سالهاست بخش بزرگی از زیرساختهای پردازشی پیشرفته جهان به تراشههایی وابسته است که توسط شرکتهای آمریکایی مانند Intel و AMD توسعه داده میشوند. حالا اروپا تلاش میکند با توسعه پردازندههای اختصاصی، وابستگی خود به تأمینکنندگان خارجی را در حوزههای حساس مانند ابررایانش و هوش مصنوعی کاهش دهد. در همین مسیر، شرکت اروپایی SiPearl اعلام کرده پردازنده HPC جدید خود با نام Rhea1 از مرحله طراحی عبور کرده و به یک نمونه واقعی سیلیکونی برای آزمایشهای اولیه تبدیل شده است.
صنعت پردازنده در سالهای اخیر تنها میدان رقابت بر سر سرعت و تعداد هستهها نبوده و حالا به یکی از مهمترین عرصههای رقابت فناوری و حتی راهبردی میان کشورها تبدیل شده است. وابستگی بسیاری از زیرساختهای محاسباتی پیشرفته، ابررایانهها و سامانههای هوش مصنوعی به تراشههای چند شرکت محدود، باعث شده کشورهای مختلف به دنبال توسعه معماریها و پردازندههای اختصاصی خود باشند.
در این میان، اروپا نیز تلاش میکند با سرمایهگذاری روی طراحی تراشههای بومی، جایگاه خود را در زنجیره ارزش صنعت نیمههادی تقویت کند.
در همین زمینه پیشگام قاره سبز، یک شرکت فرانسوی است که میخواهد آرامآرام به دنیایی وارد شود که سالهاست جولانگاه اینتل و AMD هستند. SiPearl یک شرکت فرانسوی فعال در حوزه طراحی پردازندههای قدرتمند برای کاربردهای HPC (رایانش با کارایی بالا) است که با هدف توسعه تراشههای اروپایی و کاهش وابستگی این قاره به پردازندههای خارجی شکل گرفته است.
این شرکت یکی از بازیگران اصلی برنامه European Processor Initiative محسوب میشود و تمرکز اصلی آن طراحی پردازندههایی برای ابررایانهها، شبیهسازیهای علمی و بارهای کاری سنگین محاسباتی است.
بنابر گزارشهای جدید، نخستین محصول واقعی این شرکت که Rhea 1 نام دارد حالا به مرحلهای وارد شده که میتواند در نهایت یک خروجی واقعی داشته باشد.
عبور SiPearl Rhea1 از مرحله طراحی
بنابر گزارش Tom’s Hardware، شرکت SiPearl اعلام کرده نخستین نمونه پردازنده Rhea1 پس از سالها توسعه وارد مرحله آزمایش سختافزاری شده است؛ مرحلهای که در صنعت تراشه اهمیت زیادی دارد، زیرا نشان میدهد طراحی مهندسیشده روی کاغذ اکنون به یک قطعه واقعی تبدیل شده و مهندسان میتوانند عملکرد بخشهای مختلف آن را بررسی کنند.
این مرحله که در صنعت نیمههادی با عنوان Bring-up شناخته میشود، یکی از حساسترین مراحل توسعه یک پردازنده است. در این فرآیند، تیمهای مهندسی بررسی میکنند که بخشهای مختلف تراشه مانند هستههای پردازشی، کنترلرهای حافظه، رابطهای ارتباطی و سایر اجزا مطابق طراحی اولیه کار میکنند یا خیر.
البته رسیدن به این مرحله به معنای آماده بودن محصول برای عرضه عمومی نیست؛ بلکه آغاز فرآیند طولانی اعتبارسنجی، بهینهسازی و آمادهسازی برای تولید نهایی محسوب میشود.
Rhea1؛ تلاش اروپا برای ساخت پردازنده مستقل
اهمیت Rhea1 تنها به مشخصات فنی آن محدود نمیشود. این پردازنده بخشی از برنامه بزرگتر European Processor Initiative (EPI) است. این پروژه با هدف توسعه فناوری پردازشی مستقل در اروپا و کاهش وابستگی این قاره به تراشههای خارجی شکل گرفته است.
اروپا در سالهای اخیر تلاش کرده در حوزههای راهبردی مانند ابررایانش، هوش مصنوعی و زیرساختهای محاسباتی حساس، کنترل بیشتری بر زنجیره فناوری خود داشته باشد. پردازندههایی مانند Rhea1 قرار است بخشی از همین زیرساخت مستقل را تشکیل دهند و در پروژههای علمی، مراکز تحقیقاتی و سامانههای پردازشی قدرتمند مورد استفاده قرار گیرند.
