پردازنده Ryzen 7 9850X3D معرفی شد؛ رقابت AMD با خودش برای ساخت سریع‌ترین پردازنده گیمینگ دنیا

AMD به‌صورت رسمی از پردازنده Ryzen 7 9850X3D رونمایی کرد؛ مدلی که این شرکت آن را «سریع‌ترین پردازنده گیمینگ جدید» خود می‌داند. این پردازنده در واقع نسخه‌ای بهینه‌سازی‌شده از Ryzen 7 9800X3D محسوب می‌شود؛ پردازنده‌ای که تا پیش از این، عنوان بهترین CPU گیمینگ بازار را در اختیار داشت. با این حال، فاصله عملکردی میان این دو آن‌قدر محدود است که AMD اعلام کرده هر دو مدل به‌صورت هم‌زمان در سبد محصولات این شرکت باقی خواهند ماند.

در آیین معرفی محصولات جدیدی AMD در نمایشگاه CES 2026 این شرکت از محصولات جدید خود رونمایی کرده که گل سرسبد آنها یک پردازنده دسکتاپ بسیار جذاب است. طبق اعلام AMD، Ryzen 7 9850X3D به‌طور میانگین حدود ۷ درصد عملکرد بهتری در بازی‌ها نسبت به Ryzen 7 9800X3D ارائه می‌دهد. این افزایش عملکرد بدون تغییر در توان حرارتی طراحی‌شده (TDP) و با حفظ مقدار ۱۲۰ وات حاصل شده است.

افزایش فرکانس، بدون تغییر معماری

Ryzen 7 9850X3D از نظر معماری هیچ تفاوتی با مدل پایه خود ندارد. AMD تأکید کرده که بهبودهای این پردازنده عمدتاً نتیجه افزایش فرکانس کاری است. این پردازنده همچنان از ۸ هسته و ۱۶ رشته پردازشی مبتنی بر معماری Zen 5 استفاده می‌کند، اما با کلاک بالاتر نسبت به 9800X3D.

افزایش 400 مگاهرتزی نیز برگ جدید تیم قرمز است و حداکثر فرکانس بوست Ryzen 7 9850X3D به ۵٫۶ گیگاهرتز می‌رسد، در حالی که Ryzen 7 9800X3D حداکثر تا ۵٫۲ گیگاهرتز بوست می‌شود. هر دو پردازنده با همان طراحی حرارتی ۱۲۰ واتی و فناوری ساخت ۴ نانومتری TSMC تولید شده‌اند.

تمرکز ویژه AMD بر 3D V-Cache

از نظر مشخصات کلیدی، شباهت میان این دو پردازنده بسیار زیاد است. Ryzen 7 9850X3D مانند نسل قبلی خود به ۱۰۴ مگابایت حافظه کش ترکیبی (L2 + L3) مجهز است که ۹۶ مگابایت آن مربوط به کش L3 مشترک می‌شود؛ ویژگی‌ای که هسته اصلی برتری پردازنده‌های سری X3D در بازی‌ها به شمار می‌رود.

این پردازنده از نسل دوم فناوری 3D V-Cache استفاده می‌کند. در این طراحی، بلوک حافظه SRAM به‌جای قرارگیری روی دای محاسباتی، در زیر CCD نصب می‌شود. این تغییر باعث بهبود انتقال حرارت و دسترسی سریع‌تر هسته‌ها به پخش‌کننده حرارت (IHS) شده و خنک‌سازی پردازنده را ساده‌تر می‌کند.

Ryzen 7 9850X3D همچنان از سوکت AM5 استفاده می‌کند و با طیف گسترده‌ای از چیپست‌ها شامل A620، B650، B650E، X670، X670E، X870، X870E، B840 و B850 سازگار است.

