TSMC کارخانه تراشه عظیم ایلان ماسک را می‌سازد؟

پروژه عجیب و عظیم ایلان ماسک برای ساخت تراشه‌های اختصاصی حالا وارد مرحله تازه‌ای شده است. ماسک تأیید کرده که با TSMC درباره همکاری در پروژه Terafab مذاکره می‌کند؛ کارخانه‌ای که قرار است تراشه‌های مورد نیاز Tesla، SpaceX و xAI را تولید کند. هنوز هیچ توافقی نهایی نشده، اما اگر TSMC واقعاً وارد این پروژه شود، یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های تولید تراشه در خاک آمریکا می‌تواند با پشتوانه مهم‌ترین تولیدکننده قراردادی تراشه جهان پیش برود.

بنابر گزارش Tom's Hardware، ماجرا از این جهت اهمیت دارد که Terafab قرار نیست صرفاً یک کارخانه دیگر برای تولید تراشه باشد. ماسک می‌خواهد با ساخت این مجموعه، بخشی از نیاز فزاینده شرکت‌هایش به تراشه را مستقیماً تحت کنترل خودش درآورد؛ از پردازنده‌های خودروهای خودران و ربات Optimus گرفته تا تراشه‌های هوش مصنوعی xAI و سخت‌افزار مورد استفاده در پروژه‌های فضایی SpaceX.

Terafab؛ کارخانه‌ای برای تراشه‌های سه شرکت

ماسک در مارس ۲۰۲۶ از Terafab رونمایی کرد و هدف بسیار بزرگی برای آن در نظر گرفت. قرار است این مجموعه در تگزاس ساخته شود و علاوه بر تولید تراشه، بخش‌هایی مانند تولید حافظه و بسته‌بندی پیشرفته را نیز در خود جای دهد.

هدف اعلام‌شده ماسک، رسیدن به ظرفیت تولیدی معادل یک تراوات توان محاسباتی در سال است؛ مقیاسی که نشان می‌دهد Terafab قرار نیست یک Fab معمولی باشد. محصولات این کارخانه نیز برخلاف مدل رایج Foundryها، قرار است عمدتاً برای شرکت‌های خود ماسک یعنی Tesla، SpaceX و xAI تولید شوند.

دلیل این جاه‌طلبی هم مشخص است: تقاضای ماسک برای تراشه با سرعت زیادی در حال افزایش است و شرکت‌های او نمی‌توانند برای همیشه به ظرفیت تولید دیگران تکیه کنند. به‌خصوص xAI که برای توسعه مدل‌های هوش مصنوعی به حجم عظیمی از پردازنده‌های محاسباتی نیاز دارد و Tesla نیز در مسیر توسعه خودروهای خودران و ربات‌های انسان‌نما به تراشه‌های اختصاصی بیشتری احتیاج خواهد داشت.

پای TSMC به Terafab باز می‌شود

در ابتدا قرار بود Intel شریک اصلی فناوری تولید Terafab باشد. اینتل در ماه آوریل به‌عنوان شریک پروژه معرفی شد و ماسک اعلام کرده بود تراشه‌های Terafab قرار است از فناوری ساخت 14A این شرکت استفاده کنند.

حالا TSMC وارد داستان شده است. ماسک در واکنش به گزارش‌های منتشرشده درباره مذاکرات با TSMC، اصل این گفت‌وگوها را تأیید کرده، اما گفته هنوز مشخص نیست که در نهایت توافقی حاصل شود. TSMC نیز تاکنون جزئیات مشخصی درباره مذاکرات منتشر نکرده است.

همین موضوع پرسش مهمی ایجاد می‌کند: اگر Terafab قرار است کارخانه اختصاصی ماسک باشد و Intel هم از قبل شریک آن است، TSMC دقیقاً چه نقشی خواهد داشت؟

فعلاً پاسخ روشنی وجود ندارد. یکی از احتمالات، مشارکت TSMC در ساخت یا راه‌اندازی کارخانه است و سناریوی دیگر می‌تواند استفاده از تجربه این شرکت در تولید یا بسته‌بندی پیشرفته تراشه باشد. حتی امکان دارد ساختار همکاری به شکلی باشد که Intel و TSMC هر کدام بخشی از زنجیره تولید را بر عهده بگیرند.

بنابراین مذاکره با TSMC لزوماً به معنای کنار گذاشته شدن Intel نیست؛ دست‌کم در حال حاضر هیچ نشانه‌ای از چنین تصمیمی وجود ندارد.

چرا ماسک سراغ TSMC رفته است؟

ساخت یک کارخانه پیشرفته تراشه فقط به زمین، سرمایه و چند خط تولید محدود نمی‌شود. رساندن یک Fab به تولید انبوه با بازده مناسب، به فناوری ساخت، تجهیزات بسیار پیچیده، زنجیره تأمین گسترده و تجربه عملیاتی نیاز دارد؛ حوزه‌ای که TSMC دهه‌ها در آن سرمایه‌گذاری کرده است.

به همین دلیل، حضور TSMC می‌تواند Terafab را از یک پروژه بلندپروازانه روی کاغذ به پروژه‌ای عملی‌تر تبدیل کند. ماسک پیش‌تر نیز گفته بود اگر TSMC می‌توانست حجم مورد نیاز تراشه‌های شرکت‌های او را تأمین کند، اساساً نیازی به Terafab وجود نداشت.

این جمله، مذاکره فعلی را کمی قابل فهم‌تر می‌کند. ماسک ظاهراً همچنان می‌خواهد ظرفیت تولید اختصاصی خودش را داشته باشد، اما استفاده از تخصص و زیرساخت TSMC می‌تواند مسیر رسیدن به آن هدف را کوتاه‌تر و کم‌ریسک‌تر کند.

بزرگ‌ترین کارخانه تراشه جهان؟

در هفته‌های اخیر درباره ابعاد بسیار بزرگ Terafab صحبت‌های زیادی مطرح شده، اما هنوز برای اینکه آن را بزرگ‌ترین کارخانه تراشه جهان بدانیم زود است. حتی مشخصات نهایی کارخانه، فناوری‌های ساخت مورد استفاده، میزان سرمایه‌گذاری و زمان آغاز تولید انبوه هنوز قطعی نشده‌اند.

آنچه فعلاً می‌دانیم این است که ماسک پروژه‌ای بسیار بزرگ را در تگزاس دنبال می‌کند، Intel پیش‌تر به‌عنوان شریک آن معرفی شده و حالا TSMC نیز برای همکاری احتمالی پای میز مذاکره آمده است.

اگر این مذاکرات به توافق برسد، نقش TSMC می‌تواند یکی از مهم‌ترین قطعات پازل Terafab باشد. این شرکت هم تجربه ساخت Fabهای پیشرفته را دارد و هم می‌تواند بخشی از فاصله میان یک پروژه چند ده میلیارد دلاری و یک کارخانه واقعاً عملیاتی را پر کند.

برای ماسک، ماجرا در نهایت به یک مسئله ساده برمی‌گردد: تراشه بیشتری می‌خواهد و می‌خواهد مطمئن شود روزی برای ساخت Tesla، ربات Optimus، ماهواره‌های SpaceX یا ابررایانه‌های xAI منتظر ظرفیت دیگران نمی‌ماند.

فعلاً TSMC فقط در حال مذاکره با ماسک است. اما اگر این گفت‌وگوها به قرارداد منجر شود، Terafab می‌تواند از یک پروژه جاه‌طلبانه ماسک به یکی از مهم‌ترین پروژه‌های صنعت تراشه آمریکا تبدیل شود.