برق ایران در تابستان ۱۴۰۵؛ دو روایت کاملاً متفاوت از خاموشی شبکه در روزهای گرم سال

در حالی که تنها چند هفته تا آغاز اوج مصرف برق در تابستان ۱۴۰۵ باقی مانده، اظهارنظرهای متناقض مسئولان و فعالان حوزه انرژی، تصویر مبهم و بعضاً پارادوکسیکالی از وضعیت پیش‌روی شبکه برق کشور ترسیم کرده است؛ از یک سو صحبت از «خاموشی روزانه و مستمر» می‌شود و از سوی دیگر، وزیر نیرو از احتمال عبور از تابستان «بدون خاموشی» سخن می‌گوید. با وجود این صحبت‌ها، امسال وضعیت خاموشی‌های برق چطور خواهد بود؟

پیش‌بینی خاموشی روزانه؛ «صورت مسئله سال گذشته هنوز پابرجاست»

آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی، در اظهاراتی که توسط فارس منتشر شده، به صراحت درباره وضعیت برق تابستان امسال هشدار داده که کشور همچنان با همان چالش‌های سال گذشته روبه‌رو است و حتی احتمال تشدید خاموشی‌ها نیز وجود دارد.

او با اشاره به بازگشت برخی صنایع بزرگ آسیب‌دیده از جنگ به مدار مصرف برق سراسری گفت:

اکنون قرار است برق پتروشیمی‌های آسیب‌دیده که تاکنون خودتأمین بودند از شبکه سراسری تأمین شود. یعنی نزدیک به ۱۰۰۰ مگاوات برق پایدار باید به مجتمع‌های پتروشیمی اختصاص پیدا کند؛ در نتیجه هر آنچه در تجدیدپذیر تولید می‌شود عملاً صرف پتروشیمی‌ها خواهد شد.

نجفی معتقد است همین مسئله باعث شده عملاً «صورت مسئله سال گذشته» همچنان پابرجا بماند. او تأکید کرد:

شرایط امروز صنعت برق مبین این است که امسال هم خاموشی‌های مستمر و برنامه‌ریزی‌شده داریم و مجبوریم حدود ۱۲۰ روز محدودیت مصرف اعمال کنیم.

رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی حتی پا را فراتر گذاشته و گفته است:

سال گذشته هر هفته ۳ تا ۴ روز خاموشی دو ساعته داشتیم؛ احتمالاً امسال ممکن است فراتر برود و به نظر می‌رسد به طور مستمر روزانه ۲ ساعت قطعی برق خانگی، تجاری و اداری داشته باشیم.

در همین رابطه بخوانید:

- تصمیم دولت به خروج از بازار برق کشور و هدایت مشترکین به بورس انرژی

روایت وزارت نیرو؛ «شاید تابستان را بدون خاموشی عبور کنیم»

در مقابل، عباس علی‌آبادی، وزیر نیرو، تصویر متفاوتی از وضعیت ارائه می‌دهد. او طی دو روز متوالی، هم در گفت‌وگو با رسانه‌ها و هم در حاشیه نشست مشترک با کمیسیون عمران مجلس، تأکید کرده که شرایط امسال می‌تواند بهتر از سال گذشته باشد.

در خبری که فارس در این زمینه منتشر کرده، وزیر نیرو گفته است:

آمادگی خود را تا حدی افزایش داده بودیم که امسال وضعیت به مراتب بهتری داشته باشیم و شاید اساساً بتوانیم با همکاری مردم، تابستان را بدون خاموشی عبور کنیم.

او همچنین از افزایش ظرفیت عملی تولید برق کشور از حدود ۶۲ هزار و ۸۰۰ مگاوات در سال گذشته به حدود ۷۰ هزار مگاوات خبر داده و این مسئله را یکی از مهم‌ترین دلایل خوش‌بینی وزارت نیرو عنوان کرده است.

علی‌آبادی البته همزمان تأکید می‌کند که شرایط فعلی همچنان تحت تأثیر «تبعات جنگ» و فشار مصرف قرار دارد و وزارت نیرو تلاش می‌کند خاموشی‌ها را «به حداقل ممکن» برساند؛ عبارتی که خود به نوعی احتمال ادامه محدودیت‌ها را نیز رد نمی‌کند.

بالاخره خاموشی خواهیم داشت یا نه؟

تناقض اصلی دقیقاً همین‌جاست؛ در حالی که فعالان بخش خصوصی و کارشناسان حوزه انرژی از «خاموشی روزانه» و ادامه ناترازی جدی برق سخن می‌گویند، وزارت نیرو همچنان بر مدیریت شرایط و احتمال عبور کم‌تنش از تابستان تأکید دارد.

نکته قابل توجه این است که هر دو طرف، یک مسئله مشترک را تأیید می‌کنند؛ فشار شدید روی شبکه برق کشور. چه در قالب افزایش مصرف صنایع و پتروشیمی‌ها، چه در قالب رشد مصرف خانگی و محدودیت ظرفیت عملی نیروگاه‌ها.

در واقع اختلاف اصلی نه بر سر وجود بحران، بلکه بر سر شدت و نحوه مدیریت آن است. وزارت نیرو امیدوار است با مدیریت مصرف، همکاری مردم و افزایش تولید، خاموشی‌ها به حداقل برسد؛ اما فعالان صنعت برق معتقدند محدودیت‌های ساختاری شبکه و افزایش بار مصرف، عملاً خاموشی را اجتناب‌ناپذیر کرده است.

به همین دلیل، در شرایط فعلی شاید دقیق‌ترین جمع‌بندی این باشد که تابستان ۱۴۰۵ نه کاملاً بدون خاموشی خواهد بود و نه الزاماً با سناریوی خاموشی‌های گسترده و خارج از کنترل مواجه می‌شود؛ بلکه همه چیز به میزان مصرف، وضعیت دما، تأمین سوخت نیروگاه‌ها و البته اولویت‌بندی برق صنایع و بخش خانگی در هفته‌های آینده بستگی خواهد داشت.