از دید نگارنده این حرکت یکی از جذاب‌ترین ویژگی‌های پلتفرم‌های AMD است و موجب می‌شود بتوانید با هزینه بسیار کم برای مادربرد، سیستمی با قدرت بسیار بالا را سرهم کنید و به طبع ساخت سیستم‌های گیمینگ در شرایط بغرنج بازار سخت‌افزار نیز برای دسته بیشتری از کاربران میسر خواهد بود.

وضعیت اورکلاک؛ مزیت بالقوه یا چالش جدید؟

یکی از مهم‌ترین تغییرات نسل دوم X3D، فراهم شدن امکان اورکلاک مبتنی بر ضریب (Multiplier Overclocking) بود؛ قابلیتی که پیش‌تر در پردازنده‌های X3D وجود نداشت. به این مورد نیز باید اشاره کنیم که Ryzen 7 9850X3D نیز دقیقاً از همان مجموعه قابلیت‌های اورکلاک مدل 9800X3D پشتیبانی می‌کند.

این امکانات شامل Precision Boost Overdrive (PBO) برای اورکلاک خودکار، ابزارهای Curve Optimizer و Curve Shaper و همچنین اورکلاک دستی مبتنی بر ضریب می‌شود. با توجه به اینکه بسیاری از نمونه‌های Ryzen 7 9800X3D دارای ساختار تغییریافته جهت توزیع حرارتی مناسبی هستند، این پرسش مطرح می‌شود که آیا با اورکلاک، می‌توان اختلاف عملکرد میان این دو پردازنده را کاهش داد یا حتی از بین برد؟ بهتر است برای رسیدن به پاسخ این سوال منتظر تست‌های تخصصی وبسایت‌های و بررسی‌کنندگان ثالث باشیم.

ذکر این نکته حائز اهمیت است که در مورد Ryzen 7 9850X3D نیز، در صورت وجود فضای حرارتی کافی، امکان دستیابی به فرکانس‌های بالاتر از مقدار پیش‌فرض وجود دارد، اما این موضوع به کیفیت سیلیکون و سیستم خنک‌کننده بستگی خواهد داشت.

عملکرد گیمینگ در دنیای واقعی؛ افزایش محدود

اورکلاک ذاتی و اندک این پردازنده نباید چیزی باشد که برای کاربران رده بالا هیجان وصف‌ناپذیری ایجاد کند. در همین راستا AMD نیز اعلام کرده که Ryzen 7 9850X3D در وضوح 1080p به‌طور متوسط ۷ درصد سریع‌تر از Ryzen 7 9800X3D عمل می‌کند. با این حال، بررسی داده‌های رسمی خود AMD نشان می‌دهد که این اختلاف در بسیاری از بازی‌ها چندان محسوس نیست.

برای مثال، در بازی Battlefield 6 عملاً تفاوت عملکردی میان این دو پردازنده دیده نمی‌شود و در بازی F1 25 نیز برتری Ryzen 7 9850X3D تنها در حدی جزئی است. همین اختلاف محدود باعث شده AMD تصمیم بگیرد هر دو پردازنده را به‌صورت هم‌زمان در بازار نگه دارد.

جایگاه Ryzen 7 9850X3D در خانواده شلوغ X3D و زمان عرضه

Ryzen 7 9850X3D چهارمین پردازنده X3D است که AMD در این نسل معرفی می‌کند؛ موضوعی که نشان می‌دهد سبد محصولات این شرکت در بخش پردازنده‌های مخصوص بازی بیش از هر زمان دیگری متراکم شده است. در حال حاضر، Ryzen 7 9800X3D همچنان به‌عنوان بهترین پردازنده گیمینگ بازار شناخته می‌شود و در سوی دیگر، Ryzen 9 9950X3D با ترکیب کم‌نظیر توان پردازشی در بازی و کاربری‌های حرفه‌ای، موفق به دریافت نشان Editor’s Choice در بررسی‌ها شده است.

