نتایج یک پیمایش ملی نشان می‌دهد 41/6 درصد از ایرانیان بالای ۱۵ سال از ابزارهای هوش مصنوعی استفاده میکنند و چت‌جی‌پی‌تی با فاصله زیاد، پرکاربردترین ابزار میان کاربران است. بیش از ۷۰ درصد کاربران به پاسخ‌های AI اعتماد زیادی دارند، اما مهم‌ترین دغدغه آشنایان با این فناوری، از بین رفتن توانایی تفکر و مهارت‌های انسانی است. جزئیات این گزارش را در ادامه بخوانید.
مرکز پژوهش‌های مجلس به تازگی گزارشی تحت عنوان «گزیده‌ای از یافته‌های پیمایش سنجش دیدگاه مردم ایران درباره وضعیت اینترنت و فناوری‌های نوین دیجیتال» را منتشر کرده است که اطلاعات جالبی درباره میزان نفوذ، محبوبیت، اعتماد و نگرانی‌های کاربران ایرانی در رابطه با هوش مصنوعی دارد. داده‌های این گزارش را مرکز افکارسنجی ملت از ۲۱ تیر تا ۴ مرداد ۱۴۰۵ با مصاحبه تلفنی با ۱۱۰۰ نفر از افراد ۱۵ سال و بیشتر در سراسر کشور گردآوری کرده است.
بیش از ۴۰ درصد ایرانی‌ها از AI استفاده میکنند؛ ۲۳ درصد نمی‌دانند چیست!
داده‌های این نظرسنجی نشان می‌دهد که در مجموع 41/6 درصد از ایرانیان هوش منصوعی استفاده میکنند. 26/9 درصد از پاسخ‌گویان «گاهی» و 14/7 درصد «عمدتاً» از ابزارهای هوش مصنوعی بهره می‌برند. در مقابل، ۲۵ درصد با وجود آشنایی از آن‌ها استفاده نمی‌کنند، 9/4 درصد فقط نامش را شنیده‌اند و 23/9 درصد اصلاً با آن آشنا نیستند.
نقش سن، جنسیت و تحصیلات در استفاده از مصنوعی
استفاده زنان از هوش مصنوعی بیشتر از مردان است. 45/1 درصد از زنان از این فناوری استفاده میکنند در حالی که این عدد برای مردان 38/3 درصد است. همانطور که انتظار می‌رود، با افزایش سن آشنایی و استفاده از هوش مصنوعی کاهش می‌یابد؛ به گونه‌ای که 19/5 درصد از جوانان، 37/2 درصد از میانسالان و 60/1 درصد از سالمندان یا اصلاً با این فناوری آشنا نیستند، یا فقط نامش را شنیده‌اند. حدود یک‌چهارم جوانان هم «عمدتاً» از این ابزارها استفاده میکنند.
تحصیلات هم اثر پررنگی در استفاده از AI دارد. آشنایی با هوش مصنوعی در میان افراد زیردیپلم، دیپلم و دانشگاهی به‌ترتیب 42/8، 68/8 و 85 درصد است و میزان استفاده نیز 17/6، 40/5 و 62/1 درصد اعلام شده است.
هر چه از مرکز استان‌ها دورتر شویم، استفاده از هوش مصنوعی هم کاهش می‌یابد. در مراکز استان‌ها 50/8 درصد، در شهرهای تابعه 42/1 درصد و در روستاها 24/2 درصد است. در میان گروه‌های شغلی نیز شاغلان بخش خصوصی با 59/6 درصد بیشترین استفاده را دارند.
چت‌جی‌پی‌تی با فاصله پیشتاز است
از میان کاربران هوش مصنوعی، 78/6 درصد گفته‌اند بیشتر از ChatGPT استفاده میکنند. سهم جمینای گوگل 3/9 درصد، دیپ‌سیک 3/8 درصد، کلاد 3/8 درصد و گراک 1/1 درصد است. در کل جامعه، 58/3 درصد تجربه استفاده از این ابزارها را ندارند، 32/8 درصد بیشتر از چت‌جی‌پی‌تی و 7/9 درصد از سایر ابزارها استفاده میکنند.
