رقابت چین و آمریکا در حوزه هوش مصنوعی حالا دیگر فقط بر سر قدرت خام تراشهها نیست؛ جنگ اصلی بر سر این است که مدلهای آینده روی چه زیرساختی ساخته و بهینه شوند. جسنن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، حالا هشدار داده اگر نسل بعدی مدلهای DeepSeek بهجای تراشههای آمریکایی برای سختافزارهای ساخت هواوی بهینه شوند، این اتفاق میتواند «نتیجهای فاجعهبار» برای آمریکا داشته باشد.
پس از فراگیر شدن استفاده از هوش مصنوعی در ابعاد مختلف، برای مدت یکی دو سال، تنها شرکتهای آمریکایی بودند که در این حوزه فرمانروایی میکردند اما داستان پس از معرفی مدل DeepSeek و پس از آن مدلهای ساخته شده توسط علیبابا و برخی شرکتهای دیگر چینی، اولین زنگ خطرها برای غرب به صدا درآمد.
اما اگر تصور کنیم که چینیها به توسعه مدلهای زبان بزرگ یا تخصصی بسنده میکنند، در اشتباهیم. این روزها هواوی و دیگر شرکتهای پیشرفته در حوزه طراحی پردازنده چینی، به سختی در تلاش برای ارتقای عملکرد پردازشگرهای ویژه AI خود هستند. این دقیقاً همان نقطهای است که جنسن هوانگ را نگران کرده است.
بنابر گزارش رسانه چینی South China Morning Post، جنسن هوانگ، مدیر عامل انویدیادر گفتوگو با پادکست Dwarkesh Podcast گفته است مشکل اصلی، صرفاً قدرت گرفتن یک مدل چینی نیست؛ بلکه خطر زمانی ایجاد میشود که مدلهای هوش مصنوعی آینده روی یک پشته نرمافزاری و سختافزاری کاملاً متفاوت از اکوسیستم آمریکایی توسعه پیدا کنند. به گفته او، اگر این مدلها با استانداردها و ابزارهای چینی در سطح جهان گسترش پیدا کنند، چین در نهایت میتواند از آمریکا در حوزه هوش مصنوعی پیشی بگیرد.
در همین رابطه بخوانید:
- مدیرعامل انویدیا: پیشرفت روزافزون هواوی در هوش مصنوعی ترسناک است!
چرا DeepSeek و هواوی برای انویدیا نگرانکننده شدهاند؟
این اظهارات درست در آستانه معرفی مدل جدید V4 از سوی DeepSeek مطرح شده؛ مدلی که انتظار میرود تا حداکثر دو هفته آینده رونمایی شود. در همین زمینه گزارشی از TNW مدعی آن است که V4 احتمالاً نخستین مدل بزرگ چینی خواهد بود که بهجای تراشههای انویدیا، روی نسل جدید پردازندههای Ascend 950PR ساخت هواوی اجرا میشود.
در گزارش فوق آمده که مدل دیپ سیک V4 قرار است برای پردازنده Huawei Ascend 950PR بهینه شود. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که تاکنون تقریباً تمام مدلهای مهم هوش مصنوعی، از جمله نسخه قبلی DeepSeek، روی سختافزار و نرمافزار آمریکایی توسعه یافتهاند.
مدل DeepSeek V3 که در اواخر ۲۰۲۴ عرضه شد، با استفاده از ۲۰۴۸ کارت گرافیک Nvidia H800 آموزش داده شده بود؛ تراشهای مبتنی بر معماری Hopper که انویدیا آن را بهطور ویژه برای بازار چین طراحی کرده بود تا محدودیتهای صادراتی آمریکا را دور بزند. البته همانطور که میدانید، دولت آمریکا فروش H800 به چین را در سال ۲۰۲۳ متوقف کرد و این یعنی برای آموزش مدلهای دیگر، نیاز به کارتهای متفاوت خواهد بود.
اکنون اگر DeepSeek بتواند V4 را روی تراشههای هواوی اجرا و بهینه کند، چین برای نخستین بار نهفقط در بخش مدل، بلکه در کل زنجیره هوش مصنوعی شامل تراشه، چارچوب نرمافزاری و زیرساخت، از وابستگی به آمریکا فاصله میگیرد.
البته در این زمینه گزارشهای ضد و نقیض دیگری نیز منتشر شده که ادعایی متفاوت دارند. برای مثال گفته میشود مدل V4 احتمالاً در زمان آموزش از سختافزار انویدیا استفاده کرده، اما برای اجرای نهایی و استقرار عمومی به سمت تراشههای هواوی رفته است.