با این حال، Ryzen 9 9900X3D نتوانست به همان اندازه موفق ظاهر شود؛ موضوعی که تردیدهایی را درباره جایگاه Ryzen 7 9850X3D نیز ایجاد می‌کند، چرا که این مدل فاصله فنی و عملکردی بسیار کمی با Ryzen 7 9800X3D دارد.

AMD هنوز قیمت رسمی Ryzen 7 9850X3D را اعلام نکرده، اما تأیید کرده است که این پردازنده در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ روانه بازار خواهد شد. هرچند تاریخ عرضه دقیقی ارائه نشده، اما شرکت Alienware اعلام کرده نسخه‌ای از سیستم Area-51 Desktop در ماه فوریه با این پردازنده عرضه می‌شود؛ موضوعی که می‌تواند بازه زمانی ورود Ryzen 7 9850X3D به بازار را محدودتر کند.

در این نسل، AMD قیمت Ryzen 7 9800X3D را نسبت به نسل قبل افزایش داد؛ این پردازنده با قیمت ۴۷۹ دلار معرفی شد، در حالی که Ryzen 7 7800X3D با قیمت ۴۴۹ دلار عرضه شده بود. در حال حاضر، Ryzen 7 9800X3D با قیمتی در حدود ۴۵۰ دلار در بازار پیدا می‌شود و در صورت قیمت‌گذاری منطقی Ryzen 7 9850X3D، احتمال ایجاد فشار کاهشی روی قیمت مدل فعلی وجود دارد؛ هرچند قضاوت نهایی به اعلام MSRP رسمی از سوی AMD وابسته است.

از نظر سازگاری سخت‌افزاری، Ryzen 7 9850X3D روی مادربردهای سوکت AM5 فعلی نصب می‌شود. کاربرانی که قصد ارتقا روی مادربردهای AM5 موجود را دارند، باید حتماً بایوس مجهز به جدیدترین نسخه AGESA را پیش از نصب پردازنده به‌روزرسانی کنند. این پردازنده از مادربردهای سری ۶۰۰ و ۸۰۰ پشتیبانی می‌کند، اما در مادربردهای سری ۶۰۰ لازم است سازگاری دقیق مدل مادربرد بررسی شود. همچنین هرچند چیپست‌های سری A و B840 از نظر فنی از Ryzen 7 9850X3D پشتیبانی می‌کنند، اما این چیپست‌ها امکان اورکلاک پردازنده را در اختیار کاربر قرار نمی‌دهند.

جمع‌بندی

Ryzen 7 9850X3D را می‌توان نسخه‌ای پالایش‌شده از Ryzen 7 9800X3D دانست؛ پردازنده‌ای که بدون تغییر معماری، با افزایش فرکانس و حفظ توان حرارتی ۱۲۰ واتی، به‌طور میانگین حدود ۷ درصد عملکرد بهتر در بازی‌ها ارائه می‌دهد. با این حال، فاصله اندک عملکردی بین این دو مدل، چالش اصلی Ryzen 7 9850X3D برای توجیه حضورش در سبد محصولات AMD خواهد بود؛ به‌ویژه در شرایطی که Ryzen 7 9800X3D همچنان انتخاب اول گیمرها محسوب می‌شود و قابلیت اورکلاک مناسبی هم دارد.

اگر AMD قیمت‌گذاری هوشمندانه‌ای برای Ryzen 7 9850X3D در نظر بگیرد، این پردازنده می‌تواند به گزینه‌ای جذاب برای کاربران جدید یا حتی عاملی برای کاهش قیمت Ryzen 7 9800X3D تبدیل شود. در غیر این صورت، Ryzen 7 9850X3D بیش از آنکه یک جهش واقعی باشد، نقش یک به‌روزرسانی جزئی را ایفا خواهد کرد؛ پردازنده‌ای که جایگاهش نه با نوآوری فنی، بلکه با استراتژی قیمت‌گذاری AMD مشخص می‌شود.