جریمه ۱.۵ میلیارد دلاری آنتروپیک؛ نقض کپی‌رایت بهای سنگینی برای هوش مصنوعی داشت

دادگاهی در آمریکا حکم داده است که هرچند آموزش هوش مصنوعی با استفاده از مطالب عمومی در اینترنت مصداق «استفاده منصفانه» است، اما نگهداری ۷ میلیون کتاب سرقتی توسط استارتاپ آنتروپیک، حق نشر نویسندگان را نقض کرده و به بزرگ‌ترین جریمه تاریخ پرونده‌های کپی‌رایت منجر شده است.

یک قاضی دادگاه فدرال در ایالات متحده، توافق ۱.۵ میلیارد دلاری شرکت آنتروپیک (Anthropic) برای پایان دادن به شکایت گروهی نویسندگان را تایید کرد. بر اساس گزارش رویترز، اگرچه دادگاه حکم داد که آموزش هوش مصنوعی با استفاده از کتاب‌ها تحت قانون کپی‌رایت به عنوان «استفاده منصفانه» (Fair Use) شناخته می‌شود، اما نگهداری ۷ میلیون کتاب غیرقانونی در یک کتابخانه مرکزی توسط این استارتاپ، دلیل اصلی نقض حقوق نویسندگان و ناشران دانسته شده است.

این رقم، بزرگ‌ترین غرامت پرداختی در تاریخ پرونده‌های کپی‌رایت و اولین مصالحه در میان انبوه شکایت‌های حقوقی علیه شرکت‌های هوش مصنوعی محسوب می‌شود.

در همین رابطه بخوانید:

- رای جنجالی دادگاه فدرال: آموزش هوش مصنوعی با کتاب‌های دارای کپی‌رایت مجاز است

پیروزی بزرگ اما با تلخ برای مولفان

هرچند رقم ۱.۵ میلیارد دلار بسیار عظیم به نظر می‌رسد، اما با توجه به تعداد بسیار زیاد آثار و نویسندگان درگیر در این پرونده، سهم هر کتاب از این غرامت فقط کمی بیشتر از ۲۰۰ دلار خواهد بود. نکته مهم‌تر این است که دادگاه تایید کرد استفاده شرکت‌های هوش مصنوعی از آثار موجود برای آموزش مدل‌هایشان مصداق «استفاده منصفانه» است که بسیاری از مولفان سرسختانه با آن مخالفند و در حال مبارزه با آن هستند.

آپارنا سریدھار، معاون مشاور حقوقی آنتروپیک در این باره گفت:

ما در سال ۲۰۲۵ و پس از حکم تاریخی دادگاه مبنی بر اینکه آموزش هوش مصنوعی روی کتاب‌ها طبق قانون کپی‌رایت استفاده منصفانه است، به این توافق رسیدیم و این حکم همچنان پابرجاست. ما خوشحالیم که بیش از ۹۱ درصد از نویسندگان و ناشرانِ مشمول این توافق، سهم خود را دریافت کرده‌اند و «مشتاقانه» منتظر مختومه شدن این پرونده هستیم.

به دلیل پذیرش قانون «استفاده منصفانه» از سوی دادگاه، برخی از گروه‌های شاکی از این توافق خارج شده‌اند تا شکایت‌های مستقلی را علیه این شرکت هوش مصنوعی ثبت کنند.

زنگ خطر برای انویدیا و متا

با وجود تمام انتقادات، این یک پیروزی تاریخی برای دارندگان حق نشر به حساب می‌آید. به‌ویژه در برابر دیگر غول‌های فناوری که برای آموزش مدل‌های خود اقدام به استخراج محتوای غیرقانونی کرده‌اند. این موضوع شامل شرکت انویدیا هم می‌شود که ظاهراً در فریم‌ورک NeMo خود از اسکریپت‌هایی استفاده کرده که مشخصاً برای دانلود غیرقانونی کتاب‌ها طراحی شده بودند. همچنین شرکت متا (Meta) بر اساس گزارش‌هایی، ۸۲ ترابایت کتاب غیرقانونی را برای آموزش هوش مصنوعی خود از طریق شبکه تورنت دانلود کرده است.

انویدیا در دفاع از خود مدعی شده بود که فریم‌ورک این شرکت «کاربردهای غیر ناقض کپی‌رایت» نیز دارد، اما دادگاه اعلام کرد مشکل نه در کل سیستم، بلکه در ابزارهای خاصی در درون آن بوده است. متا نیز در استدلالی عجیب ادعا کرده بود تا زمانی که محتوایی را در تورنت سید (seed) نکند، استفاده از مطالب پایرت‌شده قانونی است!

مبلغی ناچیز برای شرکت‌های تریلیون دلاری

در حال حاضر، نقض کپی‌رایت یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های پیش روی توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی است، چرا که بسیاری از تولیدکنندگان محتوا معتقدند این مدل‌ها با داده‌های سرقتی آموزش دیده‌اند.

هرچند توافق با آنتروپیک اولین پیروزی بزرگ برای نویسندگان و ناشران محسوب می‌شود. اما نتیجه فعلاً این است که شرکت‌های هوش مصنوعی می‌توانند با داده‌های دیگران به ارزش‌گذاری‌های چند صد میلیارد دلاری برسند و با پرداخت جریمه‌هایی به مراتب کمتر، پرونده‌های حقوقی علیه خودشان را خاتمه دهند.