ماهواره‌های Starlink V3 به فضا رفتند؛ آغاز عصر اینترنت گیگابیتی استارلینک

سرانجام اسپیس‌ایکس 26 ماهواره عملیاتی Starlink V3 را در مدار زمین قرار داد. نسل جدید ماهواره‌های استارلینک می‌تواند ظرفیت شبکه اینترنت ماهواره‌ای اسپیس‌ایکس را به شکل چشمگیری افزایش دهد و سرعت اینترنت را به بالای یک گیگابیت بر ثانیه برساند.

استارشیپ پس از پرتاب و رسیدن به مدار، هر 26 ماهواره V3 موجود در محفظه محموله خود را با موفقیت مستقر کرد. این اتفاق تفاوت مهمی با پروازهای قبلی دارد؛ چراکه در مأموریت‌های آزمایشی گذشته، نمونه‌های شبیه‌ساز ماهواره‌های استارلینک در مسیرهای زیرمداری قرار می‌گرفتند و مدت کوتاهی پس از پرتاب در جو زمین از بین می‌رفتند.

در پرواز سیزدهم، برای مثال، 20 ماهواره V3 به‌صورت آزمایشی رها شدند، اما در مأموریت جدید، ماهواره‌ها در مسیر مداری قرار گرفتند تا بخشی از زیرساخت واقعی شبکه استارلینک را تشکیل دهند. این مأموریت همچنین قرار است چند ساعت ادامه داشته باشد و استارشیپ پس از چند بار گردش در مداری با ارتفاع حدود 275 کیلومتر، برای فرود کنترل‌شده در اقیانوس آرام آماده شود.

اسپیس‌ایکس می‌گوید تمام 26 ماهواره پس از استقرار با شبکه ارتباط برقرار کرده‌اند. همین محموله اولیه می‌تواند ظرفیت شبکه استارلینک را حدود 3 درصد افزایش دهد؛ رقمی که با توجه به تعداد فعلی ماهواره‌های فعال این منظومه، قابل توجه است.

هر ماهواره V3 یک ترابیت بر ثانیه ظرفیت دارد

مهم‌ترین تفاوت Starlink V3 با نسل‌های قبلی، ظرفیت بسیار بالاتر آن است. طبق اطلاعات منتشرشده از سوی اسپیس‌ایکس، هر ماهواره V3 می‌تواند تا 1 ترابیت بر ثانیه ظرفیت دانلود و 160 گیگابیت بر ثانیه ظرفیت آپلود فراهم کند. ظرفیت دانلود در مقایسه با نسل V2 حدود 10 برابر و ظرفیت آپلود حدود 22 برابر افزایش یافته است.

البته ظرفیت 1 ترابیت بر ثانیه به معنی ارائه اینترنت با سرعت 1 ترابیت بر ثانیه به یک کاربر نیست. این رقم مجموع ظرفیت ارتباطی ماهواره است که میان تعداد زیادی کاربر و زیرساخت زمینی تقسیم می‌شود. در نتیجه، مزیت اصلی V3 افزایش تعداد کاربرانی است که شبکه می‌تواند هم‌زمان پشتیبانی کند، به‌خصوص در مناطقی که تراکم مشترکان بالاست.

یکی از عوامل مهم این افزایش ظرفیت، استفاده از آنتن‌های آرایه فازی پیشرفته‌تر است. V3 می‌تواند تا 2048 پرتو ارتباطی برای دانلود و 2048 پرتو برای آپلود ایجاد کند؛ در حالی که این اعداد در V2 به‌ترتیب 192 و 144 پرتو هستند. این معماری به اسپیس‌ایکس اجازه می‌دهد منابع ارتباطی را با دقت بیشتری میان مناطق مختلف زمین توزیع کند.

ارتباط لیزری سریع‌تر میان ماهواره‌ها

Starlink V3 علاوه بر ارتباط پرظرفیت با کاربران زمینی، به زیرساخت ارتباطی لیزری قدرتمندی نیز مجهز شده است. هر ماهواره دارای 6 لینک لیزری 400 گیگابیتی است که انتقال مستقیم داده میان ماهواره‌های مختلف را امکان‌پذیر می‌کند.

بر اساس گزارش notebookcheck این شبکه لیزری به ماهواره‌ها اجازه می‌دهد داده‌ها را پیش از رسیدن به ایستگاه‌های زمینی، در فضا میان یکدیگر جابه‌جا کنند. چنین ساختاری می‌تواند وابستگی شبکه به ایستگاه‌های زمینی را کاهش دهد و مسیرهای بیشتری برای انتقال داده میان نقاط دور از یکدیگر ایجاد کند.

V3 همچنین به 4 آنتن رادیویی برای ارتباط با زیرساخت‌های زمینی مجهز شده که مجموع ظرفیت ارتباطی آن‌ها به حدود 1.2 ترابیت بر ثانیه می‌رسد. برای تأمین انرژی این تجهیزات پرقدرت، پنل‌های خورشیدی ماهواره‌های V3 نیز تقریباً دو برابر نسل V2 توان تولید می‌کنند.

با وجود پیشرفت‌های گسترده V3، 26 ماهواره‌ای که در این مأموریت به مدار رفتند، ماهواره‌های سرویس Starlink Mobile یا قابلیت Direct-to-Cell نیستند. این ماهواره‌ها در درجه اول برای افزایش ظرفیت شبکه پهن‌باند معمولی استارلینک طراحی شده‌اند.

Starlink Mobile با هدف برقراری ارتباط مستقیم میان ماهواره و گوشی‌های عادی توسعه پیدا کرده است؛ بنابراین کاربر برای استفاده از آن به دیش اختصاصی استارلینک نیاز ندارد. با این حال، اسپیس‌ایکس قصد دارد فناوری‌های توسعه‌یافته برای V3، از جمله پردازشگرها و سامانه‌های ارتباطی پیشرفته، در نسل‌های آینده ماهواره‌های موبایل نیز مورد استفاده قرار گیرند.

در نهایت، اهمیت پرواز چهاردهم استارشیپ فقط به استقرار 26 ماهواره جدید محدود نمی‌شود. اندازه بسیار بزرگ‌تر و ظرفیت حمل بالاتر استارشیپ به اسپیس‌ایکس اجازه می‌دهد در آینده تعداد بسیار بیشتری ماهواره V3 را با یک پرتاب در مدار قرار دهد؛ قابلیتی که می‌تواند روند توسعه نسل جدید شبکه استارلینک و رسیدن آن به ظرفیت‌های بسیار بالاتر را سرعت ببخشد.