گوگل در حال آماده شدن برای پرتاب نخستین ماهواره آزمایشی خود در پروژهای جاهطلبانه است که میتواند به ساخت دیتاسنترهای هوش مصنوعی در مدار زمین منجر شود. این پروژه که Project Suncatcher نام دارد، قرار است عملکرد تراشههای هوش مصنوعی گوگل را در شرایط سخت فضا بررسی کند. نخستین ماهواره این پروژه هفته آینده با همکاری شرکت اسپیسایکس به مدار زمین فرستاده خواهد شد.
گوگل قصد دارد در تاریخ 1 اکتبر (نهم مهرماه) با استفاده از موشک Falcon 9 شرکت اسپیسایکس، ماهواره آزمایشی Suncatcher را به مدار زمین بفرستد. ماموریت این ماهواره که به تراشههای Tensor Processing Unit یا TPU گوگل مجهز است جمعآوری اطلاعات درباره عملکرد این جز سختافزاری در محیط واقعی فضا است. گوگل اعلام کرده است در این مرحله برنامهای برای ساخت یک دیتاسنتر فضایی ندارد و این ماموریت تنها با هدف اطمینان از عملکرد قابل اعتماد این تراشههای هوش مصنوعی طراحی شده است.
اولین آزمایش تراشههای هوش مصنوعی در مدار زمین
به گفته گوگل ماهواره Suncatcher عملکرد تراشههای TPU در برابر نیروهای شدید هنگام پرتاب، تشعشعات فضایی و تغییرات شدید دما را بررسی خواهد کرد. این شرکت پیش از این تراشههای خود را در شرایط شبیهسازی شده روی زمین آزمایش کرده و نتایج نشان دادهاند که آنها میتوانند سطوح بالایی از شتاب و تشعشع را تحمل کنند، اما گوگل معتقد است برخی مسائل فقط در مدار زمین قابل بررسی هستند.
یکی از نگرانیهای مهم، تشعشعات فضایی است که میتوانند باعث ایجاد خطا در دادهها یا تغییر وضعیت بیتها شوند. آزمایش مستقیم در مدار زمین به گوگل اجازه میدهد میزان تاثیر این عوامل بر عملکرد واقعی پردازندههای هوش مصنوعی را اندازهگیری کند.
چالش بزرگ خنکسازی تراشهها در فضا
تامین انرژی تنها چالش دیتاسنترهای فضایی نیست و خنکسازی این تراشههای قدرتمند میتواند حتی دشوارتر باشد. روی زمین، دیتاسنترها برای دفع گرمای تولید شده توسط پردازندهها از سیستمهای مختلف خنککننده و جریان هوا استفاده میکنند، اما در محیط خلا فضا امکان استفاده از روشهای معمول خنکسازی وجود ندارد.
گوگل قصد دارد در ماموریت Suncatcher یک سیستم مبتنی بر لولههای گرمایی و رادیاتور را نیز آزمایش کند. این سیستم باید گرمای تولید شده توسط تراشهها را به بخشهایی منتقل کند که بتوانند آن را به شکل تابش حرارتی به فضا منتقل کنند. این راهکار هنوز در مرحله آزمایش قرار دارد. گوگل اعلام کرده است این تراشهها در آزمایش اولیه تنها میتوانند حدود 15 دقیقه فعالیت کنند و سپس برای خنک شدن باید خاموش شوند. همین مسئله نشان میدهد که ساخت یک دیتاسنتر فضایی در مقیاس بزرگ با چالشهای مهندسی قابل توجهی روبرو است.
چرا گوگل به دیتاسنترهای فضایی فکر میکند؟
ایده اصلی Project Suncatcher به نیاز روزافزون صنعت هوش مصنوعی به برق و زیرساخت محاسباتی مربوط میشود. مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی به تعداد زیادی پردازنده و دیتاسنترهای عظیم نیاز دارند و افزایش مصرف برق، تامین انرژی و محدودیتهای زیرساختی به یکی از چالشهای اصلی توسعه این فناوری تبدیل شده است.
در فضا، پنلهای خورشیدی میتوانند تقریباً به صورت پیوسته به نور خورشید دسترسی داشته باشند و برخلاف سطح زمین، تحت تاثیر شب و روز و بخشی از محدودیتهای جوی قرار نمیگیرند. همین موضوع باعث شده شرکتهای بزرگ حوزه فناوری به امکان استفاده از مدار زمین برای تامین توان موردنیاز پردازشهای سنگین هوش مصنوعی علاقهمند شوند.
با این حال، هزینه پرتاب، ساخت ماهواره، ارتباطات، تعمیر و نگهداری و محدودیتهای تولید انبوه، هنوز موانع بزرگی هستند. بنابراین دیتاسنترهای فضایی در شرایط فعلی فاصله زیادی با استفاده تجاری گسترده دارند.
در همین رابطه بخوانید:
- چین پردازش هوش مصنوعی را به مدار زمین برد؛ پرتاپ اولین ماهواره مجهز به شتابدهنده AI
- تراشههای اینتل با پردازنده Starfire به فضا میروند!
گامهای بعدی گوگل در این پروژه
ماموریت نخست Suncatcher قرار است بیشتر برای پیدا کردن نقاط ضعف و جمعآوری داده استفاده شود. گوگل میخواهد از نتایج این آزمایش برای طراحی نسل بعدی از ماهوارههای مجهز به تراشههای هوش مصنوعی استفاده کند.
این شرکت برنامه دارد در سال 2027 نیز دو ماهواره دیگر به فضا بفرستد تا فناوری ارتباطی مبتنی بر لینکهای لیزری با پهنای باند بالا را آزمایش کند. چنین ارتباطی برای اتصال چندین ماهواره و ایجاد یک شبکه محاسباتی فضایی اهمیت زیادی دارد.
اگر آزمایشهای گوگل موفقیتآمیز باشند، Project Suncatcher میتواند نخستین گام جدی به سمت ساخت دیتاسنترهای هوش مصنوعی باشد. البته تبدیل یک ماهواره آزمایشی که تنها برای چند دقیقه میتواند بار پردازشی را تحمل کند به یک دیتاسنتر فضایی پایدار و اقتصادی، مسیری بسیار طولانی به نظر میرسد.
نظر خود را اضافه کنید.
برای ارسال نظر وارد شوید
ارسال نظر بدون عضویت در سایت