در باور مردم این‌ تصور  نهادینه شده است که با بالا رفتن قیمت کالاها، دیگر هرگز  قیمت‌ها کاهش نمی‌یابد. غالباً ما این را به حساب فروشندگان سودجو و گران فروش می‌گذاریم اما واقعاً چه اتفاقی می افتد و چرا دیگر قیمت ها به قبل باز نمی گردد؟

با افزایش قیمت‌ها، از وارد کننده گرفته تا فروشنده به کسب درآمد بالاتر امیدوار می‌شوند و عقب نشینی از آن برای آنها دشوار است، به همین دلیل تن به کاهش قیمت‌ها نمی‌دهند. هم زمان انتظار تورمی و تجربه‌های پیشین باعث می‌شود که از نگاه همه، کاهش نرخ ارز موقت باشد، بنابراین آنها فکر می‌کنند دوباره نرخ ارز بالا می‌رود.

چسبندگی قیمت چیست و چطور به وجود می آید؟
در حالت معمول باید عرضه و تقاضا قیمت‌ها را بالا و پایین کند اما در بازار کامپیوتر و حتی بسیاری دیگر از حوزه‌ها چون گوشی موبایل و سایر کالاهای الکترونیکی، عملاً چنین نیست. اقتصاددان‌ها از این پدیده به‌عنوان «چسبندگی قیمت» (Nominal rigidity) یاد می‌کنند که مقابل «روان بودن قیمت» ها قرار می‌گیرد. به زبانی ساده این نظریه بیان می‌کند پس از تغییر شرایط (نظیر کاهش نرخ ارز)، کالاها تمایلی به کاهش قیمت ندارند. در واقع چسبندگی قیمت باعث می‌شود قیمت‌ها نتوانند در پاسخ به تحولات بازار تغییر کنند.

sticky-prices.jpg

از عوامل مؤثر در چسبندگی بازار می‌توان به قراردادها و توافق‌ها اشاره کرد. واردکننده، توزیع‌کننده و فروشنده  همه تصمیم می‌گیرند برای یک دوره مشخص یک کالا را با یک سطح از قیمت مبادله کنند که درنتیجه آن، دیگر تغییراتی چون کاهش نرخ ارز تأثیر خاصی بر قیمت‌ها نمی‌گذارد.

Surplusabovemarketprice.png

برای نمونه واردکننده یا توزیع‌کننده، بار جدید خود را با تأثیر پذیری از افزایش قیمت ناشی از شوک وارد بازار می‌کند که کل بازار و موجودی همان کالا را تحت تأثیر قرار می‌دهد و تمامی بازاریان قیمت همان کالا را بالا می‌برند. در این حالت چسبندگی قیمتی رخ می‌دهد و حتی اگر شوکی هم در بخش پولی ایجاد شود (نظیر کاهش نرخ ارز)، دیگر نمی‌توان قیمت را تعدیل کرد. همچنین قرار دادهای بلند مدت موجه می‌شود تا فرا رسیدن سر رسید آنها امکان کاهش قیمت‌ها وجود نداشته باشد.

5454544.PNG

مطمئناً عوامل مهم دیگری چون تورم در این مسئله تأثیر گذار هستند که خارج از بحث ما است.

اولین عامل مؤثر در کاهش نیافتن قیمت‌ها، عدم وجود هماهنگی است. اگر هماهنگی میان فروشندگان، توزیع کنندگان و وارد کنندگان متعدد وجود داشته باشد، آنها می‌توانند ضمن دست یابی به هدف مورد انتظار خود (نظیر کسر سود)، قیمت‌ها را هم تعدیل کنند. اما اگر یکی از آنها به تنهایی قیمت‌ها را کاهش دهد، ممکن است برای مثال از فروش یک کالا 10 دلار به دست بیاورد، در حالی که بنگاه دیگری با فروش همان کالا 30 دلار به جیب می زند! در این حالت کاهش قیمت منجر به رکود بیشتر می‌شود که به وضوح به نفع آنها نیست.

افزایش قیمت، افزایش متقاضی را نیز به دنبال دارد و با کاهش قیمت، خریدار واقعی به امید کاهش بیشتر قیمت‌ها، خرید خود را به تعویق می‌اندازد. این پدیده به ضرر فروشندگان است، به همین دلیل به آسانی به کاهش قیمت‌ها تن نمی‌دهند.

دومین عامل تأثیر گذار در چسبندگی قیمت کالاهای کامپیوتر و گوشی موبایل، رفتار مصرف کنندگان است، تجربیات خریداران در طول سال‌های اخیر (به ویژه از سال 1390 به بعد) باعث بروز این ترس شده است که قیمت‌ها از این هم فراتر می‌روند. در نتیجه این تجربیات در اوج گرانی‌ها به جای کاهش تقاضا، شاهد شدت گرفتن آن هستیم. در واقع مردم با درس‌هایی که از گذشته گرفته‌اند، برای خرید کالاهای گران شده هجوم می‌برند!

مصرف کنندگان ایرانی به جای هماهنگی با سایر مصرف کنندگان, همراهی با آنها برای دست نگه داشتن در خرید، با انگیزه‌هایی چون احتمال برخورداری از منفعت یا تهیه یک کالا پیش از نایاب و گران‌تر شدن، خودت دست به خرید می‌زنند که بر شدت تأثیر شوک‌ها می‌افزاید.

