جف بزوس، بنیانگذار آمازون که مدتها ثروتمندترین فرد دنیا بود حالا با شرکت فضایی بلو ارجین قصد دارد همان انقلابی که در خردهفروشی آنلاین ایجاد کرد، در دیتاسنترهای فضایی ایجاد کند. حالا شرکت تحت مالکیت این کارآفرین بزرگ از برنامه Blue Origin برای توسعه یک زیرساخت پردازشی در فضا خبر داده است؛ طرحی با نام Sunrise که بر استقرار بیش از ۵۱٬۶۰۰ ماهواره در مدار زمین با هدف میزبانی بارهای پردازشی، بهویژه در حوزه هوش مصنوعی تمرکز دارد.
رقابت دیتاسنترها در زمین نه، در فضا ادامه دارد
این پروژه در قالب اسنادی به کمیسیون ارتباطات فدرال ایالات متحده (FCC) ارائه شده و در صورت دریافت مجوز، میتواند یکی از بزرگترین منظومههای ماهوارهای با کاربری غیرارتباطی در جهان باشد.
این طرح که نام «طلوع» برای آن در نظر گرفته شده، بر استقرار بیش از ۵۱ هزار ماهواره در مدار پایین زمین (LEO) تمرکز دارد؛ ماهوارههایی که نه صرفاً برای ارتباطات، بلکه برای میزبانی بارهای پردازشی سنگین بهویژه در حوزه هوش مصنوعی طراحی شدهاند.
جزئیات طرح Sunrise
بر اساس اطلاعات منتشرشده، ماهوارههای این منظومه در مدارهای خورشیدآهنگ و در ارتفاع بین ۵۰۰ تا ۱۸۰۰ کیلومتری از سطح زمین مستقر خواهند شد. همچنین برای هر صفحه مداری، حضور چند صد تا هزار ماهواره در نظر گرفته شده تا پوشش سراسری و پیوسته تضمین شود.
بلو ارجین در طراحی این شبکه بهصورت همزمان از ارتباطات رادیویی و لینکهای نوری بینماهوارهای استفاده میکند تا وابستگی به طیف فرکانسی کاهش یافته و انتقال داده با سرعت بالاتری انجام شود. ارتباط با زمین نیز از طریق باندهای فرکانسی ۱۸.۸ تا ۱۹.۳ گیگاهرتز (دانلینک) و ۲۸.۶ تا ۲۹.۱ گیگاهرتز (آپلینک) انجام خواهد شد.
برای اطمینان از پوشش یکنواخت در سراسر کره زمین، ماهوارههای این منظومه با انواع مختلفی از آنتنها تجهیز خواهند شد. اما نکته کلیدی اینجاست که برای کاهش وابستگی به طیف رادیویی و افزایش کارایی، ارتباطات بین ماهوارهها عمدتاً از طریق لینکهای نوری (Optical Links) انجام میشود.
در این روش، دادههای ارسالی به زمین از طریق سیستم اختصاصی TeraWave و شبکههای پسزمینه مش (Mesh Backhaul) منتقل خواهند شد که این امر به بلو ارجین اجازه میدهد تا پهنای باند بیشتری را در دسترس قرار دهد و تأخیر انتقال دادهها را به حداقل برساند.

هدفگذاری: انتقال بخشی از پردازش AI به فضا
طبق اعلام بلو ارجین، پروژه Sunrise با هدف کاهش فشار بر دیتاسنترهای زمینی و پاسخ به رشد سریع تقاضا برای پردازشهای سنگین (خصوصاً در حوزه AI) تعریف شده است.
تیم تحت سرپرستی جف بیزوس معتقد است استقرار زیرساخت پردازشی در فضا میتواند با تکیه بر انرژی خورشیدی رایگان و همیشگی، محدودیتهای برق و خنکسازی در زمین را تا حد قابل توجهی برطرف کند.
آیا طرح «طلوع» واقعاً عملی است؟
با وجود ابعاد گسترده، Sunrise هنوز در مرحله بررسیهای اولیه قرار دارد و اجرای آن منوط به دریافت مجوزهای لازم است. در عین حال، این پروژه با چالشهایی مانند هزینه بالای پرتاب و نگهداری ماهوارهها، افزایش تراکم مداری و ریسک برخورد و پیچیدگیهای فنی در نگهداری زیرساخت در فضا مواجه خواهد بود.
اما همانطور که عنوان شد طرح ارائه شده توسط بلواوریجین، از دید مهندسان و سرمایهگزاران کاملاً عملی برآورد شده است.
در نظر داشته باشید که این طرح اولین مورد در نوع خود نبوده و در حال حاضر چندین استارتآپ فضایی دیگر نیز در این زمینه کار میکنند. حتی طرحهایی از سوی اسپیس ایکس نیز ارائه شده تا اولین دیتاسنترهای مستقر در فضا، طی 5 سال آینده به مرحله عملیاتی برسند.
در نهایت باید گفت که طرح Sunrise نشان میدهد رقابت در حوزه زیرساختهای پردازشی، در حال گسترش به خارج از زمین است. با این حال، فاصله این پروژه تا مرحله اجرا همچنان زیاد بوده و تحقق آن به پیشرفتهای فنی و تصمیمات رگولاتوری در سالهای آینده وابسته است.













نظر خود را اضافه کنید.
برای ارسال نظر وارد شوید
ارسال نظر بدون عضویت در سایت