ترکیب Zen 5 و RDNA 3.5 با 192 گیگابایت حافظه؛ شاهکار جدید AMD برای اجرای مدل‌های 300 میلیارد پارامتری روی یک مینی‌پی‌سی

AMD در ادامه توسعه پردازنده‌های مجهز به هوش مصنوعی خود، حالا نسل تازه‌ای از APUهای قدرتمند Ryzen AI Max را معرفی کرده که با اسم رمز Gorgon Halo شناخته می‌شوند. مهم‌ترین ویژگی این خانواده، پشتیبانی از حداکثر 192 گیگابایت حافظه یکپارچه است؛ ظرفیتی که حتی بسیاری از ورک‌استیشن‌های حرفه‌ای هم به آن نمی‌رسند و حالا می‌تواند اجرای مدل‌های عظیم هوش مصنوعی را روی یک سیستم کوچک ممکن کند.

خانواده Ryzen AI Max 400 در واقع نسخه به‌روزشده تراشه‌های Strix Halo محسوب می‌شود؛ همان SoCهای بزرگی که AMD پیش‌تر با ترکیب هسته‌های Zen 5، گرافیک RDNA 3.5 و واحد پردازش عصبی XDNA 2 معرفی کرده بود. اما این‌بار AMD علاوه بر افزایش جزئی فرکانس پردازنده، ظرفیت حافظه اشتراکی را از 128 گیگابایت به 192 گیگابایت رسانده؛ حرکتی که مستقیماً بازار AI Workstationها و اجرای مدل‌های زبانی بزرگ را هدف گرفته است.

AMD حالا تا 192 گیگابایت حافظه یکپارچه را داخل یک APU جای داده است.

بر اساس اطلاعات منتشرشده، پرچمدار این خانواده یعنی Ryzen AI Max+ Pro 495 از 16 هسته و 32 رشته Zen 5 بهره می‌برد و می‌تواند تا فرکانس 5.2 گیگاهرتز بوست شود. این تراشه همچنین به GPU مجتمع Radeon 8065S با 40 واحد محاسباتی مجهز شده است. دو مدل پایین‌تر یعنی Max Pro 490 و Max Pro 485 نیز به‌ترتیب با 12 و 8 هسته پردازشی عرضه می‌شوند.

نکته مهم اینجاست که AMD تقریباً تمام معماری Strix Halo را حفظ کرده و تغییرات این نسل بیشتر روی ظرفیت حافظه و بهینه‌سازی جزئی فرکانس‌ها متمرکز شده است. در واقع اگر عدد «4» را از نام این سری حذف کنیم، با همان DNA نسل 300 مواجه هستیم؛ موضوعی که نشان می‌دهد Gorgon Halo بیشتر یک Refresh هدفمند برای بازار AI محسوب می‌شود تا یک نسل کاملاً جدید.

اما جذاب‌ترین بخش ماجرا، نحوه استفاده از این حافظه عظیم است. AMD می‌گوید از مجموع 192 گیگابایت حافظه، تا 160 گیگابایت می‌تواند مستقیماً به‌عنوان VRAM در اختیار GPU قرار بگیرد و تنها 32 گیگابایت برای سیستم رزرو می‌شود. این موضوع عملاً محدودیت سنتی حافظه گرافیکی را کنار می‌زند و امکان اجرای مدل‌های زبانی بسیار سنگین را روی یک سیستم x86 فراهم می‌کند.

طبق ادعای AMD، Ryzen AI Max 400 نخستین پردازنده x86 مخصوص کلاینت است که توانایی اجرای مدل‌های زبانی با بیش از 300 میلیارد پارامتر را دارد. هرچند این شرکت فعلاً در این حوزه تقریباً رقیب مستقیمی ندارد؛ زیرا Intel هنوز SoC مشابهی با این ابعاد تولید نکرده و اپل هم در دنیای ARM فعالیت می‌کند.

در این سری، تا 160 گیگابایت از حافظه سیستم می‌تواند مستقیماً به VRAM تبدیل شود.

