هنگام خرید یک نمایشگر جدید، مفاهیم متعدد و مشابهی نظیر رفرش ریت، فریم ریت، نرخ تازهسازی، موشن ریت (Motion Rate)، نرخ حرکت و... در فهرست مشخصات هر دستگاه تبلیغ میشود که آشنایی با آنها برای کاربر نهائی ضروری به نظر میرسد. در این مقاله قصد داریم با سه ویژگی موشن ریت، رفرش ریت و فریم ریت آشنا شده، تفاوت این ویژگیها را بهتر درک کنیم.
فهرست مطالب این مقاله:
- برندهای اغواگر
- انواع فناوریهای تصویر
- نامگذاری موشن ریت در برندهای مختلف
- طرز کار فناوریهای موشن ریت
- فرق موشن ریت و رفرش ریت در چیست؟
- جمعبندی
- پرسشهای پر تکرار
مقدمه
امروزه خریدن یک تلویزیون یا مانیتور ممکن است در ظاهر ساده به نظر برسد، اما در واقع به دلیل تعدد و پیچیدگی فناوریهای تصویر، این کار به آن سادگی که فکر میکنید هم نیست. اکثر افراد با رزولوشنهای متفاوت نمایشگرها شامل Full HD، 2K و 4K آشنا هستند، چرا که ابهام زیادی ندارند و کاربران در مورد آنها سردرگم نیستند.
اما در دنیای تلویزیونها و مانیتورها، واژگان فناورانهی دیگری مثل رفرش ریت، موشن ریت یا نرخ حرکت، فرکانس تصویر 60 هرتز، 120 هرتز یا 240 هرتز، نرخ بهروزرسانی یا نرخ تازهسازی وجود دارد که برای بسیاری از کاربران مفاهیم غامض و سردرگمکنندهای است.
این فناوریها همگی باهدف کاهش تاری دید و پرش تصویر هنگام اجرای بازیهای ویدئویی یا نمایش محتوای تصویری پر تحرک مثل ورزش یا فیلمهای اکشن ایجاد شدهاند. مجهز بودن نمایشگرهای مختلف به این فناوریها است که در کنار وضوح تصویر بهترین تجربهی کاربری را میسازد.
در این مقاله ضمنِ آشنایی با فناوری موشن ریت، رفرش ریت و فریم ریت، به بیان تفاوت Motion Rate با رفرش ریت (نرخ تازهسازی تصویر نمایشگر) و ویژگیهای هر یک خواهیم پرداخت.
برندهای اغواگر
مشکلی که در دنیای فناوریهای تصویر وجود دارد این است که در خلال سالهای گذشته برندهای مختلف نمایشگر با سرپوشگذاشتن روی اعداد رفرش ریت واقعی محصولات خود، آنها را به سمت مفهومی با عنوان موشن ریت یا نرخ حرکت که بیشتر یک مفهوم نرمافزاری است، کشاندهاند و در واقع ذهنها را با اعداد اغراقشدهی موشن ریت تسخیر کردهاند.
بیشتر خریداران نمیدانند که مفاهیم رفرش ریت و موشن ریت دو چیز مجزا هستند و به تصور اینکه، عددهای تبلیغ شده همان رفرش ریت پنل نمایشگر دستگاه است، اقدام به خرید میکنند.
پس لازم است که در هنگام خرید از مفهوم این فناوریها و نامهای تجاری متعددی مانند TruMotion و MotionFlow که سازندگان در هنگام نامگذاری یک مشخصهی فناورانهی واحد از آن استفاده میکنند، آشنا باشیم.
انواع فناوریهای تصویر
انواع مفاهیم مرتبط با کاهش تاری دید (Blurring) و روان بودن تصاویر متحرک در نمایشگرها شامل سه مورد زیر است؛
- رفرش ریت (نرخ تازهسازی یا نرخ بهروزرسانی تصویر)
- فریم ریت (نرخ فریم)
- موشن ریت (نرخ حرکت یا Motion Rate)
در همین رابطه بخوانید:
- مدت زمان پاسخگویی مانیتور یا Response Time چیست؟
رفرش ریت چیست؟
بخش قابلتوجهی از سردرگمی کاربران در انتخاب نمایشگر، به درک نادرست از «رفرش ریت» برمیگردد. رفرش ریت (Refresh Rate) در سادهترین تعریف، تعداد دفعاتی است که نمایشگر در هر ثانیه تصویر را بازسازی میکند. این پارامتر با واحد هرتز (Hz) اندازهگیری میشود؛ یعنی یک نمایشگر 120 هرتزی، در هر ثانیه 120 بار تصویر را بهروزرسانی میکند.
