در شرایطی که سرمایهگذاری در حوزه هوش مصنوعی و فناوریهای نوین به نمادی از قدرت و حتی ثروت بسیاری از کشورهای منطقه تبدیل شده است، ایران قصد دارد با پروژهای به نام «رایانا» وارد یکی از جاهطلبانهترین حوزههای فناوری جهان شود. پروژه مزبور توسعه نوعی «مغز مصنوعی» مبتنی بر سلولهای عصبی زنده را هدف خود قرار داده است.
به گزارش ایسنا، همزمان با افزایش رقابت جهانی در حوزه فناوریهای عصبی، مسئولان از آغاز پروژهای با نام «رایانا» خبر دادهاند که قرار است روی یکی از نوظهورترین شاخههای علوم اعصاب، یعنی رایانش عصبی زنده (Living Neural Computing) متمرکز باشد.
برخلاف کامپیوترهای متداول که پردازش اطلاعات را با تراشههای سیلیکونی انجام میدهند، در این فناوری از شبکهای از سلولهای عصبی زنده برای پردازش و یادگیری استفاده میشود. پژوهشگران امیدوارند چنین سامانههایی در آینده بتوانند برخی وظایف را با مصرف انرژی بسیار کمتر از پردازندههای امروزی انجام دهند. البته باید در نظر داشت که این فناوری هنوز در دنیا در مراحل آزمایشگاهی قرار دارد.
بر اساس اعلام دبیر ستاد توسعه علوم و فناوریهای شناختی، پروژه «رایانا» با حمایت 30 میلیارد تومانی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری وارد فاز تحقیقاتی شده است. با این حال جزئیاتی درباره زمانبندی، اهداف کمی یا خروجیهای مورد انتظار این پروژه منتشر نشده است.
ایران در چه جایگاهی قرار دارد؟
ایسنا در گزارش خود به نقل از مسئولان این حوزه تأکید میکند که ایران طی سالهای اخیر در زمینههایی مانند تجهیزات ثبت سیگنالهای مغزی، رابط مغز و رایانه (BCI)، سامانههای توانبخشی شناختی، هوش مصنوعی پزشکی و برخی تجهیزات تحریک مغزی به دستاوردهایی رسیده است.
با این حال در حوزههایی مانند ایمپلنتهای مغزی پیشرفته، تراشههای عصبی و واسطهای مغز و رایانه کاشتنی که شرکتهایی مانند Neuralink روی آنها کار میکنند، ایران همچنان در مرحله تحقیقات اولیه قرار دارد و فاصله فناوری با کشورهای پیشرو قابل توجه است.
بازاری که کشورها برای آن رقابت میکنند
به گفته مسئولان، ارزش بازار جهانی فناوریهای عصبی در سال ۲۰۲۳ حدود ۲۱ میلیارد دلار برآورد شده و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۰ به ۵۰ تا ۷۲ میلیارد دلار برسد.
به همین دلیل بسیاری از کشورها سرمایهگذاری گستردهای روی فناوریهایی مانند رابط مغز و رایانه، ایمپلنتهای عصبی و رایانش زیستی انجام دادهاند؛ حوزهای که در صورت بلوغ میتواند کاربردهایی از پزشکی و توانبخشی گرفته تا هوش مصنوعی و سامانههای محاسباتی نسل آینده داشته باشد.
با وجود این، فناوری «مغز مصنوعی» هنوز حتی در پیشرفتهترین مراکز تحقیقاتی جهان نیز به مرحله تجاری نرسیده و بیشتر پروژههای فعال، از جمله نمونه ایرانی «رایانا»، در فاز پژوهش و توسعه قرار دارند.
نظر خود را اضافه کنید.
برای ارسال نظر وارد شوید
ارسال نظر بدون عضویت در سایت