دیپ سیک هم تراشه‌ساز شد

DeepSeek قصد دارد به جمع شرکت‌هایی بپیوندد که به‌جای اتکا به تراشه‌های آماده، روی توسعه سخت‌افزار اختصاصی خود سرمایه‌گذاری می‌کنند. ظاهراً این شرکت چینی توسعه نخستین تراشه هوش مصنوعی خود را آغاز کرده که قرار است با تمرکز بر استنتاج، وابستگی DeepSeek به محصولات انویدیا و هواوی را کاهش دهد.

دیپ‌سیک به دنبال تراشه اختصاصی خود است

خبرگزاری رویترز به نقل از سه منبع آگاه گزارش داده است که DeepSeek در حال توسعه یک تراشه اختصاصی هوش مصنوعی است. این پروژه هنوز در مراحل اولیه قرار دارد، اما در صورت موفقیت می‌تواند نقطه عطفی در راهبرد این شرکت برای کاهش وابستگی به تأمین‌کنندگان خارجی و داخلی تراشه‌های هوش مصنوعی باشد.

بر اساس این گزارش، تراشه جدید یک شتاب‌دهنده استنتاج (Inference Accelerator) خواهد بود؛ به این معنا که هدف اصلی آن اجرای مدل‌های هوش مصنوعی و پاسخ‌گویی به درخواست کاربران است، نه آموزش (Training) مدل‌های جدید.

چرا DeepSeek به دنبال ساخت تراشه اختصاصی است؟

DeepSeek تاکنون برای آموزش و اجرای مدل‌های هوش مصنوعی خود به سخت‌افزارهای انویدیا و هواوی متکی بوده است. با این حال، محدودیت‌های صادراتی آمریکا علیه چین، دسترسی شرکت‌های چینی به جدیدترین شتاب‌دهنده‌های انویدیا را با چالش جدی روبه‌رو کرده است.

در حال حاضر، شرکت‌های چینی امکان خرید پردازنده‌های گرافیکی Blackwell را ندارند و تنها به مدل‌هایی مانند H200 و نسخه محدودشده H20 دسترسی دارند. همین محدودیت‌ها باعث شده برخی شرکت‌ها برای تأمین GPUهای پیشرفته، به واردات غیررسمی از کشورهای همسایه روی بیاورند.

از سوی دیگر، اگرچه هواوی با سری Ascend به مهم‌ترین تأمین‌کننده داخلی شتاب‌دهنده‌های هوش مصنوعی در چین تبدیل شده، اما توسعه تراشه اختصاصی به DeepSeek این امکان را می‌دهد که کنترل بیشتری بر زیرساخت سخت‌افزاری و مسیر توسعه محصولات خود داشته باشد.

تمرکز روی استنتاج، نه آموزش مدل‌ها

نکته قابل توجه این است که تراشه DeepSeek قرار نیست جایگزین مستقیمی برای قدرتمندترین شتاب‌دهنده‌های آموزشی انویدیا باشد. بر اساس اطلاعات منتشرشده، این تراشه برای Inference طراحی می‌شود؛ بخشی از زنجیره هوش مصنوعی که مدل آموزش‌دیده به پرسش کاربران پاسخ می‌دهد یا محتوای جدید تولید می‌کند.

در واقع، با گسترش سرویس‌های مبتنی بر مدل‌های زبانی بزرگ، هزینه اجرای مدل‌ها و پاسخ‌گویی هم‌زمان به میلیون‌ها درخواست، به یکی از مهم‌ترین چالش‌های شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی تبدیل شده است. به همین دلیل، بسیاری از شرکت‌ها به جای استفاده از پردازنده‌های عمومی، به سراغ تراشه‌هایی می‌روند که دقیقاً برای این نوع بار کاری طراحی شده‌اند.

کدام شرکت‌های AI خودشان تراشه می‌سازند؟

DeepSeek تنها شرکتی نیست که چنین مسیری را دنبال می‌کند. طی سال‌های اخیر، شرکت‌های بزرگی مانند گوگل با تراشه‌های TPU، آمازون با Trainium و Inferentia، مایکروسافت با Maia، متا با MTIA و علی‌بابا نیز توسعه تراشه‌های اختصاصی هوش مصنوعی را در دستور کار قرار داده‌اند.

به نظر می‌رسد DeepSeek نیز قصد دارد با طراحی تراشه اختصاصی، سخت‌افزار خود را متناسب با نیاز مدل‌های هوش مصنوعی‌اش بهینه کند. این رویکرد می‌تواند وابستگی این شرکت به تأمین‌کنندگان تراشه را در بلندمدت کاهش دهد.

اما اگر این سوال برای شما پیش آمده که آیا انویدیا باید نگران این روند باشد یا خیر، باید بگوییم که در حال حاضر، پاسخ منفی است. ریچارد ویندزور، تحلیلگر مؤسسه Radio Free Mobile، معتقد است حتی در صورت موفقیت DeepSeek در توسعه این تراشه، بعید است این محصول در آینده نزدیک تهدیدی جدی برای انویدیا در بازار جهانی باشد؛ چراکه مشتریان آن احتمالاً به بازار چین محدود خواهند شد.

با این حال، اهمیت این خبر بیش از آنکه به رقابت مستقیم با انویدیا مربوط باشد، به تغییر رویکرد صنعت هوش مصنوعی بازمی‌گردد. شرکت‌های توسعه‌دهنده مدل‌های AI به‌تدریج در حال فاصله گرفتن از وابستگی کامل به GPUهای عمومی هستند و ترجیح می‌دهند تراشه‌هایی را طراحی کنند که دقیقاً متناسب با نیازهای مدل‌ها و زیرساخت‌های خودشان ساخته شده‌اند.

اگر این روند ادامه پیدا کند، آینده صنعت هوش مصنوعی بیش از هر زمان دیگری به سمت سیلیکون‌های سفارشی (Custom Silicon) حرکت خواهد کرد؛ بازاری که در سال‌های آینده می‌تواند معادلات سنتی میان طراحان تراشه و توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی را دگرگون کند.