اما در سطحی دقیقتر، رفرش ریت صرفاً «سرعت تعویض تصویر» نیست، بلکه به چرخه اسکن و بازنویسی سیگنال تصویری روی پنل اشاره دارد. این موضوع بهویژه در پنلهای مدرن (LCD/OLED) اهمیت دارد، زیرا نحوه اسکن (line-by-line یا global) و زمان پاسخگویی پیکسلها نیز در کیفیت نهایی تصویر اثرگذار است.
هرچه رفرش ریت بالاتر باشد:
- حرکتها روانتر دیده میشوند
- پرش تصویر (Judder) کاهش مییابد
- تاری حرکتی (Motion Blur) کمتر میشود
- تجربه کاربری در گیمینگ و اسکرول بهمراتب بهتر خواهد بود
بهعنوان مثال، تفاوت بین 60Hz و 120Hz تنها در «عدد» نیست، بلکه در پیوستگی ادراک حرکت توسط چشم انسان کاملاً محسوس است.
البته بهرهگیری از قابلیت نمایش روان نمایشگری با رفرش ریت مثلا 120 هرتز مستلزم آن است که در حین اجرای بازی، سیستم قادر به تولید چنان تعداد فریم بالایی در هر ثانیه باشد. پس در ادامه مفهوم دیگری با نام فریم ریت را بررسی میکنیم.
فریم ریت چیست؟
هر فیلم و محتوای ویدئویی شامل تعدادی تصویر است که با سرعت و فرکانس خاصی یکی پس از دیگری به نمایش درمیآید. این تصاویر، در ابتدا با سرعت مشخص از یک صحنه تصویربرداری شده است. هرچه ویدئو امکان نمایش تعداد تصاویر بیشتری در واحد زمان (ثانیه) را داشته باشد، محتوای ویدئویی روانتر و باکیفیتتر دیده میشود.
به هر کدام از این تصاویر، یک فریم اطلاق میشود و به تعداد فریمهای قابل نمایش در واحد زمان فریم ریت گفته میشود. در شکل زیر مفهوم فرکانس تصاویر در یک ویدئو بهصورت شماتیک نمایشدادهشده است.
فریم ریت یا نرخ فریم با واحد فریم بر ثانیه یا FPS در ویدئوها و بازیها اندازهگیری میشود. در زمان اجرای بازی هر چه پردازندهی گرافیکی پرقدرتتر باشد، میتواند تعداد فریمهای بیشتری را با رزولوشن مشخص در هر ثانیه تولید کند و به خروجی نمایشگر ارسال نماید.
پس اگر نمایشگری با رفرش ریت 120 هرتز دارید، اما گرافیک شما تنها قادر به ساخت مثلاً 60 فریم در هر ثانیه است، تنها همان 60 فریم در یک ثانیه به نمایش در خواهد آمد؛ لذا برای بهرهگیری از قابلیتهای نمایشگری با رفرش ریت بالاتر، بایستی فریم ریت محتوای در حال نمایش تاحدامکان نزدیک به رفرش ریت باشد.
رابطه کلیدی بین Refresh Rate و FPS
این دو مفهوم بهشدت به هم وابستهاند، اما یکسان نیستند:
- رفرش ریت = توانایی نمایشگر
- فریم ریت = خروجی سیستم (GPU)
اگر نمایشگر 120Hz باشد، اما GPU فقط 60FPS تولید کند «شما عملاً فقط 60 فریم را خواهید دید، نه 120»
برعکس اگر GPU خروجی 120FPS بدهد، اما نمایشگر 60Hz باشد، «نمایشگر فقط 60 فریم را نشان میدهد (و احتمالاً پدیدهای مثل Screen Tearing رخ میدهد)»
موشن ریت چیست؟
رفرش ریت و فریم ریت عمدتاً مفاهیم ساده، استاندارد و قابل درکی است. کار از آنجایی سخت میشود که مفهوم دیگری با نام موشن ریت وارد میدان میشود. موشن ریت ویژگی واحدی است که برندهای مختلف از واژگان متعددی، برای نامگذاری آن استفاده کردهاند. RTINGS.com که یکی از مراجع معتبر بررسی نمایشگرها و تلویزیونها است، موشن ریت را بهدرستی «رفرش ریت کاذب» نامگذاری کرده است.
