آزمایش SSD پرسرعت روی مادربرد قدیمی PCI که باید ببینید

یک کاربر کنجکاو ردیت دست به آزمایشی زده که در نگاه اول دیوانگی به نظر می‌رسد. او تصمیم گرفته یک SSD مدرن NVMe را روی اسلات بسیار قدیمی PCI نصب کند که نزدیک به سه دهه پیش از PCIe معرفی شده است. پیشنهاد می‌کنیم خودتان نتیجه را ببینید.

تصویری که این کاربر منتشر کرده، درایوی با لیبل Gen3NVMe را نشان می‌دهد؛ یعنی به‌احتمال زیاد یک SSD مبتنی بر استاندارد PCIe 3.0 است که احتمالاً 20 سال پس از مادربرد مورد استفاده در این آزمایش عرضه شده است.

نصب SSD روی مادربرد بسیار قدیمی

در یک سمت این آزمایش اسلات PCI قرار دارد که نخستین‌بار در سال ۱۹۹۲ معرفی شد و سال‌ها استاندارد اصلی برای ساخت و نصب کارت‌های توسعه بود. در سوی دیگر، حافظه‌های NVMe با رابط PCIe قرار دارند که از سال ۲۰۱۱ وارد دنیای حافظه‌های ذخیره‌سازی شدند. بنابراین شاهد برخورد دو فناوری متعلق به زمان‌های بسیار متفاوتی هستیم.

برای این کار SSD روی یک کارت تبدیل M.2 به PCIe نصب شده است که امروزه بسیار رایج هستند. سپس این کارت به یک مبدل PCIe به PCI وصل شده و در نهایت داخل اسلات PCI مادربرد قرار گرفته است. اگرچه PCI و PCIe از نظر فیزیکی و الکتریکی بسیار متفاوت از یکدیگر هستند، اما در سطح منطقی می‌توان آن‌ها را با مبدل‌های خاص به هم متصل کرد.

نتیجه بنچمارک CrystalDiskMark شاید در نگاه اول ناامیدکننده به نظر برسد، زیرا سرعت خوانش متوالی وحدود ۲۰۸ مگابایت در ثانیه و سرعت نوشتن نزدیک به ۵۸ مگابایت در ثانیه اندازه‌گیری شد. این اعداد در مقایسه با سرعت تئوری حدوداً ۳۵۰۰ مگابایتی SSDهای PCIe 3.0 بسیار پایین هستند. با این حال نباید این واقعیت را نادیده گرفت که PCI محدودیت‌های شدیدی دارد.

یک اسلات PCI معمولی ۳۲ بیتی با فرکانس ۳۳ مگاهرتز، حداکثر دارای پهنای باند تئوری ۱۳۳ مگابایت در ثانیه است. البته در برخی پیاده‌سازی‌ها با فرکانس ۶۶ مگاهرتزر، این عدد به ۲۶۶ مگابایت در ثانیه هم می‌رسد. نسخه‌های ۶۴ بیتی که بیشتر در سرورها دیده می‌شوند، حتی به پهنای باند ۵۳۳ مگابایت در ثانیه هم می‌رسند.

کاربرد مورد بحث تأیید کرده اسلات PCI مادربردش با فرکانس ۶۶ مگاهرتز کار می‌کند که توضیح می‌دهد چرا سرعت خوانش از مرز ۲۰۰ مگابایت عبور کرده است.

با وجود این گلوگاه شدید، چنین سرعتی در دنیایی که هارددیسک‌ها از طریق رابط IDE یا نسل‌های ابتدایی SATA به سیستم متصل می‌شدند، چیزی نزدیک به معجزه محسوب می‌شود. در آن روزگارها سر سه سیستم‌عامل، برنامه‌ها و فایل‌ها به طور هم‌زمان بر روی هارد دیسک‌های مکانیکی قرار داشتند که سرعت دسترسی به آنها بسیار کلافه کننده بود.