بیش از پنج سال از معرفی خانواده RTX 30 میگذرد، اما یکی از کارتهای گرافیکی که هیچوقت به قفسه فروشگاهها راه پیدا نکرد، ظاهراً به تازگی معرفی شده ولی نه توسط تیم سبز! یک مادساز برزیلی موفق شده نمونهای عملیاتی از RTX 3070 Ti با 16 گیگابایت حافظه GDDR6 بسازد؛ کارتی که نهتنها نسخهای ارتقایافته از RTX 3070 Ti معمولی است، بلکه شباهت زیادی به نمونه اولیهای دارد که خود انویدیا سالها قبل ساخته بود.
در هر نسل، محصولات زیادی ابتدا در تیمهای تحقیق و توسعه تعریف میشوند که گهگاه بعضی از آنها هیچوقت به بازار مصرفی راه پیدا نمیکنند. دلیل این عدم عرضه میتواند موارد بسیاری از مشکلات فنی گرفته تا حتی عدم تمایل شرکت و سیاستها عرضه باشد. یکی از این نمونهها، کارت RTX 3070 Ti با حافظه 16 گیگابایت است که دو برابر نسخه پایه این کارت، VRAM داشته ولی انویدیا هیچگاه آن را به صورت رسمی عرضه نکرده است.
اما همانطور که گفته شد، به لطف خلاقیت یک کاربر حرفهای در حوزه ساخت کارتهای سفارشی، این کارت حالا متولد شده و حداقل در فاز آزمایشگاهی میتوانیم در مورد عملکردش صحبت کنیم.
بنابر گزارش رسانه VideoCardz، این پروژه از یک جهت جالبتر از بسیاری از مادهای افزایش حافظه کارتهای گرافیک است. Fmklab صرفاً حافظه یک RTX 3070 Ti را دو برابر نکرده، بلکه یک برد RTX 3070 را با پردازنده گرافیکی RTX 3070 Ti ترکیب کرده، تراشههای حافظه با ظرفیت بالاتر را روی آن قرار داده و با تغییر فریمور و نحوه چیدمان تراشههای حافظه، کارت را به مدلی تبدیل کرده که GPU-Z آن را به عنوان RTX 3070 Ti با 16GB GDDR6 شناسایی میکند.
آیا این اولین RTX 3070 Ti شانزده گیگ است؟
اگر از خورههای سختافزار و دنبالکنندگان این داستان باشید شاید اخبار مربوط به این حوزه در 5-6 سال پیش را به یاد بیاورید که در آن زمان و نخستین روزهای عرضه کارتهای بر پایه معماری Ampere اتفاقی عجیب را در این زمینه شاهد بودیم.
در روزهای پایانی تابستان سال 2020، مشخصات یک سیستم آماده با نام Lenovo Legion T7 در خروجی رسانهها قرار گرفت که به کارت گرافیکی جدید و معرفی نشده با نام RTX 3070 Ti و 16 گیگابایت GDDR6 اشاره میکرد؛ در حالی که انویدیا در آن زمان چنین محصولی را معرفی نکرده بود. مشخص نبود Lenovo به مشخصات نهایی دسترسی پیدا کرده یا این اطلاعات مربوط به یک مدل آزمایشی و برنامهای است که هنوز نهایی نشده است. حتی نام محصول نیز قطعی نبود و در برخی گزارشها از RTX 3070 SUPER هم صحبت میشد.
در آن دوران رقابت دو غول حوزه کارت گرافیک در حوزه کارتهای 16 گیگ بسیار داغ بود. AMD برای نسل Radeon RX 6000 روی کارتهایی با 16 گیگابایت حافظه تمرکز کرده بود و همین مسئله باعث شده بود ظرفیت حافظه به یکی از نقاط مقایسه مهم میان دو رقیب تبدیل شود. حتی گزارشهایی درباره کارتهای RTX 3070 16GB و RTX 3080 20GB منتشر و گفته میشد که آنها برای رقابت با محصولات AMD در نظر گرفته شدهاند.
برای کاربران PC نیز ماجرا کاملاً قابل درک بود. RTX 3070 معمولی تنها 8 گیگابایت حافظه داشت و در شرایطی که کارتهای رقیب AMD با 16 گیگابایت VRAM وارد نسل جدید میشدند، بخشی از جامعه کاربران و علاقهمندان به کارتهای گرافیک انویدیا انتظار داشتند مدلهای میانرده و بالارده Ampere را با حافظه بیشتری عرضه کند. در عمل، چنین اتفاقی هیچگاه برای RTX 3070 Ti رخ نداد.
NVIDIA سرانجام در خرداد ماه 1399 کارت RTX 3070 Ti را با 8 گیگابایت GDDR6X عرضه کرد. این کارت از تراشه GA104 با 6144 هسته CUDA استفاده میکرد و حافظه آن با سرعت 19 گیگابیت بر ثانیه روی رابط 256 بیتی، پهنای باند 608 گیگابایت بر ثانیه فراهم میکرد.
اما آیا انویدیا واقعاً RTX 3070 Ti 16GB را ساخته بود؟
در اواخر 2021 و اوایل 2022، دو شرکت ایسوس و گیگابایت مدلهای RTX 3070 Ti 16GB را در فهرست محصولات خود ثبت کردند. این بار دیگر صحبت فقط از یک مشخصات عجیب در یک سیستم آماده نبود و دو سازنده بزرگ کارت گرافیک عملاً وجود چنین SKUای را در اسناد خود نشان داده بودند. حتی مشخصات مورد انتظار آن نیز منتشر شده و میگفتند که این کارت شامل 6144 هسته CUDA و 16 گیگابایت GDDR6X با سرعت 19 گیگابیت بر ثانیه است.
