تقلب باورنکردنی در رم‌های DDR5 که قابل تشخیص نیست!

در شرایطی که قیمت حافظه DDR5 به‌دلیل کمبود تراشه و افزایش تقاضا به‌شدت بالا رفته، حالا یک نمونه عجیب از تقلب در بازار حافظه گزارش شده است. ظاهراً کلاهبرداران بسیار جلوتر از تصور ما حرکت می‌کنند و از این پس باید مراقب ماژول‌های DDR5 تقلبی ساخته شده با تراشه‌های DDR4 هم بود.

به وضوح این ماژول تقلبی نمی‌تواند بوت شود. زیرا تراشه‌های DDR4 با PCB و مدار الکتریکی ماژول‌های DDR5 سازگار نیستند و تعداد و آرایش اتصالات آن متفاوت است. بنابراین نمی‌توان انتظار داشت چنین ماژولی مانند یک رم DDR5 واقعی توسط مادربرد شناسایی و راه‌اندازی شود.

پدید جدید رم DDR5 با تراشه DDR4

یک کاربر توییتر می‌گوید ماجرا با خرید یک ماژول 32 گیگابایتی Kingston FURY Beast DDR5-5600 CL40 با شماره مدل KF556C40BB-32-SP آغاز شده است. ظاهر ماژول، هیت‌سینک و برچسب آن کاملاً عادی به نظر می‌رسید و حتی بسته‌بندی نیز ظاهراً دست‌نخورده بود.

اما وقتی خریدار ماژول را بررسی کرد، مشخص شد اصلاً تراشه DDR5 در ساخت آن به‌کار نرفته است. وقتی او به ماژول مشکوک شد و هیت‌سینک‌ها را به زحمت جدا کرد، متوجه شد تراشه‌های DDR4 روی بُرد لحیم شده‌اند و خبری از تراشه‌های DDR5 نیست. آثار باقی‌مانده از Flex، لحیم‌کاری نه‌چندان تمیز و تعدادی پد مسی بلااستفاده روی PCB نیز نشان می‌داد که تراشه‌های ماژول تعویض شده‌اند.

نکته عجیب‌تر اینجاست که کلاهبرداران صرفاً تراشه DDR4 را روی برد نگذاشته‌اند، بلکه روی این تراشه‌ها نشان Micron و کد 2UG45 D8DDZ را هم حک کرده‌اند تا به سادگی قابل تشخیص نباشد. 

البته تشخیص این روش تقلب از طریق بررسی چشمی آسان نیست. برخی تراشه‌های DDR4 و DDR5 می‌توانند پکیج‌هایی با ابعاد مشابه 9×11 میلی‌متر داشته باشند و بنابراین از نظر فیزیکی امکان قرار دادن تراشه DDR4 روی محل تراشه DDR5 وجود دارد.

تفاوت مهم میان رم DDR4 تقلبی و DDR5 اصلی در چیدمان اتصالات زیر تراشه (BGA) است. تراشه DDR5 مورد استفاده در نمونه اصلی دارای 82 پد یا نقطه اتصال است، در حالی که تراشه DDR4 مورد استفاده در این ماژول از آرایش 78 پایه‌ای استفاده می‌کند. در نتیجه برخی از پدهای روی PCB بلا‌استفاده باقی مانده‌اند که خود یک سرنخ مهم است.

چرا تشخیص این تقلب تقریباً غیرممکن است؟

مشکل اصلی برای خریدار این است که تا زمانی که هیت‌سینک رم را جدا نکند، هیچ راه ساده‌ای برای دیدن تراشه‌ها و بررسی نوع آنها وجود ندارد. حتی پس از باز کردن ماژول نیز تشخیص اختلاف BGA و آثار تعویض به دانش فنی نیاز دارد.

البته این موضوع به معنای شکل‌گیری یک کارتل رم تقلبی نیست و از این مورد هم نمی‌توان نتیجه گرفت که چنین تقلبی به‌صورت گسترده در بازار جریان دارد. فعلاً با یک نمونه گزارش‌شده روبه‌رو هستیم که توسط یک کاربر توییتر با یوزرنیم watagjt منتشر شده و رسانه‌ها نیز آن را گزارش کرده‌اند.

ظاهراً تنها راه مطمئن برای در امان ماندن از تقلب روز افزون در بازار حافظه رم، خرید از فروشگاه‌های معتبر و پاسخگو است. در صورتی که یک کیت حافظه را با گارانتی معتبر تهیه کنید، تقریباً می‌توانید مطمئن باشید که یک محصول اصلی دریافت کرده‌اید.