهش پیدا میکند.
در تنظیمات بسیاری از پیامرسانها امکان محدود کردن کیفیت تصاویر و ویدیوها وجود دارد. انتخاب کیفیت متوسط یا پایین، بهویژه هنگام ارسال و دریافت ویدیو، نقش مهمی در کنترل مصرف ترافیک دارد.
در همین رابطه بخوانید:
- مقایسه سرویسهای نمایش خانگی؛ آیا ترافیک اینترنت نیم بها واقعی است؟
پخش خودکار ویدیوها در کانالها و گروهها یکی از عوامل اصلی افزایش مصرف اینترنت است. غیرفعال کردن این قابلیت باعث میشود ویدیوها فقط در صورت انتخاب کاربر پخش شوند.
تماسهای صوتی و بهویژه تصویری حجم اینترنت بالایی مصرف میکنند. در صورت امکان، استفاده از پیام متنی یا صوتی ضبطشده گزینه کممصرفتری محسوب میشود. در اندروید و iOS امکان محدود کردن مصرف داده برای هر اپلیکیشن وجود دارد.
با فعالسازی این گزینهها میتوان مصرف اینترنت پیامرسانها را بهتر کنترل کرد. همچنین نصب آخرین نسخه رسمی پیامرسانها معمولاً با بهبود عملکرد و کاهش مصرف دیتا همراه است.

جمعبندی
بررسی تعرفه مصرف اینترنت پیامرسانهای داخلی نشان میدهد که محاسبه ترافیک این پلتفرمها بهصورت یکسوم بها پیشبینی شده، اما در عمل رویهای یکسان میان اپراتورها و حتی خود پیامرسانها وجود ندارد.
نتایج بررسیهای شهرسختافزار حاکی از آن است که اگرچه ترافیک ایتا، بله و سروشپلاس با تعرفه یکسوم در حال محاسبه است اما در برخی موارد (نظیر روبیکا) ترافیک مصرفی بهصورت تمامبها محاسبه شده و این موضوع میتواند هزینه نهایی کاربران را بهطور محسوسی افزایش دهد.
از همین رو، انتخاب پیامرسان داخلی صرفاً نباید بر اساس دسترسی یا امکانات انجام شود، بلکه بررسی نحوه محاسبه تعرفه اینترنت توسط اپراتور و تجربه واقعی مصرف نیز اهمیت بالایی دارد.
سوالات پرتکرار
اینترنت نیمبها و یکسوم دقیقاً چه تفاوتی با اینترنت عادی دارد؟
اینترنت عادی یا تمامبها مربوط به سایتها و سرویسهایی است که سرور آنها خارج از کشور قرار دارد. اینترنت نیمبها برای وبسایتها و سرویسهای داخلی فعال در شبکه ملی اطلاعات محاسبه میشود و حجم مصرفی آن نصف ترافیک واقعی کسر میشود. در مورد پیامرسانهای داخلی، طبق مصوبه وزارت ارتباطات، تعرفه باید بهصورت یکسوم محاسبه شود.
آیا تمام پیامرسانهای داخلی شامل تعرفه یکسوم میشوند؟
تنها پیامرسانهایی که در فهرست رسمی سایتهای داخلی مورد تایید وزارت ارتباطات قرار دارند، مشمول تعرفه ترجیحی هستند. با این حال بررسیها نشان میدهد حتی در میان این پیامرسانها نیز محاسبه تعرفه همیشه بهصورت یکسان انجام نمیشود.
چرا در برخی موارد مصرف پیامرسان داخلی تمامبها حساب میشود؟
دلایل مختلفی برای این موضوع وجود دارد که میتوان به اختلال در سیستم محاسبه اپراتور، استفاده پیامرسان از سرورهای غیرمشمول تعرفه ترجیحی یا بهروزرسانی نشدن فهرست سایتهای مشمول تعرفه ترجیحی است.
کدام اپراتور تعرفه پیامرسانهای داخلی را دقیقتر رعایت میکند؟
بر اساس بررسیهای انجامشده، رویه ثابتی میان اپراتورها مشاهده نمیشود. در برخی سناریوها همراه اول، در برخی ایرانسل و در مواردی نیز رایتل عملکرد بهتری داشتهاند. نتیجه نهایی به ترکیب پیامرسان و اپراتور بستگی دارد و نمیتوان یک اپراتور را بهطور قطعی برتر دانست.
از کجا بفهمیم مصرف اینترنت یک پیامرسان نیمبها یا یکسوم محاسبه شده است؟
بهترین راه، مقایسه حجم اینترنت باقیمانده قبل و بعد از انجام یک فعالیت مشخص مانند دانلود یا آپلود فایل با حجم معین است. همچنین برخی اپراتورها جزئیات مصرف ترافیک داخلی و خارجی را در اپلیکیشن مدیریت حساب کاربری نمایش میدهند.
آیا تماس صوتی و تصویری در پیامرسانهای داخلی هم شامل تعرفه یکسوم میشود؟
در صورت میزبانی کامل این سرویسها روی سرورهای داخلی، تماس صوتی و تصویری نیز باید مشمول تعرفه ترجیحی باشد. اما در عمل گزارشهایی از محاسبه تمامبها برای این نوع ارتباطها نیز وجود دارد.












نظر خود را اضافه کنید.
برای ارسال نظر وارد شوید
ارسال نظر بدون عضویت در سایت