برخلاف رفرش ریت و فریم ریت که مفاهیمی استاندارد و فنی هستند، موشن ریت یک معیار بازاریابی (Marketing Term) است که برندها برای جذابتر نشان دادن محصولات خود استفاده میکنند.
برخی نمونه نامگذاریها میتواند Motion Rate (سامسونگ)، TruMotion (الجی) و MotionFlow (سونی) باشد. در واقع، موشن ریت یک عدد ترکیبی است که معمولاً از این موارد ساخته میشود:
- رفرش ریت واقعی پنل
- پردازش نرمافزاری (Interpolation)
- تکنیکهای نور پسزمینه (Backlight Scanning)
موشن ریت چیزی جز یک ارتقا و تقویت نرمافزاری بیشتر نیست. در این روش از تکنیکهای نرمافزاری مختلفی استفاده میشود تا حرکات در صحنههای پرتحرک روانتر و رفرش ریت پنل تلویزیون بیشتر از آن چیزی که در واقع هست، به نظر برسد.
وقتی که شما قابلیت موشن ریت را فعال کنید نتیجه نهایی یک نمایش به ظاهر روانتر با حالتی ساختگی است که بهراحتی با یک رفرش ریت بالاتر قابلتمایز است و گاهی اوقات با نام افکت روانسازی حرکت نیز نامیده میشود. بااینوجود برخی از کاربران ترجیح میدهند بدون پرداخت هزینههای بیشتر، از این قابلیت روانی ظاهری تصویر بهرهگیری کنند.
نامگذاری موشن ریت در برندهای مختلف
برندهای مختلف سازندهی نمایشگر از واژگان و عبارات مختلفی برای تبلیغ و نامگذاری موشن ریت استفاده میکنند و سعی میکنند با بزرگنمایی این جنبه از فناوری تصویر محصول خود، توجه کاربران را از اعداد واقعی رفرش ریت که توسط سختافزار پشتیبانی میشود، منحرف کنند. بیشتر این نامگذاریها شامل ضریبی از رفرش ریت اصلی نمایشگر شامل 2، 4 یا 8 برابر آن است.
در همین رابطه بخوانید:
- بهترین مانیتورهای گیمینگ ۲۴۰ هرتز ؛ مانیتورهای 240 هرتز چه مزایایی دارند؟
مثلاً موشن ریت 480 ممکن است در نمایشگری با رفرش ریت 120 هرتز دیده شود یا موشن ریت 240 در نمایشگری با رفرش ریت 60 هرتز تبلیغ شود. در ادامه به برخی از این نامگذاریها و برندهای توسعهدهندهی آن توجه کنید؛
- برند هایسنس (Hisense)>>Motion Rate معادل 2 یا 4 برابر رفرش ریت
- برند الجی (LG)>>TruMotion معادل 2 برابر رفرش ریت
- برند سامسونگ >>Motion Rate /Clear Motion Rate معادل 2 برابر رفرش ریت
- برند سونی>>Motionflow XR/X-Motion Clarity معادل 4 یا 8 برابر رفرش ریت
- برند TCL>>Clear Motion Index/Natural Motion معادل 4 برابر رفرش ریت
- برند Vizio>>Clear Action/Dynamic Motion Rate معادل 2 برابر رفرش ریت
طرز کار فناوریهای موشن ریت
سازندگان راهکارهای متفاوتی را برای افزایش نرمافزاری نرخ تازهسازی نمایشگر دنبال میکنند. متداولترین راهکار درونیابی حرکت است که طی آن فریمهای بیشتری برای روانتر کردن ظاهری خروجی تصویر به محتوای اصلی اضافه میشود. آنها معمولاً از دو شیوهی اساسی برای درونیابی حرکت استفاده میکنند و سپس خروجی را با نامهای تجاری مختلف در اختیار کاربران خود قرار میدهند.
اولین روش MEMC است که مخفف انگلیسی عبارات تخمین حرکت و جبرانسازی حرکت است. MEMC بردارهای حرکت و جهاتی را که در آن اشیا حرکت میکنند، پایش میکند. سپس با بررسی خط سیر حرکت و اضافهکردن یک فریم ساختگی پیش از ظاهرشدن فریم بعدی، بهمانند یک پل مصنوعی میان دو فریم اصلی عمل میکند.
