۲۰ سال پیش در چنین روزی: ای‌ام‌دی با خرید ATI وارد دنیای گرافیک شد

دقیقاً ۲۰ سال از روزی که AMD با پرداخت خرید ۵.۴ میلیارد دلار شرکت ATI، بزرگ‌ترین رقیب آن زمان انویدیا را خرید می‌گذرد. ادغامی که راه را برای ساخت اولین APUها و تسلط AMD برا بازار کنسول‌های بازی باز کرد.

در چنین روزهایی در سال ۲۰۰۶، شرکت AMD خرید شرکت سازنده تراشه‌های گرافیکی ATI را نهایی کرد. AMD برای تصاحب این شرکت کانادایی قراردادی ترکیبی از پول نقد و سهام به ارزش کل ۵.۴ میلیارد دلار پرداخت کرد. اکنون با گذشت ۲۰ سال می‌توانیم ببینیم که این قرارداد به موفقیت AMD در سه جبهه کمک کرد: تداوم پردازنده‌های گرافیکی رادئون، ظهور APUها، و تسلط AMD بر بازار کنسول‌های بازی.

البته ماجرا زمانی جالب‌تر می‌شود که بدانید AMD پیش از خرید ATI، به سراغ انویدیا رفته بود!

ترکیب قرمز و سبز که هرگز محقق نشد

پیش از امضای قرارداد بین AMD و ATI، گزارش‌ها حاکی از آن بود که AMD پیشنهاد اول را به انویدیا داده است. شاید امروز از شنیدن این موضوع تعجب کنید، اما در آن زمان، انویدیا شرکتی به مراتب کوچک‌تر از AMD و اینتل بود و به طور کلی پردازند‌ه‌های گرافیکی اهمیت امروز را نداشتند.

با وجود پیشرفت اولیه مذاکرات، جنسن هوانگ در طول مذاکرات اصرار داشت که پس از ادغام، خودش باید مدیرعامل شرکت جدید حاصل از ترکیب AMD و انویدیا باشد! طبیعتاً این موضوع معامله را بر هم زد و باعث شد AMD به سراغ ATI برود.

ادغام بزرگ‌ترین رقیب انویدیا در یک شرکت سازنده پردازنده

هکتور رویز (Hector Ruiz)، مدیرعامل وقت AMD و دیو اورتون (Dave Orton)، مدیرعامل ATI، صبح روز ۲۴ جولای ۲۰۰۶ در نیویورک در کنار یکدیگر حاضر شدند تا این قرارداد را به‌طور عمومی اعلام کنند. در چند سال پس از آن، برند گرافیکی ATI به آرامی محو شد.

به‌عنوان مثال، پردازنده گرافیکی ATI R600 که در زمان خرید در حال توسعه بود، با برندینگ AMD به سری Radeon HD 2900 تغییر نام داد. این تغیر آنقدر سریع انجام شد که برخی از جعبه‌های HD 2900 XT همچنان با بسته‌بندی و نشان ATI عرضه می‌شدند. تا حوالی سال ۲۰۱۰، اگر سیستم خنک‌کننده کارت‌های گرافیک AMD را باز می‌کردید، ممکن بود همچنان یک GPU با نشان ATI را زیر خمیر حرارتی ببینید.

ساخت اولین APU واقعی با AMD Fusion

در حالی که توسعه کارت‌های گرافیک در یک رقابت شانه‌به‌شانه با انویدیا ادامه داشت، نخستین تغییر واقعی حاصل از این ادغام با قرار گرفتن هسته‌های گرافیکی رادئون در کنار هسته‌های CPU برای خلق نخستین APUها خود را نشان داد.

اولین محصول این پروژه تحت سری AMD Fusion در سال ۲۰۱۱ وارد بازار شدند. شاید آن زمان کمتر کسی فکر می‌کرد که روزی گرافیک یکپارچه بتواند با GPUهای دسکتاپ رقابت کنند، اما امروزه APUهایی مانند Strix Halo ساخته شده‌اند که با ۴۰ واحد محاسباتی (CU) از نوع RDNA 3.5 می‌توانند با کارت‌های گرافیک مجزا مانند RTX 4070 رقابت کنند.

سلطه بر بازار کنسول‌ها توسط تیم قرمز

از اوایل تا اواسط دهه ۲۰۱۰، AMD پیشرفت‌های چشمگیری در توسعه APUها به دست آورد که باعث شد این پردازنده‌ها به گزینه‌هایی بسیار جذاب برای سازندگان کنسول تبدیل شوند. از آن زمان تا کنون، ۲ نسل پی‌درپی کنسول‌های سونی و مایکروسافت از پردازنده‌های ساخت AMD استفاده کرده‌اند. روندی که انتظار می‌رود در پلی‌استیشن ۶ و ایک‌باکس بعدی نیز حفظ شود. علاوه‌بر این، تیم قرمز با APUهای سری Z اکنون بزرگ‌ترین بازیگر حوزه کنسول‌های دستی نیز به شمار می‌رود.

البته اینتل نیز به تازگی با تراشه‌های Panther Lake و گرافیک‌های یکپارچه سری B390 بسیار جدی‌تر وارد این بازار شده است و بعید نیست APU جدید انویدیا RTX Spark بتواند جایگاه AMD در این بازار را تهدید کند.