ASML ارزشمندترین شرکت تاریخ اروپا شد

شرکت ASML که تنها سازنده دستگاه‌های لیتوگرافی EUV در جهان به شمار می‌رود، این هفته ارزش بازار خود را به حدود ۶۷۴ میلیارد دلار رساند و رکورد تاریخی قاره اروپا را شکست.

ASML شاید به اندازه انویدیا، اپل یا مایکروسافت برای مصرف‌کنندگان نام آشنا نباشد، اما تقریباً تمام تراشه‌های پیشرفته دنیا به فناوری این شرکت وابسته هستند. غول‌هایی مانند TSMC، سامسونگ و اینتل برای تولید تراشه‌های مدرن خود از دستگاه‌های لیتوگرافی EUV ساخت ASML استفاده می‌کنند که هیچ مشابهی ندارد و منحصراً توسط این شرکت هلندی تولید می‌شوند.

دلایل رشد ارزش ASML

رشد اخیر سهام ASML پس از انتشار گزارش‌هایی از سوی بانک‌های سرمایه‌گذاری JPMorgan و Morgan Stanley رخ داد. تحلیلگران این مؤسسات معتقدند ASML می‌تواند تعداد بسیار بیشتری از دستگاه‌های EUV را نسبت به برآوردهای قبلی تولید کند.

برآوردهای جدید نشان می‌دهد این شرکت قادر است سالانه بیش از ۱۱۰ دستگاه EUV نسل Low-NA تولید کند که به‌طور محسوسی بیشتر از پیش‌بینی‌های قبلی است. از آنجا که هر دستگاه EUV نقشی کلیدی در افزایش ظرفیت تولید تراشه‌های پیشرفته دارد، چنین افزایشی مستقیماً به معنای تولید بیشتر پردازنده‌های هوش مصنوعی و شتاب‌دهنده‌های نسل آینده خواهد بود.

اهمیت ASML از این واقعیت ناشی می‌شود که این شرکت در عمل انحصار کامل بازار لیتوگرافی EUV را در اختیار دارد. هر تراشه پیشرفته‌ای که امروز برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی، مراکز داده یا پردازنده‌های مدرن تولید می‌شود، در بخشی از فرآیند ساخت خود به تجهیزات ASML وابسته است.

به همین دلیل بسیاری از تحلیلگران ASML را یکی از مهم‌ترین شرکت‌های زنجیره تأمین هوش مصنوعی می‌دانند که بدون آن حتی انویدیا، AMD، اینتل یا اپل نیز قادر به تولید تراشه‌های پیشرفته خود نخواهند بود.

با وجود ثبت رکورد جدید در اروپا، ارزش بازار ASML همچنان فاصله قابل‌توجهی با غول‌های فناوری آمریکا دارد. برای مقایسه، ارزش بازار انویدیا اکنون از مرز ۴ تریلیون دلار عبور کرده و مایکروسافت و اپل نیز چندین برابر ASML ارزش دارند.

با این حال نکته جالب اینجاست که ASML اکنون از مجموع ارزش بازار دو شرکت بزرگ اروپایی یعنی HSBC و Roche نیز بیشتر ارزش‌گذاری می‌شود.

آیا انحصار ASML در خطر است؟

هرچند ASML فعلاً پادشاه بلامنازع صنعت لیتوگرافی پیشرفته محسوب می‌شود، اما هم‌زمان رقبایی در حال شکل‌گیری هستند. شرکت آمریکایی Substrate روی فناوری لیتوگرافی مبتنی بر پرتو ایکس کار می‌کند و شرکت‌های Canon و Nikon نیز تلاش دارند راهکارهای جایگزین خود را توسعه دهند. چین نیز در سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری سنگینی برای کاهش وابستگی به فناوری ASML انجام داده است.

با این حال فاصله فناوری این رقبا با ASML همچنان بسیار زیاد ارزیابی می‌شود. دستگاه‌های EUV این شرکت حاصل دهه‌ها توسعه فناوری هستند و ساخت نمونه‌های مشابه نیازمند زنجیره‌ای از دانش، تجهیزات و تأمین‌کنندگان بسیار پیچیده است.