این سناریو از نظر فنی محتملتر به نظر میرسد، زیرا تراشههای انویدیا Blackwell هنوز فاصله قابل توجهی با محصولات هواوی دارند، اما هواوی تلاش میکند در مرحله استنتاج و اجرای مدل، جایگزین ارزانتر و بومیتری ارائه دهد.
در همین رابطه بخوانید:
- نوآوری جدید Deepseek هوش مصنوعی را ۲۰ برابر سبکتر میکند
تهدید اصلی: خروج از اکوسیستم CUDA
نگرانی اصلی انویدیا فقط فروش کمتر تراشه نیست. مدلهای امروزی هوش مصنوعی تقریباً همگی روی اکوسیستم نرمافزاری CUDA انویدیا ساخته شدهاند؛ مجموعهای از ابزارها، کتابخانهها و چارچوبها که طی بیش از یک دهه به استاندارد اصلی توسعه هوش مصنوعی تبدیل شده است.
اگر DeepSeek مدل جدید خود را برای سختافزار هواوی و چارچوب نرمافزاری CANN بهینه کند، توسعهدهندگان چینی دیگر مجبور نخواهند بود برای آموزش یا اجرای مدلها به CUDA وابسته بمانند. به این ترتیب، برای نخستین بار یک اکوسیستم جایگزین و کاملاً چینی شکل میگیرد؛ چیزی که هوانگ آن را «بدترین سناریو» برای آمریکا توصیف کرده است. رسانه Tom's Hardware در همین زمینه با نقل قولی از هوانگ آورده:
اگر یک اکوسیستم متنباز داشته باشیم که فقط روی یک پشته فناوری خارجی اجرا شود و در مقابل، اکوسیستم آمریکایی بسته باقی بماند، این برای آمریکا نتیجهای بسیار بد خواهد بود.
به بیان ساده، هوانگ معتقد است برتری آمریکا در هوش مصنوعی فقط به خاطر داشتن بهترین تراشهها نیست؛ بلکه به این دلیل است که بیشتر مدلها، ابزارها و شرکتهای جهان همچنان روی فناوری آمریکایی ساخته میشوند.
در همین رابطه بخوانید:
- شاهکار هوش مصنوعی چینی DeepSeek؛ دور زدن CUDA با برنامهنویسی سطح پایین
- ترفند جالب Alibaba برای کاهش وابستگی به کارتهای گرافیک انویدیا
چین حتی با تراشه ضعیفتر، هنوز شانس دارد
هوانگ در بخش دیگری از صحبتهایش تأکید کرده که حتی اگر تراشههای چینی هنوز از نظر عملکرد به پای محصولات انویدیا نرسیده باشند، چین همچنان میتواند به آمریکا نزدیک شود. دلیل این موضوع از نگاه او، دسترسی چین به انرژی فراوان، زیرساخت گسترده و تعداد بسیار زیاد پژوهشگران حوزه هوش مصنوعی است.
او میگوید چین میتواند ضعف سختافزاری را با مقیاس جبران کند؛ یعنی بهجای استفاده از تراشههای قویتر، تعداد بیشتری از تراشههای ضعیفتر را در کنار هم قرار دهد. نمونهای از این رویکرد، خوشههای پردازشی مبتنی بر تراشههای هواوی است که چینیها طی ماههای اخیر توسعه آنها را سرعت دادهاند.
فشار سیاسی در آمریکا بیشتر شده است
اظهارات هوانگ در شرایطی مطرح میشود که فضای سیاسی آمریکا نیز نسبت به شرکتهای هوش مصنوعی چین تندتر شده است. در روزهای اخیر برخی قانونگذاران آمریکایی خواستار قرار گرفتن DeepSeek، Moonshot AI و MiniMax در فهرست تحریمهای صادراتی آمریکا شدهاند. آنها معتقدند چین هر فناوریای را که بتواند خریداری میکند و آنچه را نتواند بخرد، بهدست میآورد.
در همین حال، خود هوانگ همچنان از همکاری بیشتر میان چین و آمریکا در حوزه هوش مصنوعی دفاع میکند. او بارها گفته که جلوگیری کامل از دسترسی چین به تراشههای آمریکایی، نهتنها توسعه هوش مصنوعی چین را متوقف نمیکند، بلکه باعث میشود این کشور سریعتر به سمت ایجاد یک اکوسیستم مستقل حرکت کند؛ اکوسیستمی که در نهایت میتواند سلطه انویدیا و حتی برتری فناوری آمریکا را به چالش بکشد.
نظر خود را اضافه کنید.
برای ارسال نظر وارد شوید
ارسال نظر بدون عضویت در سایت