تراشه‌های انویدیا سر از موشک‌های کروز روسی درآورد

وزارت دفاع اوکراین مدعی شده که در موشک‌های کروز جدید روسیه از ماژول‌های Nvidia Jetson Orin به کار رفته است. این ماژول به قابلیت‌های پردازش هوش مصنوعی مجهز است و می‌تواند احتمال استفاده از فناوری AI برای شناسایی اهداف و هدایت نهایی این موشک را مطرح کند.

سرویس اطلاعات نظامی اوکراین روز چهارشنبه اعلام کرده است که یک ماژول Nvidia Jetson در بقایای موشک S-71 پیدا شده است. این موشک با سطح مقطع راداری پایین‌تر و قابلیت هدف‌گیری خودکار شناخته می‌شود و ظاهراً می‌تواند از هوش مصنوعی برای پردازش تصاویر و کمک به هدایت خود در مرحله نهایی پرواز استفاده کند.

تراشه پیدا‌شده روی ماژول دارای شماره SNVUP6.MOP TE980M-A1 است و از نظر مشخصات و ظاهر به Jetson Orin NX 8GB/16GB شباهت دارد. این ماژول یک سیستم روی ماژول (SoM) با کاربردهای صنعتی و خودرویی است که از تراشه‌ای مبتنی بر معماری Ampere بهره می‌برد.

Jetson Orin NX می‌تواند به 8 هسته Arm Cortex-A78AE مجهز شود و پردازنده گرافیکی آن نیز دارای 1024 هسته CUDA و 32 هسته Tensor است. این سخت‌افزار توان پردازشی هوش مصنوعی تا 157 TOPS را دارد.

همچنین موتورهای اختصاصی NVDLA و یک شتاب‌دهنده پردازش بینایی در آن وجود دارد. ماژول‌های Jetson Orin NX از سال 2023 عرضه شده‌اند و بر اساس نوشته‌های روی تراشه‌ای که ظاهراً در موشک پیدا شده، نمونه مورد استفاده در این سلاح در اکتبر 2025 بسته‌بندی شده است.

تراشه Nvidia: Jetson Orin برای مصارف نظامی ساخته نشده

انویدیا در واکنش به این گزارش تأکید کرده که Jetson Orin یک محصول مصرفی است که برای دانشجویان، توسعه‌دهندگان و استارتاپ‌ها عرضه می‌شود و برای کاربردهای مختلف از جمله پروژه‌های تحقیقاتی طراحی شده است.

سخنگوی انویدیا به tomshardware گفته است که ماژول‌های Jetson Orin در روسیه به‌صورت رسمی عرضه نمی‌شوند و برای کاربردهای نظامی نیز طراحی نشده‌اند. با این حال، نمونه‌های دست‌دوم این محصولات در دسترس هستند.

انویدیا همچنین اعلام کرده است که پس از فروش محصولات امکان ردیابی آن‌ها را ندارد، اما اگر مشخص شود مشتری یا خریدار یکی از محصولات این شرکت قوانین کنترل صادرات آمریکا را نقض کرده است، اقدامات لازم را انجام خواهد داد.

کاربرد تراشه Jetson Orin در موشک کروز روسی

Jetson Orin NX اساساً برای دستگاه‌هایی طراحی شده که فضای محدود و مصرف انرژی پایینی دارند اما به توان پردازش تصویر نیازمند هستند. پهپادها و ربات‌های متحرک از مهم‌ترین نمونه‌های این کاربرد هستند.

این تراشه می‌تواند در نقش یک رایانه پردازش تصویر و بینایی ماشین عمل کند. برای مثال، تصاویر دوربین را به‌صورت محلی پردازش کرده و اهداف یا اشیای موجود در محیط را شناسایی کند. سپس اطلاعات پردازش‌شده می‌تواند به سیستم جداگانه هدایت یا کنترل پرواز ارسال شود.

طبق ادعای اوکراین، این موشک از یک سامانه اپتیکی مبتنی بر ماژول Honpho TS130C-01 ساخت چین استفاده می‌کند. Jetson Orin NX می‌تواند وظیفه پردازش تصاویر این سامانه و تشخیص اهداف در زمان واقعی را بر عهده داشته باشد و در مرحله پایانی پرواز به هدایت موشک کمک کند.

در چنین سناریویی، هوش مصنوعی لزوماً به معنای یک مدل زبانی یا سیستم هوش مصنوعی پیشرفته مشابه ChatGPT نیست؛ بلکه می‌تواند به مدل‌های بینایی ماشین و الگوریتم‌هایی اشاره داشته باشد که برای تشخیص اشیا، تصاویر و اهداف به‌صورت محلی روی سخت‌افزار اجرا می‌شوند.

ماژول‌های Jetson Orin NX از سال 2023 به‌صورت گسترده در بازار عرضه شده و انویدیا احتمالاً هر سال صدها هزار یا حتی میلیون‌ها واحد از محصولات مبتنی بر این پلتفرم به فروش می‌رساند. البته بیشتر محصولات موجود در بازار به‌صورت کامپیوترهای کوچک یا کیت‌های توسعه عرضه می‌شوند و خود ماژول SoM نسبتاً کمیاب‌تر است.

برای نمونه، یک فروشگاه آلمانی ماژول Jetson Orin NX را با قیمت حدود $800 با احتساب مالیات 19 درصد عرضه می‌کند. در نتیجه، صرف پیدا شدن یک Jetson Orin NX در موشک روسی به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که Nvidia مستقیماً این محصول را به روسیه یا ارتش این کشور فروخته است.