نکته جالب اینکه AMD این محصولات را صرفاً برای گیمرها طراحی نکرده است. تمام مدل‌های فعلی برچسب Pro دارند و بازار هدف آن‌ها ورک‌استیشن‌های تجاری، توسعه AI و پردازش‌های حرفه‌ای است. AMD نیز در بیانیه رسمی خود تأکید کرده فناوری‌های AMD PRO امنیت، مدیریت و پایداری سازمانی را برای این محصولات فراهم می‌کنند.

با این حال، چیزی که بیش از مشخصات سخت‌افزاری جلب توجه می‌کند، زمان‌بندی معرفی این تراشه‌هاست. بازار جهانی DRAM همچنان با بحران تأمین و افزایش قیمت مواجه است و حتی اپل نیز به‌دلیل همین محدودیت‌ها برخی کانفیگ‌های پرظرفیت Mac Studio را حذف کرده است. به همین دلیل بسیاری از تحلیلگران معتقدند رساندن 192 گیگابایت حافظه به تولید انبوه، چالش بزرگی برای AMD خواهد بود.

در کنار معرفی تراشه‌ها، AMD از سیستم کوچکی با نام Ryzen AI Halo نیز صحبت کرده که قرار است از این پردازنده‌ها استفاده کند. نسخه اولیه این دستگاه با Ryzen AI Max+ 395 از ماه ژوئن برای پیش‌خرید در دسترس قرار می‌گیرد و قیمت پایه آن از 3999 دلار آغاز می‌شود. این مدل به 128 گیگابایت حافظه یکپارچه و 2 ترابایت فضای ذخیره‌سازی مجهز خواهد بود.

AMD می‌گوید یک Ryzen AI Halo می‌تواند ماهانه تا 750 دلار در هزینه Cloud AI صرفه‌جویی کند.

AMD مستقیماً Ryzen AI Halo را مقابل سیستم DGX Spark انویدیا قرار داده؛ محصولی که با قیمت حدود 4700 دلار عرضه می‌شود و از تراشه GB10 انویدیا بهره می‌برد. با این حال AMD چند مزیت مهم را برجسته می‌کند: پشتیبانی هم‌زمان از Windows و Linux، ابعاد بسیار کوچک، مصرف حداکثر 120 وات و عملکرد رقابتی در پردازش مدل‌های زبانی.

این شرکت مدعی است Ryzen AI Halo در برخی مدل‌های AI مانند GLM 4.7 Flash 30B تا 14 درصد سریع‌تر از DGX Spark عمل می‌کند. AMD حتی مقایسه‌ای هم با Mac Mini M4 Pro انجام داده و از برتری چندبرابری در برخی پردازش‌های AI سخن گفته؛ هرچند مقایسه مستقیم با Mac Studio منطقی‌تر به نظر می‌رسد.

Ryzen AI Halo همچنین به Wi-Fi 7، بلوتوث 5.4، شبکه 10Gb Ethernet، خروجی HDMI 2.1b و چندین پورت USB-C مجهز شده است. همه این سخت‌افزار در بدنه‌ای با ابعاد تنها 5.9 در 5.9 اینچ قرار گرفته؛ چیزی نزدیک به یک مینی‌پی‌سی حرفه‌ای اما با قدرت پردازشی در سطح ورک‌استیشن‌های AI.

AMD هنوز تاریخ دقیقی برای عرضه گسترده Gorgon Halo اعلام نکرده، اما گفته چندین شریک OEM برای تولید سیستم‌های مبتنی بر این تراشه‌ها ابراز علاقه کرده‌اند و معرفی محصولات تجاری از سه‌ماهه سوم 2026 آغاز خواهد شد. اگر AMD واقعاً بتواند وعده حافظه 192 گیگابایتی را عملی کند، Gorgon Halo می‌تواند یکی از متفاوت‌ترین APUهای تاریخ PC لقب بگیرد؛ محصولی که مرز میان CPU، GPU و AI Accelerator را بیش از هر زمان دیگری کمرنگ می‌کند.