قربانی جدید AI؛ بازار SSD رده مصرفی تقریباً ناپدید شده است!

در حالی که شرکت‌های فناوری میلیاردها دلار برای توسعه زیرساخت‌های AI سرمایه‌گذاری می‌کنند، بازار SSDهای مصرفی با پیامدهای این تب جهانی دست‌وپنجه نرم می‌کند. یکی از مدیران ارشد Silicon Motion می‌گوید بازار خرده‌فروشی SSD در نیمه نخست 2026 «تقریباً ناپدید شده» و سازندگان بزرگی مانند Dell، HP و Asus برای تأمین ذخیره‌سازهای خود مجبور شده‌اند مسیرهای جدیدی را در پیش بگیرند.

فارغ از بحث‌های مربوط به افزایش نرخ ارز و بازار متلاطم داخلی، اگر در ماه‌های اخیر متوجه افزایش غیرعادی قیمت SSDها یا کاهش تنوع مدل‌های موجود در بازار شده‌اید، تنها نیستید. به نظر می‌رسد رشد انفجاری هوش مصنوعی و دیتاسنترهای AI حالا به بازار ذخیره‌سازی مصرفی نیز رسیده است. بنابر آخرین اظهارنظرها، مدیران صنعت حافظه معتقدند که بخش بزرگی از ظرفیت تولید تراشه‌های NAND دیگر به کامپیوترهای شخصی اختصاص پیدا نمی‌کند و همین موضوع باعث شده بازار SSDهای مصرفی کوچک‌تر از همیشه شود.

نلسون دوان، از مدیران باسابقه شرکت Silicon Motion، در گفت‌وگویی با Tom's Hardware در نمایشگاه Computex 2026 توضیح داده که کاهش عرضه مستقیم NAND به بازار مصرفی باعث شده سازندگان بزرگ کامپیوتر دیگر نتوانند مانند گذشته SSDهای مورد نیاز خود را مستقیماً از تولیدکنندگان حافظه تهیه کنند.

مهاجرت NAND به دنیای هوش مصنوعی

در دو سال اخیر انفجار تقاضا برای هوش مصنوعی، بازار حافظه را نیز دگرگون کرده است. شرکت‌هایی مانند سامسونگ، SK hynix، مایکرون، کیوکسیا و وسترن دیجیتال بخش قابل توجهی از ظرفیت تولید خود را به محصولات دیتاسنتری و زیرساخت‌های AI اختصاص داده‌اند؛ محصولاتی که حاشیه سود بسیار بیشتری نسبت به SSDهای رده مصرفی دارند.

نتیجه این تغییر، کاهش سهم بازار PC از تولید NAND بوده است. به گفته دوان، همین موضوع باعث شده شرکت‌های بزرگی مانند Dell، HP، Asus و Acer برای تأمین SSDهای مورد نیاز خود به سراغ سازندگان ماژول SSD بروند. در تغییر شیوه رفتاری حاصله، شرکت‌های مذکور حافظه NAND مورد نیاز خود را به جای سفارش از تولیدکنندگان واسط، از منابع مختلف خریداری کرده و محصولات نهایی را مونتاژ می‌کنند.

تغییر نقش سازندگان SSD در بازار

تا همین چند سال پیش، بسیاری از تولیدکنندگان مستقل SSD مانند TeamGroup، ADATA، Lexar، Patriot یا Silicon Power تمرکز اصلی خود را روی بازار خرده‌فروشی و کاربران نهایی قرار داده بودند. اما اکنون شرایط تغییر کرده است.

دوان می‌گوید از اواخر سال گذشته میلادی، تقاضای OEMها به شکل چشمگیری افزایش یافته و بخش بزرگی از تولید این شرکت‌ها مستقیماً راهی خطوط تولید لپ‌تاپ‌ها و کامپیوترهای آماده می‌شود. در نتیجه، کنترلرهایی که Silicon Motion به این شرکت‌ها می‌فروشد، دیگر عمدتاً وارد SSDهای خرده‌فروشی نمی‌شوند، بلکه در سیستم‌های تولیدشده توسط برندهای بزرگ PC مورد استفاده قرار می‌گیرند.

فروش کنترلرها بدون تغییر مانده است

نکته جالب این دگرگونی الگوی بازار آن است که تغییر رفتار به وجود آمده لزوماً برای شرکت‌هایی مانند Silicon Motion یا Phison خبر بدی محسوب نمی‌شود. این شرکت‌ها تولیدکننده NAND نیستند و درآمد اصلی آن‌ها از فروش کنترلرهای SSD تأمین می‌شود.

SSDهایی که پیش‌تر از قفسه فروشگاه‌ها به دست کاربران عادی می‌رسیدند، اکنون بیشتر وارد زنجیره تأمین شرکت‌های سازنده لپ‌تاپ و کامپیوترهای آماده شده است.

افزایش سرمایه‌گذاری در دیتاسنترها و رشد بازار ذخیره‌سازی سازمانی باعث شده تقاضا برای کنترلرهای حرفه‌ای و سروری به شدت افزایش پیدا کند. از سوی دیگر، حجم کلی فروش SSDها نیز هنوز افت محسوسی نداشته، بلکه مسیر توزیع آن‌ها تغییر کرده است.

بازار پررونق AI همه بازارهای رقیب را می‌بلعد!

آنچه امروز در بازار SSD مشاهده می‌شود، یکی از نخستین نمونه‌های تأثیر مستقیم رونق هوش مصنوعی بر بازار سخت‌افزار مصرفی است. تولیدکنندگان حافظه ترجیح می‌دهند ظرفیت محدود خطوط تولید خود را به محصولاتی اختصاص دهند که سودآوری بیشتری دارند و در حال حاضر هیچ بازاری سودآورتر از زیرساخت‌های AI و دیتاسنترها نیست.

در نتیجه، کاربران عادی نه‌تنها با قیمت‌های بالاتر SSD روبه‌رو شده‌اند، بلکه تنوع مدل‌های موجود در بازار خرده‌فروشی نیز نسبت به سال‌های گذشته کاهش یافته است. پیش‌بینی می‌شود این روند حداقل تا زمانی که سرمایه‌گذاری‌های جدید در ظرفیت تولید NAND به بهره‌برداری نرسند، ادامه داشته باشد.