انفجار قیمت فلش و کارت حافظه؛ بعضی مدل‌ها حالا بیش از سه برابر گرانتر شده‌اند

اگر در ماه‌های اخیر برای خرید یک فلش‌درایو یا کارت حافظه سراغ بازار رفته باشید، احتمالاً با قیمت‌هایی روبه‌رو شده‌اید که تا همین یک سال قبل غیرقابل تصور بودند. بُحرانی که از اواخر ۲۰۲۵ بازار رم و SSD را درگیر کرد، حالا به شکل جدی به سراغ فلش‌درایوها و کارت‌های حافظه آمده و نتیجه آن، جهش سنگین قیمت تقریباً در تمام ظرفیت‌ها و مدل‌هاست؛ تا جایی که بعضی محصولات حالا بیش از سه برابر سال گذشته قیمت دارند.

حتماً همه شما به خوبی می‌دانید که موج انفجار قیمت قطعات حافظه که از پارسال شروع شده، دیگر به ما اجازه فکر کردن به رم‌های خوش‌قیمت DDR5 حجم بالا یا حتی SSDهایی که به راحتی قابل تهیه بودند را نمی‌دهد.

بررسی‌های انجام‌شده توسط PCWorld نشان می‌دهد قیمت فلش‌درایوهای USB و کارت‌های حافظه نسبت به کف قیمت ثبت‌شده در سال ۲۰۲۵، به طور متوسط حدود ۱۲۳ درصد افزایش پیدا کرده است. این رسانه با بررسی قیمت فعلی محصولات در آمازون و مقایسه آن با داده‌های تاریخی سرویس CamelCamelCamel به این نتیجه رسیده که تقریباً تمام دسته‌های حافظه قابل حمل، از مدل‌های اقتصادی گرفته تا محصولات حرفه‌ای، تحت تأثیر کمبود تراشه قرار گرفته‌اند.

فلش‌درایوها؛ از دو برابر شدن قیمت تا جهش ۱۴۰ درصدی

در بخش فلش‌درایوهای USB، تقریباً هیچ ظرفیتی از افزایش قیمت در امان نمانده است. برای مثال، مدل SanDisk Ultra Fit USB 3.2 Gen 1 که یکی از رایج‌ترین فلش‌های بازار به حساب می‌آید، در نسخه ۶۴ گیگابایتی از ۱۰.۶۰ دلار به ۲۰ دلار رسیده است؛ یعنی حدود ۸۹ درصد افزایش قیمت.

در همین حال، نسخه ۱۲۸ گیگابایتی همین محصول حالا ۲۶.۵۶ دلار قیمت دارد، در حالی که سال گذشته می‌شد آن را با ۱۲.۹۵ دلار خرید. نسخه‌های ۲۵۶ و ۵۱۲ گیگابایتی نیز به ترتیب ۱۲۶ و ۱۲۳ درصد گران‌تر شده‌اند و مدل یک ترابایتی این فلش درایو، حالا با قیمت ۱۵۲.۹۹ دلار فروخته می‌شود؛ رقمی که دقیقاً دو برابر کف قیمت سال قبل است.

اگر بخواهیم نمونه دیگری را بررسی کنیم، می‌توان گفت که اوضاع برای فلش درایوهای نسبتاً حرفه‌ای تر مانند SanDisk Ultra Dual Drive Go USB Type-C هم تفاوت چندانی ندارد. نسخه ۲۵۶ گیگابایتی این فلش که به دلیل داشتن درگاه USB-C و USB-A بین کاربران موبایل و لپ‌تاپ محبوب است، از ۱۹.۸۵ دلار به ۴۷.۹۵ دلار رسیده و ۱۴۲ درصد افزایش قیمت را ثبت کرده است. نسخه یک ترابایتی آن هم حالا تقریباً ۱۵۰ دلار قیمت دارد؛ یعنی ۱۲۰ درصد بیشتر از سال گذشته.

در همین حال، Lexar D40E Dual USB 3.2 Gen 1 Jump Drive نیز در ظرفیت‌های مختلف جهش قابل توجهی داشته است. قیمت نسخه‌های ۶۴، ۱۲۸ و ۲۵۶ گیگابایتی این محصول به ترتیب ۷۵، ۹۶ و ۱۰۰ درصد بیشتر از پایین‌ترین قیمت ثبت‌شده در سال ۲۰۲۵ است.

