اگر کارت گرافیک شما پس از چند سال استفاده دچار افت عملکرد شده، شاید مشکل از خود GPU نباشد. یک کاربر RTX 2080 Ti گزارش کرده که تنها با تعویض خمیر حرارتی، دمای Hotspot پردازشگر کارت را ۷ تا ۱۰ درجه کاهش داده و همین عمل موجب شده در برخی تستها عملکرد نرخ فریم 70 درصد افزایش پیدا کند.
برخلاف دمای معمول GPU که در نرمافزارهای مانیتورینگ میبینیم، Hotspot بالاترین دمای ثبتشده در یک نقطه از سطح Die تراشه است و میتواند بسیار بیشتر از دمای میانگین GPU باشد. وقتی این نقطه بیش از حد داغ شود، سیستم مدیریت حرارتی برای جلوگیری از آسیب، فرکانس کاری GPU را کاهش میدهد. در نتیجه، حتی کارتی که از نظر سختافزاری کاملاً سالم است، ممکن است به دلیل گلوگاه گرمایی نتواند فرکانس بوست خود را حفظ کند.
در کارتهای قدیمی همیشه مشکل از خود GPU نیست
همانطور که پیشتر اشاره شد، یکی از کاربران پلتفرم ردیت تجربه جالبی را با دیگران به اشتراک گذاشته که میتواند برای بسیاری از دارندگان کارتهای گرافیک قدیمی حائز اهمیت باشد.
در کارت گرافیک RTX 2080 Ti مورد بحث در این گزارش، پس از سالها استفاده مداوم، هنگام اجرای بازیها و تستهای بنچمارک، دمای نقطه داغ (Hotspot) به حدود ۱۰۷ درجه سانتیگراد میرسید، در حالی که دمای معمول پردازنده گرافیکی همچنان زیر ۸۰ درجه سانتیگراد ثبت میشد. بنابراین، در نگاه نخست، وضعیت حرارتی این کارت چندان نگرانکننده به نظر نمیرسید.
با این حال، اختلاف نزدیک به 30 درجه میان دمای GPU و Hotspot نشان میداد بخشهایی از Die بهمراتب داغتر هستند. کاربر همچنین گزارش کرده که با نزدیک شدن میزان استفاده از GPU به ۱۰۰ درصد، دمای Hotspot مرتباً از ۱۰۰ درجه عبور میکرد. در چنین شرایطی، سیستم مدیریت حرارتی برای کنترل دما فرکانس GPU را پایین میآورد و همین گلوگاه حرارتی میتواند عملکرد کارت را بهشدت کاهش دهد.
تعویض خمیر حرارتی چه تغییری ایجاد میکند؟
کاربر پس از مشاهده این وضعیت، کارت را باز کرده و خمیر حرارتی قدیمی را که پس از سالها استفاده فرسوده شده بود، با Arctic MX-7 جایگزین میکند. پس از سرویس، دمای Hotspot به حدود ۹۷ تا ۱۰۰ درجه سانتیگراد رسیده که به معنای کاهش بین ۷ تا ۱۰ درجهای کارت است. از دید فنی این دما همچنان بالا محسوب میشود، اما ظاهراً همین کاهش برای جلوگیری از افت شدید فرکانس GPU کافی بوده است.
اثر این تغییر در عملکرد نیز کاملاً محسوس گزارش شده است. در بنچمارک Unigine Heaven 4.0، نرخ فریم از حدود ۶۵ به ۱۰۶ FPS رسیده و در Wuthering Waves نیز عملکرد کارت از حدود ۲۵ تا ۳۰ فریم بر ثانیه به ۵۵ تا ۶۵ فریم بر ثانیه افزایش پیدا کرده است.
بنابراین، کارت در این شرایط خاص تقریباً به دو برابر عملکرد قبلی خود رسیده است. البته با مقایسه دقیق اعداد، میزان افزایش عملکرد در این دو تست بیشتر در محدوده 60 تا 70 درصد قرار میگیرد.
فقط ۱۰ درجه کاهش دما و این تفاوت بزرگ!
به صورت خلاصه باید بگوییم که اصولاً تعویض خمیر حرارتی قدرت RTX 2080 Ti را بیشتر نکرده، چرا که تراشه و مشخصات سختافزاری کارت نیز تغییر نداشتهاند. تفاوت دو حالت کار در اینجاست که کارت پیش از سرویس، بهدلیل دمای بالای Hotspot احتمالاً مرتباً با Thermal Throttling مواجه میشده و نمیتوانسته فرکانس کاری خود را برای مدت طولانی حفظ کند.
این موضوع نشان میدهد چرا تنها نگاه کردن به دمای Core همیشه کافی نیست. ممکن است دمای GPU در محدوده قابل قبول باشد، اما Hotspot در بخشی از Die به دمای بسیار بالاتری رسیده باشد. در چنین شرایطی، حتی چند درجه کاهش دما میتواند GPU را از محدودهای که دائماً مجبور به کاهش فرکانس است خارج کند و اجازه دهد برای مدت بیشتری با فرکانس بالاتر کار کند.
البته نباید این نتیجه را به همه RTX 2080 Tiها تعمیم داد. افزایش ۷۰ درصدی عملکرد مربوط به یک کارت مشخص با وضعیت حرارتی نامناسب است و به این معنا نیست که تعویض خمیر هر کارت قدیمی میتواند چنین نتیجهای داشته باشد. با این حال، تجربههای مشابه نشان میدهند که Repaste میتواند در کارتهای قدیمی کاهش محسوسی در دمای Hotspot ایجاد کند. برای نمونه، یک کاربر دیگر نیز کاهش این دما از ۱۰۷ به ۹۲ درجه سانتیگراد را پس از تعویض خمیر گزارش کرده است.
آیا باید کارت گرافیک قدیمی خود را باز کنیم؟
بالا بودن دمای GPU بهتنهایی دلیل کافی برای تعویض خمیر نیست. دمای محیط، طراحی کولر، جریان هوای کیس، سرعت فن و مدل کارت همگی روی دمای نهایی تأثیر دارند.
با این حال، اگر کارت چند سال بدون سرویس کار کرده و همزمان صدای فن بیشتر شده، فرکانس زیر بار افت میکند، عملکرد نسبت به گذشته کاهش یافته یا اختلاف دمای Core و Hotspot غیرعادی است، بررسی وضعیت سیستم خنککننده منطقی است.
البته تعویض خمیر حرارتی GPU کار کاملاً سادهای نیست. باز کردن کولر میتواند به Thermal Padهای حافظه و مدار تغذیه آسیب بزند و مونتاژ نادرست نیز ممکن است تماس کولر با Die را بدتر کند. بنابراین اگر تجربه کافی ندارید، بهتر است این کار را به فرد متخصص بسپارید.
در نهایت، تجربه این RTX 2080 Ti یک نکته مهم را یادآوری میکند: افت عملکرد یک کارت گرافیک قدیمی لزوماً به معنی فرسوده شدن خود GPU نیست. گاهی تراشه هنوز توان پردازشی کافی دارد، اما سیستم خنککننده دیگر اجازه نمیدهد این توان را بهطور پایدار در اختیار کاربر بگذارد. در چنین شرایطی، یک سرویس حرارتی مناسب میتواند بخشی از عملکرد ازدسترفته را برگرداند.
نظر خود را اضافه کنید.
برای ارسال نظر وارد شوید
ارسال نظر بدون عضویت در سایت