حکم تاریخی دادگاه‌های چین: بازی‌ها و دارایی دیجیتال هم به ارث می‌رسد

در حالی که مالکیت واقعی بازی‌های دیجیتال همچنان یکی از چالش‌های بزرگ صنعت گیم در بسیاری از کشورهاست، دادگاه‌های چین در چند پرونده مختلف حکم داده‌اند که اشتراک بازی‌ها و حتی برخی دارایی‌های مجازی پس از فوت مالک، قابل انتقال به وارثان هستند.

بر اساس چندین رأی قضایی که طی سال‌های اخیر در چین صادر شده، دارایی‌های دیجیتال از جمله اشتراک بازی‌ها، آیتم‌های درون‌بازی، خریدهای دیجیتال، بیت‌کوین و حتی برخی حساب‌های شبکه‌های اجتماعی می‌توانند جزو اموال متوفی محسوب شوند و وراث می‌توانند خواهان ارث‌بری از آنها شوند.

این احکام در تضاد با رویه بسیاری از شرکت‌های فناوری و ناشران بازی قرار دارد که در قراردادهای خود انتقال حساب کاربری به شخص دیگر را ممنوع عنوان می‌کنند.

از شمشیر طلایی تا حساب‌های ۳۰ هزار دلاری

یکی از معروف‌ترین پرونده‌ها به سال ۲۰۰۹ و بازی آنلاین Zhengtu بازمی‌گردد. پس از فوت یک گیمر، همسر او درخواست کرد مالکیت آیتم ارزشمند Golden Blade را به ارث ببرد که گفته می‌شود در آن زمان حدود ۵۰ هزار یوان (بیش از ۷ هزار دلار) ارزش داشته است.

دادگاه اعلام کرد چون متوفی برای به‌دست آوردن این آیتم زمان، هزینه و منابع صرف کرده و این دارایی ارزش اقتصادی مشخصی دارد، بخشی از اموال او محسوب می‌شود و به وراث فرد فوت شده تعلق می‌گیرد. البته به دلیل مشارکت یگ گیمر دیگر در به‌دست آوردن آیتم مزبور، دادگاه ارزش آن را میان دو طرف تقسیم کرد.

در پرونده‌ای دیگر که در سال ۲۰۲۴ در چین رسیدگی شد، دادگاه انتقال بیت‌کوین، حساب بازی با ارزش حدود ۳۰ هزار دلار، دامنه اینترنتی و حقوق تجاری یک حساب شبکه اجتماعی را نیز به وراث مجاز دانست.

قرارداد شرکت‌ها حق وراث را نفی نمی‌کند

به نقل از Tom's Hardware، دادگاه‌های چین در برخی احکام خود تأکید کرده‌اند اگرچه پلتفرم‌ها در قوانین ثبت‌نام خود انتقال حساب را ممنوع اعلام کرده‌اند، اما این بندها نمی‌توانند حق قانونی وراث را از بین ببرند.

البته این موضوع شامل همه اطلاعات حساب نمی‌شود. برای مثال پیام‌های خصوصی، سوابق چت و سایر اطلاعات شخصی همچنان قابل انتقال نیستند و نزد پلتفرم باقی می‌مانند.

در یکی دیگر از این پرونده‌ها، دادگاه یک شرکت بازی را موظف کرد حساب کاربری، شخصیت‌های بازی و آیتم‌های مجازی یک گیمر فوت‌شده را به مادر او منتقل کند.

این احکام می‌تواند نقطه عطفی در بحث مالکیت دارایی‌های دیجیتال باشد که همچنان در بسیاری از کشورها محل اختلاف است. برای نمونه سرویس‌هایی مانند Steam انتقال حساب کاربری را در قرارداد خود ممنوع کرده‌اند و در بسیاری از نظام‌های حقوقی، بازی‌های دیجیتال صرفاً  «مجوز استفاده» هستند و دارایی قابل تملک محسوب نمی‌شوند.

وضعیت به ارث بردن دارایی‌های دیجیتال در ایران

اگرچه قوانین ایران هنوز درباره ارث‌بری وراث از دارایی‌های دیجیتال و رمزارزهای فرد فوت شده تعیین تکلیف نکرده‌اند، اما در قوانین فعلی نیز ممنوعیتی برای انتقال این دارایی‌ها به وراث وجود ندارد.

از منظر اصول کلی حقوقی، امکان رسیدگی به چنین درخواست‌هایی در دادگاه‌های کشورمان نیز وجود دارد. با این حال اگر دارایی‌ها در کیف پول‌ها یا پلتفرم‌های خارجی نگهداری شوند، احکام دادگاه‌های داخلی معمولاً قابلیت اجرای مؤثری ندارند و وراث بدون دسترسی به کلیدهای خصوصی یا همکاری پلتفرم خارجی، عملاً امکان دریافت این دارایی‌ها را نخواهند داشت.

به همین ترتیب از منظر اصول کلی حقوقی، این امکان نیز وجود دارد که طلبکاران برای وصول مطالبات خود، توقیف دارایی‌های دیجیتال بدهکار را از مراجع قضایی درخواست کنند.

در خصوص بازی‌های خارجی نیز وضعیت به همین گونه است و دشوار بتوان متصور شد احکام دادگاه‌های داخلی قابلیت اجرا داشته باشند.