اگر در اوایل دهه ۲۰۰۰ به یک گیمر میگفتید قرار است GTA III و GTA: Vice City را سالها بعد بدون نصب بازی و مستقیماً داخل مرورگر اجرا کند، احتمالاً این صحبت بیشتر شبیه یک شوخی عجیب به نظر میرسید. حالا اما در سال ۲۰۲۶، این دو بازی کلاسیک بار دیگر راه خود را به مرورگرها باز کردهاند و در هر مکان و با هر دستگاهی قابل اجرا هستند.
مدت زمان زیادی به عرضه رسمی بازی GTA VI باقی نمانده ولی این بدان معنا نیست که نسخههای دیگر این سری بازی جایگاه خود را در چشم گیمرها و علاقهمندان از دست دادهاند. به تازگی وبسایتی با رفع همه موانع طراحی شده که به شما اجازه میدهد دو نسخه قدیمی و محبوب این سری بازی یعنی GTA III و GTA: Vice City را درن مرورگر گوشی، تبلت و لپتاپ خود اجرا کنید. حتی این امکان وجود دارد که در صورت در اختیار داشتن یک PC حائز شرایط، بازی را با نرخ 100 فریم بر ثانیه هم اجرا کنید.
این اتفاق حاصل کار جامعه توسعهدهندگان و پروژههای مهندسی معکوس بازیهای قدیمی است؛ پروژههایی که تلاش کردهاند کد اجرایی بازیهای کلاسیک را بازسازی و برای سختافزارها و محیطهای مدرن آماده کنند.
از PS2 تا یک تب مرورگر
Grand Theft Auto: Vice City در سال ۲۰۰۲ برای PlayStation 2 منتشر شد و یک سال بعد به PC و Xbox رسید. آن زمان، Vice City یکی از بازیهایی بود که قدرت سختافزاری کنسولهای نسل ششم را به رخ میکشید؛ شهری نسبتاً بزرگ، خودروهای متعدد، موسیقی و رادیوهای متنوع و آزادی عملی که برای آن دوره واقعاً چشمگیر بود.
حالا همان بازی را میتوان داخل یک پنجره مرورگر و بدون هیچ مشکل و مانعی اجرا کرد.
البته ماجرا از این هم جالبتر است، چون این نخستین بار نیست که نسخه مرورگری Vice City در اختیار کاربران قرار میگیرد. سال گذشته نیز نسخهای از بازی روی سایت DOS Zone در دسترس قرار گرفته بود، اما خیلی زود با درخواست حذف مبتنی بر قانون DMCA از سوی Take-Two Interactive از دسترس خارج شد. حالا وبسایت دیگری با نام Quenq نسخههای مرورگری Vice City و GTA III را در دسترس قرار داده است.
آیا باز هم این وبسایت مسدود میشود؟
پس از داستان سال گذشته و مسدود شدن آن وبسایت، برای نسخه جدید اما باید کلید اصلی ماجرا را در پروژههای reVC و re3 جستجو کنیم.
پروژه reVC تلاش جامعه متنباز برای مهندسی معکوس کد بازی Vice City و بازسازی آن در قالب کد C++ قابل خواندن و توسعه است. پروژه re3 نیز همین مسیر را برای GTA III دنبال میکند. نسخههای بازسازیشده این کد بعدها امکان اجرای بازیها روی پلتفرمها و محیطهای بسیار متنوعتری را فراهم کردند.
اما برای رساندن چنین پروژهای به مرورگر، یک قطعه مهم دیگر هم لازم است: WebAssembly. در این پروژه، کد C++ بازسازیشده میتواند با کمک WebAssembly به شکلی اجرا شود که مرورگر قادر به پردازش آن باشد.
در بخش گرافیکی نیز این پورت از WebGL 2 استفاده میکند تا دسترسی مناسبی به توان پردازشی GPU از داخل مرورگر داشته باشد. نتیجه، چیزی است که شاید از نظر فنی از خود بازی هم جذابتر باشد: یک بازی سهبعدی متعلق به دوران PS2 که بدون موتور بازی مدرن و بدون نسخه رسمی مرورگری، داخل مرورگر اجرا میشود.
حتی گوشی هم از پس Vice City برمیآید
در همین زمینه وبسایت Tom's Hardware برای بررسی این نسخه، Vice City را روی گوشی OnePlus 12 اجرا کرده و گزارش داده که بازی تقریباً بلافاصله بارگذاری و بدون مشکل خاصی اجرا شده است. جالبتر این نکته است که هنگام استفاده از ابزارهایی مانند گوشی و تبلت، کنترل لمسی هم پشتیبانی میشود و بازی را میتوان در حالت افقی یا عمودی روی دستگاه تجربه کرد.