کارت‌های SD؛ جایی که افزایش قیمت واقعاً عجیب می‌شود

اگر فکر می‌کنید وضعیت فلش‌درایوها بد است، کافی است نگاهی به بازار کارت‌های SD بیندازید. بعضی مدل‌ها در این بخش عملاً به کالایی لوکس تبدیل شده‌اند.

برای نمونه، کارت حافظه SanDisk Extreme Pro SDXC UHS-I در ظرفیت ۶۴ گیگابایت که سال گذشته حدود ۱۳ دلار قیمت داشت، حالا با قیمت ۳۴.۹۹ دلار فروخته می‌شود؛ یعنی ۱۶۳ درصد گران‌تر. نسخه ۱۲۸ گیگابایتی آن نیز ۱۳۷ درصد و مدل ۲۵۶ گیگابایتی ۱۶۳ درصد رشد قیمت داشته‌اند. حتی نسخه ۱ ترابایتی این کارت نیز که زمانی ۱۱۶ دلار قیمت داشت، حالا به مرز ۲۵۰ دلار رسیده است.

اما بیشترین جهش در این بخش به سری حرفه‌ای‌تر Lexar Professional SDXC UHS-II تعلق دارد. نسخه ۶۴ گیگابایتی این کارت از ۱۵ دلار به ۴۸.۰۸ دلار رسیده و ۲۲۱ درصد افزایش قیمت داشته است. مدل ۱۲۸ گیگابایتی نیز حالا ۶۹.۹۹ دلار قیمت دارد؛ در حالی که سال قبل ۲۴.۹۹ دلار بود. نسخه ۲۵۶ گیگابایتی هم با رسیدن از ۴۷.۵۱ دلار به ۱۱۹.۹۹ دلار، ۱۵۳ درصد گران‌تر شده است.

رکورددار بازار: microSDهایی که تا ۲۶۱ درصد گران شده‌اند

در بازار کارت‌های microSD هم شرایط تفاوتی ندارد و حتی در برخی مدل‌ها بدتر است. کارت حافظه SanDisk Extreme microSDXC UHS-I در نسخه ۵۱۲ گیگابایتی از ۳۶.۹۹ دلار به ۱۰۴.۵۰ دلار رسیده؛ یعنی ۱۸۳ درصد افزایش قیمت. مدل یک ترابایتی آن نیز اکنون نزدیک به ۱۹۷ دلار قیمت دارد و نسبت به سال گذشته ۱۵۷ درصد گران‌تر شده است.

با این حال، رکورد اصلی در اختیار Lexar Blue microSDXC UHS-I قرار دارد. نسخه ۲۵۶ گیگابایتی این کارت که در سال ۲۰۲۵ تنها ۱۷.۹۹ دلار قیمت داشت، حالا به ۶۴.۹۹ دلار (جهشی معادل ۲۶۱ درصد) رسیده است. نسخه ۵۱۲ گیگابایتی همین محصول هم از ۳۳.۲۹ دلار به ۹۹.۹۹ دلار رسیده و عملاً سه برابر شده است.

در نگاه کلی، میانگین افزایش قیمت بر اساس ظرفیت به شکل زیر بوده است:

• 64 گیگابایت: ۸۷ درصد
• 128 گیگابایت: ۱۳۷ درصد
• 256 گیگابایت: ۱۴۲ درصد
• 512 گیگابایت: ۱۲۳ درصد
• 1 ترابایت: ۱۲۰ درصد

در نتیجه، اگر همه این دسته‌ها را کنار هم قرار دهیم، میانه افزایش قیمت در بازار فلش و کارت حافظه به حدود ۱۲۴.۵ درصد می‌رسد.

دلیل اصلی افزایش قیمت چیست؟

در نگاه اول شاید عجیب به نظر برسد که چرا فلش‌درایوها و کارت‌های حافظه باید تا این اندازه تحت تأثیر بازار SSD قرار بگیرند. اما واقعیت این است که این محصولات هم از همان تراشه‌های NAND استفاده می‌کنند؛ تراشه‌هایی که روی همان خطوط تولید ویفر ساخته می‌شوند و تفاوت اصلی آن‌ها بیشتر به کیفیت، سرعت و فرایند دسته‌بندی یا بنینگ مربوط می‌شود.