مشخصات فنی پردازنده Rhea1 چیست؟
اگرچه Rhea1 هنوز یک محصول تجاری گسترده محسوب نمیشود، اما مشخصات فنی اعلامشده آن نشان میدهد SiPearl یک پردازنده سروری پیشرفته را هدف گرفته است.
این تراشه بر پایه معماری Arm Neoverse V1 طراحی شده و از ویژگیهای زیر بهره میبرد:
- ۸۰ هسته پردازشی Arm Neoverse V1
- حدود ۶۱ میلیارد ترانزیستور
- پشتیبانی از حافظه HBM برای دستیابی به پهنای باند بالاتر
- پشتیبانی از حافظه DDR5
- رابط ارتباطی PCIe Gen5
ترکیب این ویژگیها نشان میدهد Rhea1 برای بازار پردازندههای عمومی مصرفکننده مانند لپتاپ یا دسکتاپ طراحی نشده، بلکه هدف اصلی آن پردازشهای سنگین علمی، ابررایانهها و بارهای کاری HPC است.
آیا Rhea1 رقیب مستقیم Intel و AMD است؟
با وجود جذابیت خبر، نباید Rhea1 را یک رقیب مستقیم برای پردازندههایی مانند Intel Xeon یا AMD EPYC در تمام بازارها دانست. این تراشه با هدف متفاوتی توسعه یافته و تمرکز اصلی آن ایجاد یک گزینه اروپایی برای زیرساختهای پردازشی پیشرفته است.
در واقع، رقابت اصلی Rhea1 بیشتر در حوزه حاکمیت پردازشی (Computing Sovereignty) و کاهش وابستگی فناوری معنا پیدا میکند، نه اینکه در کوتاهمدت بخواهد سهم بازار گستردهای از AMD یا Intel در سرورها تصاحب کند.
با این حال، موفقیت چنین پروژهای میتواند اهمیت زیادی داشته باشد؛ زیرا طراحی یک پردازنده پیشرفته از صفر تا مرحله سیلیکون، نیازمند دانش عمیق در معماری پردازنده، طراحی مدار، نرمافزارهای سطح پایین و زنجیره تأمین نیمههادی است.
چرا ساخت پردازنده اختصاصی برای اروپا اهمیت دارد؟
در سالهای اخیر، بسیاری از مناطق جهان به دنبال کاهش وابستگی خود به تعداد محدودی از شرکتهای بزرگ طراحی تراشه هستند. آمریکا با شرکتهایی مانند Intel، AMD و NVIDIA، تایوان با شرکتهای تولیدکنندهای مانند TSMC و چین با پروژههای داخلی خود، هرکدام تلاش میکنند جایگاه قدرتمندتری در زنجیره فناوری نیمههادی داشته باشند.
اروپا نیز با پروژههایی مانند EPI تلاش میکند سهم بیشتری در این حوزه به دست آورد. پردازنده Rhea1 را میتوان یکی از مهمترین دستاوردهای این مسیر دانست؛ محصولی که نشان میدهد اروپا صرفاً مصرفکننده فناوری پردازشی نیست و میتواند در توسعه تراشههای پیشرفته نیز نقش داشته باشد.
مسیر Rhea1 تا بازار ادامه دارد
با وجود عبور Rhea1 از یکی از مهمترین مراحل توسعه، این پردازنده هنوز فاصلهای تا استفاده گسترده دارد. طبق اعلام SiPearl، عرضه این پردازنده برای اواخر سال ۲۰۲۶ برنامهریزی شده و تا آن زمان مراحل آزمایش، اعتبارسنجی و آمادهسازی نرمافزاری ادامه خواهد داشت.
در نهایت، موفقیت Rhea1 بیش از آنکه صرفاً به عملکرد خام آن در برابر محصولات AMD و Intel وابسته باشد، به توانایی اروپا برای ایجاد یک اکوسیستم کامل پردازشی بستگی دارد؛ اکوسیستمی که بتواند از طراحی تراشه تا نرمافزار و استفاده در ابررایانهها را پوشش دهد.
نظر خود را اضافه کنید.
برای ارسال نظر وارد شوید
ارسال نظر بدون عضویت در سایت