علاوه بر صفحه لمسی، امکان استفاده از کیبورد، ماوس و کنترلر نیز وجود دارد. برای Vice City حتی امکاناتی مانند ذخیره بازی و مدیریت مادها هم در نظر گرفته شده است.
برای یک گیمر، این بخش شاید از همه جذابتر باشد. چون دیگر صحبت از این نیست که «یک بازی قدیمی به هر طریقی داخل مرورگر بالا آمده است». شما عملاً یک بازی کامل را با کنترلهای مختلف اجرا میکنید و حتی میتوانید فایلهای مورد نیاز خودتان را به آن اضافه کنید.
Vice City با بیش از ۱۰۰ فریم و GTA III با کیفیت بالا
احتمالاً در جریان این موضوع باشید که بازیVice City در دوران انتشار برای اجرا در محدوده ۳۰ فریم بر ثانیه طراحی شده بود. بنابراین افزایش نرخ فریم فقط به معنی روانتر شدن تصویر نیست و میتواند در بعضی قسمتها مشکلاتی در فیزیک و رفتار بازی ایجاد کند.
به همین دلیل، این نسخه امکان تعیین سقف فریم را هم در اختیار کاربر قرار میدهد. با این حال، آزمایش Tom's Hardware روی دسکتاپ نشان داده که بازی بهراحتی میتواند از ۱۰۰ FPS عبور کند.
این موضوع یک یادآوری جالب درباره پیشرفت سختافزار است. بازیای که زمانی یکی از عناوین مهم نسل PS2 محسوب میشد، امروز آنقدر سبک است که اجرای آن در مرورگر حتی روی سختافزارهای موبایلی مدرن نیز مسئله بزرگی نیست.
در کنار Vice City، GTA III نیز روی همین پلتفرم در دسترس قرار گرفته است. این نسخه احتمالاً بر پایه پروژه re3 ساخته شده که کد بازی GTA III را مهندسی معکوس کرده است.
GTA III نیز مجموعهای مشابه از کنترلها و گزینههای اجرایی را ارائه میدهد و آزمایشهای انجامشده روی دستگاههای مختلف نشان دادهاند که بازی عملکرد مناسبی دارد. البته در مقایسه با Vice City، مدیریت ماد در این نسخه در دسترس نیست.
چالش حقوقی و باقی ماندن این دو بازی روی اینترنت
از دید حقوقی باید اشاره کنیم که راهاندازی این سایت بدان معنی نیست که اجرای کامل این دو بازی کاملاً رایگان و قانونی است.
ماجرای این پروژهها از نظر حقوقی ساده نیست. پروژههای re3 و reVC در گذشته نیز با درخواستهای DMCA شرکت Take-Two مواجه شدهاند. حتی در سال ۲۰۲۱، نسخههای مهندسی معکوسشده کد GTA III و Vice City از GitHub حذف شدند، اما پس از ارائه درخواست متقابل، مخزن کد دوباره بازگردانده شد.
نکته مهم این است که کد مهندسی معکوسشده با فایلهای اصلی بازی یکی نیست. پروژههای اینچنینی معمولاً تلاش میکنند موتور یا کد بازی را بازسازی کنند، در حالی که داراییهایی مانند مدلها، صداها و فایلهای اصلی بازی همچنان تحت مالکیت صاحب اثر قرار دارند.
به همین دلیل، نحوه توزیع فایلهای بازی اهمیت زیادی دارد. در حال حاضر حتی DOS Zone نیز نسخههای GTA III و Vice City را فهرست کرده، اما برای اجرای آنها از کاربر میخواهد فایلهای بازی را خودش فراهم کند.
شاید در نگاه اول اجرای یک بازی ۲۴ ساله داخل مرورگر چندان مهم به نظر نرسد. بالاخره امروز گوشیهای میانرده هم از نظر قدرت پردازشی فاصله زیادی با سختافزارهای زمان انتشار GTA III دارند.
اما جذابیت واقعی این پروژه جای دیگری است: بازیای که برای سختافزار و سیستمعاملهای کاملاً متفاوتی ساخته شده بود، به لطف مهندسی معکوس از قید پلتفرم اولیه خود خارج شده است.
فقط باید امیدوار باشیم دعوای همیشگی میان کدهای بازسازیشده، مالکیت فکری و DMCA دوباره باعث نشود این پروژهها پیش از آنکه فرصت زندگی پیدا کنند، از اینترنت ناپدید شوند.
نظر خود را اضافه کنید.
برای ارسال نظر وارد شوید
ارسال نظر بدون عضویت در سایت