پنجاه روز از آغاز اختلال و قطع گسترده اینترنت بینالملل در ایران میگذرد؛ محدودیتی که از حدود ساعت ۱۱ صبح روز ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد و حالا با وجود باز شدن تدریجی برخی وبسایتها و سرویسها، هنوز هیچ نشانه روشنی از بازگشت اینترنت عمومی به وضعیت عادی دیده نمیشود.
در این مدت، دسترسی کاربران به اینترنت جهانی به شکل گسترده محدود شده و تنها بخشی از خدمات و وبسایتها بهصورت گزینشی و از طریق آنچه «وایتلیست» خوانده میشود، دوباره در دسترس قرار گرفتهاند.
همزمان با پنجاهمین روز این محدودیتها، مرکز NetBlocks که نهاد پایشگر وضعیت اتصال کشورها به اینترنت است، در گزارشی تازه اعلام کرده که ایران اکنون برای هفت هفته از اینترنت جهانی جدا مانده است. این نهاد در توییت خود اضافه میکند که وارد پنجاهمین روز قطعی اینترنت ایران شدهایم. این گزارش همچنین نشان میدهد که سطح اتصال در کمتر از 2 درصد باقی مانده است.
این نهاد در شبکه اجتماعی ایکس نوشته است:
ایران اکنون هفت هفته است که از اینترنت جهانی جدا شده و خاموشی دیجیتال وارد پنجاهمین روز خود پس از ۱۱۷۶ ساعت شده است.
نتبلاکس در ادامه تأکید کرده که دادههای این سازمان نشان میدهد چنین محدودیتی، برای جامعهای که به اینترنت متصل بوده، اقدامی بیسابقه است و همچنان معیشت و حقوق بخش بزرگی از شهروندان را تحت تأثیر قرار میدهد.
طی روزهای اخیر ابتدا برخی سرویسهای زیرساختی وب و توسعهدهنده مانند Vercel، Next.js و Let's Encrypt فعال شدند و پس از آن، دسترسی به تعدادی از منابع علمی و پژوهشی از جمله PubMed، JSTOR و ScienceDirect نیز برقرار شد.
در همین رابطه بخوانید:
- رفع محدودیت گوگل و برخی از سرویس های دیگر از جمله Gmail و Google Maps
- گسترش وایتلیست اینترنت؛ اضافه شدن چند سایت برنامهنویسی، زیرساخت توسعه و منابع علمی
در ادامه این روند، برخی سرویسهای مرتبط با برنامهنویسی و توسعه نرمافزار از جمله PyPI، crates.io، react.dev و ubuntu.com هم از فهرست محدودیتها خارج شدند. در روزهای اخیر حتی موتور جستوجوی Google نیز برای بخش زیادی از کاربران دوباره قابل دسترس شده است.
با این حال، این بازگشاییها همچنان محدود، موردی و وابسته به فهرستهای از پیش تعیینشده است و دسترسی آزاد و کامل به اینترنت بینالملل برای عموم کاربران برقرار نشده است. همزمان، روند اعطای دسترسی ویژه به برخی گروهها، شرکتها و صاحبان مجوزهای صنفی از طریق آنچه «اینترنت پرو» یا «اینترنت سفید» نامیده میشود، باعث شده بحث اینترنت طبقاتی بیش از گذشته مطرح شود.
در همین رابطه بخوانید:
- ثبتنام «سیمکارت پرو» در نصر تهران آغاز شد
- امکان درخواست اینترنت پرو این بار برای دارندگان جواز کسب
- اتحادیه کشوری کسبوکارهای مجازی: با قطع اینترنت، شوک مستقیم و چندلایه به اقتصاد کشور وارد شده
در هفتههای اخیر ابتدا برخی شرکتها، سپس دارندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران و بعد از آن نیز برخی صاحبان جواز کسب و فعالان اقتصادی امکان دریافت دسترسی محدود به اینترنت بینالملل را پیدا کردند. همچنین وزارت ارتباطات اعلام کرده بود که فریلنسرها و فعالان اقتصاد دیجیتال نیز قرار است از طریق سازمان نظام صنفی رایانهای برای دریافت دسترسی ساماندهی شوند.
منتقدان میگویند این روند، به جای بازگشت اینترنت برای همه کاربران، به سمت ایجاد یک ساختار چندسطحی در دسترسی به اینترنت حرکت کرده است؛ ساختاری که در آن، بخش محدودی از جامعه به اینترنت جهانی دسترسی دارند و بخش بزرگی از کاربران همچنان به نسخهای محدود و داخلی از اینترنت متصل هستند.
پنجاه روز پس از آغاز محدودیتها، همچنان زمان مشخصی برای بازگشت اینترنت بینالملل به وضعیت عادی اعلام نشده و به نظر میرسد سیاست فعلی، بیش از آنکه بر اتصال عمومی متمرکز باشد، بر گسترش دسترسیهای انتخابی و وایتلیستشده استوار شده است.
نظر خود را اضافه کنید.
برای ارسال نظر وارد شوید
ارسال نظر بدون عضویت در سایت