با این حال، نسخه 16 گیگابایتی RTX 3070 Ti هیچوقت عرضه نشد و انویدیا نیز تصمیم گرفت که تجربه این سطح حافظه را با مدلهای دیگر ادامه دهد.
مهمتر از همه اینکه در پاییز 2022، وجود یک نمونه اولیه واقعی RTX 3070 Ti 16GB ساخت انویدیا توسط برخی رسانهها گزارش شد. این کارت برخلاف مدل نهایی RTX 3070 Ti از GDDR6X استفاده نمیکرد و به 16 گیگابایت GDDR6 مجهز شده بود.
نکته دیگر این است که نرمافزار GPU-Z نیز حافظه مورد استفاده در این کارت را 512 گیگابایت بر ثانیه شناسایی کرده بود و این بدان معناست که این سرعت به شکل محسوسی پایینتر از 608 گیگابایت بر ثانیه RTX 3070 Ti تجاری با GDDR6X بوده و مسلماً تفاوتهای زیادی با آن داشت.
به این ترتیب، حالا میدانیم RTX 3070 Ti 16GB فقط یک شایعه یا محصولی روی کاغذ نبوده و انویدیا دستکم یک نمونه واقعی ولی با مشخصات متفاوت از نسخه پایه از آن را ساخته بوده است.
تولد دوباره یک کارت پرامید توسط طرفداران و نه انویدیا
حالا که داستان عجیب و متفاوت این کارت را در خواندید باید بگوییم که ظاهراً هنوز کاربران بیخیال معرفی کارت 16 گیگ RTX 3070 Ti نشدهاند و پروژه جدید Fmklab از همین نقطه جالب میشود. او برای ساخت کارت خود از برد مدار چاپی یک ASUS TUF RTX 3070 استفاده کرده است. دلیل این انتخاب هم ساده است: این برد برای کار با حافظه GDDR6 طراحی شده و برای پروژهای که قرار است RTX 3070 Ti را با GDDR6 و ظرفیت 16 گیگابایت اجرا کند، پایه مناسبی فراهم میکند.
سپس تراشه GPU مربوط به RTX 3070 Ti روی این برد قرار گرفته و تراشههای حافظه با ظرفیت بالاتر نیز جایگزین حافظههای اصلی شدهاند. در مرحله بعد، فریمور و تراشههای کارت نیز تعویض شدهاند تا سیستم بتواند پیکربندی جدید را به درستی شناسایی و راهاندازی کند.
Fmklab اعلام کرده نمونه ساختهشده مراحل تست حافظه MATS را پشت سر گذاشته، وارد ویندوز شده و در بارهای پردازشی سهبعدی نیز به شکل عادی کار میکند. برای اثبات عملکرد کارت، نتیجهای از بنچمارک Unigine Superposition نیز ارائه شده است. GPU-Z نیز ظرفیت کامل 16 گیگابایت حافظه را شناسایی میکند و طبق گفته سازنده، نرمافزارها میتوانند تمام این ظرفیت را مورد استفاده قرار دهند.
نکته جالبتر این است که Fmklab هنگام توسعه این پروژه به فریمور مربوط به یک Late Engineering Sample از همین پیکربندی غیرمعمول دسترسی پیدا کرده و آن را بررسی کرده است. بنابراین بازسازی انجامشده صرفاً یک ترکیب تصادفی از GPU و تراشههای حافظه نیست و به نظر میرسد به طراحیهای آزمایشی واقعی NVIDIA نزدیک شده باشد.
تفاوت طرح مادشده با نسخه معرفی نشده انویدیا
اما از دید فنی باید بگوییم که کارت ساختهشده توسط Fmklab دقیقاً همان نمونهای نیست که انویدیا در سال 2022 ساخته ولی از آن رونمایی نکرده بود. نمونه اولیه تیم سبز بر پایه طراحی اختصاصی خودش ساخته شده بود، در حالی که پروژه جدید از PCB یک RTX 3070 استفاده میکند و برای رسیدن به پیکربندی مورد نظر، فریمور و حافظه آن دستکاری شده است.
از طرف دیگر، استفاده از GDDR6 به جای GDDR6X باعث میشود پهنای باند حافظه نیز پایینتر باشد. RTX 3070 Ti تجاری با 8GB GDDR6X به 608GB/s میرسید، در حالی که پیکربندی 16GB GDDR6 بازسازیشده حدود 512GB/s پهنای باند دارد. در مقابل، مزیت اصلی این کارت ظرفیت دو برابر حافظه است؛ این موضوع در بازیها و برنامههایی که به VRAM بیشتری نیاز دارند، میتواند اهمیت بیشتری از پهنای باند خام داشته باشد.
البته هنوز برای قضاوت درباره ارزش عملکردی این کارت زود است. Fmklab اعلام کرده که در ادامه قرار است بنچمارکهای بیشتری منتشر کند و عملکرد آن با نسخه معمولی RTX 3070 Ti مقایسه شود.
فراموش نکنید که این کارت یک نسخه تجاری نیست، هیچگاه وارد بازار نشده و بیشتر جنبه ارزشمند مهندسی دارد. تنها کاری که به نظر میتوان کرد این است که به شوق و علاقه این مادساز برزیلی را تحسین کنیم و از خواندن خبری که این خلاقیت را نشان میدهد لذت ببریم!
نظر خود را اضافه کنید.
برای ارسال نظر وارد شوید
ارسال نظر بدون عضویت در سایت