در شرایط فعلی، تولیدکنندگان ترجیح می‌دهند بخش بیشتری از ظرفیت خطوط تولید را به تراشه‌های NAND رده‌بالا اختصاص دهند؛ همان تراشه‌هایی که در SSDهای سریع و تجهیزات مراکز داده هوش مصنوعی استفاده می‌شوند. دلیلش هم روشن است: مشتریان حوزه هوش مصنوعی و دیتاسنترها حاضرند برای تضمین تأمین حافظه مورد نیاز خود، مبلغ بسیار بیشتری بپردازند.

نتیجه این تصمیم، کاهش عرضه تراشه‌های NAND ارزان‌تر و رده پایین‌تر است؛ تراشه‌هایی که معمولاً در فلش‌درایوها و کارت‌های حافظه استفاده می‌شوند. همین موضوع باعث شده شرکت‌هایی مانند SanDisk، Lexar و دیگر تولیدکنندگان این حوزه با افزایش شدید هزینه تولید مواجه شوند.

شرکت‌ها به جای افزایش تولید، سراغ محصولات گران‌تر رفته‌اند

در چنین شرایطی، سازندگان به جای آنکه سرمایه‌گذاری سنگینی برای افزایش ظرفیت کارخانه‌ها انجام دهند، ترجیح داده‌اند روی محصولات گران‌تر و حاشیه سود بالاتر تمرکز کنند.

نمونه واضح این رویکرد را می‌توان در اقدام اخیر SanDisk دید. این شرکت به‌تازگی نسخه ۲ ترابایتی کارت حافظه حرفه‌ای SanDisk Extreme Pro UHS-II SD Card 2TB را با قیمت ۲۰۰۰ دلار عرضه کرده است. یعنی هر گیگابایت از این کارت نزدیک به یک دلار قیمت دارد.

برای مقایسه، نسخه پایین‌رده‌تر SanDisk Extreme Pro UHS-I SDXC Card 2TB تنها ۴۴۰ دلار قیمت دارد و هزینه هر گیگابایت آن حدود ۰.۲۱ دلار است. شرکت‌هایی مثل Lexar و Kingston هم مسیر مشابهی را در پیش گرفته‌اند و محصولات حرفه‌ای خود را با قیمت‌هایی در همین محدوده عرضه می‌کنند.

لینکولن لی، مدیر ارشد بازاریابی Lexar، درباره این سیاست می‌گوید:

در شرایطی که با کمبود عرضه روبه‌رو هستیم، استراتژی ما تمرکز روی محصولات رده‌بالاست، نه گسترش کارخانه‌ها یا افزایش تولید.

با محدودیت فعلی در تأمین، مجبور هستیم محصولات بیشتری با ارزش بالاتر عرضه کنیم و تفاوت مشخص‌تری میان گزینه‌های مختلف برای مشتریان ایجاد کنیم.

خریداران هم فعلاً ترجیح می‌دهند صبر کنند

افزایش قیمت‌ها تنها رفتار تولیدکنندگان را تغییر نداده، بلکه روی تصمیم خریداران هم اثر گذاشته است.  گریس سو، مدیر منطقه اروپا در Lexar، می‌گوید این شرکت مجبور شده در کنار محصولات حرفه‌ای، مدل‌هایی با ظرفیت و کارایی پایین‌تر هم عرضه کند تا خریداران انتخاب بیشتری داشته باشند. به گفته او:

خیلی از کاربران از ابتدا در ذهنشان یک ظرفیت مشخص دارند. مثلاً می‌گویند من حداقل به یک ترابایت نیاز دارم. اما حالا که فقط توان خرید مدل ۵۱۲ گیگابایتی را دارند، ترجیح می‌دهند فعلاً دست نگه دارند و منتظر بمانند.

هرچند این صحبت‌ها در ابتدا درباره SSDها مطرح شده، اما شرایط بازار فلش‌درایو و کارت حافظه هم دقیقاً به همین سمت رفته است. بسیاری از کاربران، مخصوصاً عکاسان، فیلم‌برداران و کسانی که با فایل‌های حجیم سروکار دارند، نمی‌توانند به راحتی از ظرفیت مورد نیازشان صرف‌نظر کنند؛ حتی اگر قیمت آن حالا چند برابر شده باشد.