از آموزش تا مشاوره پزشکی و حقوقی و دردِ دل!
کاربران بیشتر از هوش مصنوعی برای «آموزش و مهارت‌آموزی» (30/5 درصد) و «استفاده‌های شغلی» (28/9 درصد) بهره می‌برند. «مشاوره پزشکی و حقوقی» با 20/7 درصد و «پژوهش و فعالیت‌های علمی» با 19/2 درصد در رتبه‌های بعدی‌اند. تولید فیلم و تصویر و مشاوره شخصی و درد دل نیز هر یک حدود ۱۵ درصد است.
الگوی استفاده بین گروه‌ها متفاوت است. زنان بیشتر برای مشاوره پزشکی و حقوقی (21/7 درصد در برابر 8/9 درصد مردان) و مشاوره شخصی (15/2 درصد در برابر 7/4 درصد) سراغ آن می‌روند. از سوی دیگر مردان بیشتر برای کار از هوش مصنوعی استفاده میکنند. (28/5 درصد در برابر 16/7 درصد).
افراد با تحصیلات دانشگاهی بیش از دارندگان دیپلم از آن برای پژوهش (17/3 در برابر 9/3 درصد) و کار (29/7 در برابر 13/5 درصد) استفاده میکنند. شاغلان بخش آزاد هم بیشتر از دیگر گروه‌ها آن را در فعالیت‌های شغلی به کار می‌گیرند.
اعتماد بالا در کنار نگرانی از تضعیف قدرت تفکر
بین شرکت‌کنندگان در این افکارسنجی، 70/1 درصد به پاسخ‌های هوش مصنوعی اعتماد «زیاد» یا «خیلی زیاد» دارند. 26/1 درصد اعتماد «کم» دارند و 1/6 درصد اصلاً اعتماد ندارند. میزان اعتماد به هوش مصنوعی هم با نحوه استفاده از آن مرتبط است. کسانی که به هوش مصنوعی اعتماد کمتری دارند، نسبت به دیگران بیشتر از آن برای تولید تصویر و فیلم استفاده میکنند. همچنین افرادی که اعتماد بیشتر به AI دارند، نسبت دیگران بیشتر در پژوهش و فعالیت‌های علمی از آن بهره می‌گیرند.
از دست دادن قدرت تفکر؛ نگرانی اصلی کاربران AI
از پاسخ‌گویان آشنا با این فناوری پرسیده شد کدام موضوع در رابطه با آن بیشتر نگرانشان می‌کند. 36/1 درصد «از بین رفتن توانایی تفکر و مهارت‌های انسانی» را برگزیدند. «ارائه اطلاعات غلط و گمراه‌کننده» با 23/1 درصد، «جایگزین شدن با بعضی مشاغل» با 17/7 درصد و «افشای اطلاعات شخصی» با 14/9 درصد در رتبه‌های بعدی‌اند.
نوع نگرانی هم در گروه‌های مختلف با هم فرق دارد. مردان بیشتر از زنان نگران اطلاعات غلط‌اند (۳۱ در برابر 19/5 درصد) و زنان بیشتر نگران افشای اطلاعات شخصی هستند (21/1 در برابر 12/3 درصد). کم‌اعتمادها بیشتر از اطلاعات نادرست می‌ترسند (37/1 در برابر 17/4 درصد)، در حالی که پراعتمادها بیشتر نگران آن هستند که هوش مصنوعی شغلشان را تصاحب کند (24/7 در برابر 13/8 درصد). در میان دانشگاهیان، نگرانی از افشای اطلاعات و اطلاعات غلط کمتر از سایرین است و دغدغه اصلی، تضعیف قدرت تفکر و مهارت‌های انسانی است.
متن کامل گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس را می‌توانید در این لینک بخوانید.
نظر خود را اضافه کنید.
برای ارسال نظر وارد شوید
ارسال نظر بدون عضویت در سایت