بی‌اعتمادی ما ایرانیان نسبت به‌قدرت خرید خودمان و تجربه‌های تلخ از افزایش برگشت‌ناپذیر قیمت‌ها باعث شده چسبندگی قیمت‌ها تداوم یابد و حتی رو به بالا باشد که درنتیجه آن با عبور از یک شوک نه تنها قیمت‌ها کاهش نمی‌یابند، بلکه بیشتر هم می‌شوند.

در چنین فضایی است که وقتی کالایی با گرانی مواجه می‌شود، به طرز باورنکردنی شاهد هجوم مردم برای خرید آن هستیم. این مطلب یک نگاه غیر تخصصی به پدیده چسبندگی قیمت و به زبان ساده بود. مطمئناً از نگاه علم اقتصاد این پدیده بسیار پیچیده تر و متاثر از عوامل مختلفی است.

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر بدون عضویت در سایت

0

نظرات (84)

  • مهمان - بامداد

    چون زیر دندونشون مزه کرده برا اینه

  • مهمان - محمدرضا

    چرا با کاهش ارزر قیمت ها پایین نمیاید ؟ چون که زیرا :p:p:p:p:p:p:p:p:p:p:p:p:p:p

  • مسئله اینه که اینا میان چس‌ناله کردن که دولت به ما ارز نمیده واسه واردات.
    یعنی اینکه تمام واردات گوشی و سخت‌افزار کاممیوتر با ارز دولتی انجام میشه.
    اگر این‌ها واردکننده قانونی باشند و کالاهاشون را بصورت قانونی وارد کنند از اونجا که ارز دولتی قیمت ثابتی داره پس نباید بالا پایین شده قیمت ارز آزاد تاثیری روی قیمت این کالاها داشته باشه.
    ولی این بالا رفتن قیمت فقط یه مسئله رو نشون میده
    یا واردکننده‌ها ارز رو برای خودشون نگه میدارن و واردات رو بصورت قاچاق انجام میدن ، یا اینکه اینقدر بیشرف و حروم‌خور هستند که با ارز دولتی واردات انجام میدن ولی با ۲ تا ۳ برابر قیمت ارز آزاد فروش انجام میدن.
    که بنظرم دومی درست‌تره چون به قول این دوستمون آقای حسین چطوره که با بالا رفتن قیمت ارز محصولات ایرانی مثل گرین اینقد قیمتشون بالا میره ؟
    مگه اینا تولید کننده داخلی نیستن ؟

  • مهمان - حسین

    افزایش قیمت ها واسه اینه که بعضی عرضه خریدشو دارن . ما حقوقمون نهایت ۱ تومنه . اونا اون موقع هم ۳ تومن میگرفتن.
    ولی به فکر نون باش اینا هندوانه است. من دسته دوم گرفتم مال نسل ۳ . افتخار نمیکنم بهش . چون آفریقایی یا افغانسنانی نیستم. ولی ناراحت هم نیستم چون آدم هستم. اگه جزو اینا بودی الان راحت میخریدی

  • مهمان - حسین

    کیس گرین پارس اوو دو سه هفته پیش نهایتا با قیمت 600 هزار تومن فروش میرفت . الان قیمتش حدود 1 میلیون 800 هزارتومن هست . این چه هرج و مرجیه ؟ قیمت ارز 3 برابر شده که یک کیس ایرانی سه برابر میشه ؟! اصلا مگه چند درصد از هزینه های تولید یک کیس با افزایش قیمت ارز افزایش پیدا میکنه ؟ الان که 5 هزارتومن ارز ارزون شده چرا به همون نسبت ارزون نمیشه ؟ ا

  • مهمان - redmi8 32GB

    با سلام به نظر من قیمت ها خیلی عالی است و این چیز ها به اقتصاد کشور کمک میکند تا پیشرفت کند و در نتیجه ما در آسایش میتوانیم زندگی کنیم . پس سعی کنید چیزهای خودرا هر چند به کارتان نیاید حفظ کنید تا مجبور نشوید کالای نو بخرید.

  • مهمان - shahshahani

    سلام دوستان
    با توجه به عدم نظارت بر بازار این فروشندگان کالای دیجیتال که چیزی به جز دلالی از کالای دیجیتال سر در نمی آورند قیمتها رو هی بالا می اورند اینها خودشون رو با دلال بازار ارز اشتباه گرفتند ای کاش قدرتی بود همشون رو به چار میخ میکشیدن.

  • مهمان - محسن

    وقتی کالایی گرون میشه همه جا و همه کس صحبت از نخریدن هستش من نمیدونم پس اینا کی هستن که هجوم میبرند برای گرونی احتمالا از کشورهای همسایه میان. تمدن ایرانی دیگه یه شعر بیشتر نیست!!!؟

  • مهمان - Mohammad

    معاوضه کلیه در حد آک با rx580 :(

  • مهمان - آیدین

    بخدا به ابوافضل به این قبله مرتضی علی 5 سال پولامو جکع کردم سیستم بخرم نتوستم اون دنیا پاتون گیره حروک لقمه ها 5 حروم لقمه ها

بارگذاری بیشتر ...

ورود به شهرسخت‌افزار

ثبت نام در شهر سخت افزار
ورود به شهر سخت افزار

ثبت نام در شهر سخت افزار

نام و نام خانوادگی(*)
لطفا نام خود را وارد کنید

ایمیل(*)
لطفا ایمیل خود را به درستی وارد کنید

رمز عبور(*)
لطفا رمز عبور خود را وارد کنید

شماره موبایل
Invalid Input

جزو کدام دسته از اشخاص هستید؟(*)

لطفا یکی از موارد را انتخاب کنید