روش دیگر درج فریم سیاه (Black Frame Insertion) است که با قراردادن یک فریم سیاه بین دو فریم یا با روشن و خاموشکردن سریع بکلایت نمایشگر تعداد فریمهای در حال نمایش را افزایش داده و بهنوعی باعث بالارفتن سرعت حرکت و روانسازی مجازی محتوای تصویری در حال اجرا میشود.
فرق موشن ریت و رفرش ریت در چیست؟
تا اینجا تفاوتهای موشن ریت در مقابل رفرش ریت یا نرخ حرکت در مقابل نرخ تازهسازی را بیان کردیم. هر دوی این فناوریها به دنبال افزایش فریمهای در حال نمایش و کمک به روان کردن محتوای تصویری متحرک هستند.
در این میان تفاوت Motion Rate با Refresh Rate این است که اولی این کار را بهصورت ساختگی و به روش نرمافزاری انجام میدهد و دومی یک مشخصهی سختافزاری است که فریمهای بیشتری را از محتوای تصویری در واحد زمان نمایش میدهد.
موشن ریت ایجاد شده است تا کمبودهای سختافزار را تا حدودی جبران کند و تجربه کاربری بهتری ایجاد کند. اما خروجی نرمافزاری در مقایسه با آنچه سختافزار قادر به اجرای آن است، چندان خوشایند نیست.
از سوی دیگر اگر بازی یا ویدئوی در حال اجرا در حال اجرا تعداد فریم بالاتری نسبت به رفرش ریت تولید کند، موشن ریت امکان نمایش هیچکدام از آن فریمهای اضافهتر را به کاربر نخواهد داد. در یک جمله کاربر هیچگاه تعداد فریم بیشتری را نسبت به رفرش ریت ذاتی دستگاه در خروجی نمایشگر خود دریافت نخواهد کرد.
پس اگر میزان Motion Rate تلویزیون سامسونگ شما 480 هرتز و رفرش ریت آن 60 هرتز باشد، در بهترین حالت میتوان با آن یک ویدئوی 60fps تماشا کرد که به نظر کمیروانتر از این عدد میرسد!
جمعبندی
رفرش ریت و موشن ریت دو فناوری تصویری هستند که هر دو برای نمایش روانتر محتوای تصویری متحرک ایجاد شدهاند. فرق موشن ریت و رفرش ریت این است که رفرش ریت یک ویژگی سختافزاری است و امکان نمایش فریمهای بیشتری از محتوای اصلی را به کاربر میدهد.
اما موشن ریت قابلیتی بر پایهی نرمافزار است و با ایجاد و قراردادنِ تعدادی فریم ساختگی به روش درونیابی حرکت، سعی میکند، محتوای تصویری در حال اجرا کمی روانتر به نظر برسد. اعداد وسوسهانگیزی که برای نرخ تازهسازی یک نمایشگر تبلیغ میشود، معمولاً ناظر بر نرخ حرکت یا Motion Rate یک نمایشگر است و نشاندهندهی رفرش ریت ذاتی آن نیست.
پرسشهای پر تکرار
آیا موشن ریت 120 با 120 هرتز یکسان است؟
خیر، همانطور که گفته شد موشن ریت 120 ضریبی از رفرش ریت است و پایهی نرمافزاری دارد، درحالیکه 120 هرتز اشاره به رفرش ریت واقعی پنل نمایشگر دارد.
آیا موشن ریت 240 بهتر از 120 است؟
ممکن است افزایش موشن ریت تجربه کاربری بهتری در زمینه روان بودن تصویر بسازد، ولی لزوماً بالابودن اعداد موشن ریت حاکی از کیفیت بالاتر نمایش نیست.
نرخ Motion Rate خوب چیست؟
بالاتر و پایینتر بودن نرخ موشن ریت تفاوت چندانی در کیفیت نمایش محتوا ایجاد نمیکند و تنها باعث روانتر بهنظررسیدن محتوا میشود و نرخ موشن ریت خوبی نمیتوان تعیین کرد.
نظر خود را اضافه کنید.
برای ارسال نظر وارد شوید
ارسال نظر بدون عضویت در سایت