جنگ و اختلال در زیرساخت‌های گازی؛ چالشی پنهان که هوش مصنوعی را زمین‌گیر می‌کند

تحلیلگران دنیای فناوری هشدار می‌دهند که اختلال در عرضه هلیوم می‌تواند به یکی از چالش‌های جدید صنعت هوش مصنوعی تبدیل شود. از آنجا که بخش بزرگی از هلیوم جهان در منطقه خاورمیانه تولید می‌شود، ادامه تنش‌های منطقه‌ای ممکن است به طور غیرمستقیم زنجیره تأمین تراشه و مراکز داده را تحت تأثیر قرار دهد.

رشد سریع صنعت هوش مصنوعی تنها به پیشرفت نرم‌افزارها وابسته نیست و به شکل قابل توجهی به زنجیره تأمین سخت‌افزار، به ویژه تولید تراشه‌های نیمه‌هادی، متکی است.

یکی از مواد کلیدی در این زنجیره گاز هلیوم است که در مراحل حساس تولید ویفرهای سیلیکونی برای خنک‌سازی تجهیزات و حفظ پایداری دما به کار می‌رود. به همین دلیل، هرگونه اختلال در عرضه این گاز می‌تواند مستقیماً بر بازده تولید تراشه‌ها اثر بگذارد.

جنگ با ایران و تاثیر غیرمستقیم آن بر صنعت AI

بر اساس گزارشی از فایننشال تایمز، تحولات اخیر در خاورمیانه و تشدید تنش‌ها باعث شده برخی زیرساخت‌های مرتبط با صادرات گاز طبیعی مایع در منطقه با اختلال مواجه شوند. این موضوع به طور غیرمستقیم تولید و عرضه هلیوم را نیز تحت تأثیر قرار داده است؛ گازی که در بسیاری از تأسیسات به عنوان محصول جانبی فرایندهای مرتبط با LNG استخراج می‌شود.

در این میان، قطر یکی از بازیگران اصلی بازار هلیوم به شمار می‌رود و نزدیک به یک سوم از عرضه جهانی این گاز را تأمین می‌کند. هرگونه کاهش در تولید یا صادرات هلیوم از سوی این کشور می‌تواند به سرعت تعادل بازار جهانی را برهم بزند و موجب کمبود یا افزایش قیمت آن شود.

چنین شرایطی برای صنعت نیمه هادی اهمیت زیادی دارد. شرکت‌هایی که تراشه‌های پیشرفته و واحدهای پردازش گرافیکی تولید می‌کنند، برای ادامه فعالیت خطوط تولید خود به تأمین پایدار هلیوم وابسته هستند. اگر عرضه این گاز با محدودیت مواجه شود، احتمال کاهش ظرفیت تولید یا افزایش هزینه ساخت تراشه‌ها وجود دارد؛ موضوعی که می‌تواند بر بازار سخت‌افزارهای مورد استفاده در مراکز داده و تأسیسات مرتبط با هوش مصنوعی نیز اثر بگذارد.

در مجموع، این گزارش نشان می‌دهد که تنش‌های ژئوپلیتیک می‌توانند فراتر از بازار انرژی، زنجیره تأمین فناوری‌های پیشرفته را نیز تحت تأثیر قرار دهند. از آنجا که توسعه مدل‌های هوش مصنوعی به سخت‌افزارهای قدرتمند وابسته است، هرگونه اختلال در تولید تراشه می‌تواند روند رشد این صنعت را کندتر کند.

همچنین برخی تحلیلگران معتقدند در صورت ادامه چنین شرایطی، شرکت‌های فناوری ممکن است به دنبال تنوع بخشی به منابع تأمین هلیوم یا ایجاد ذخایر راهبردی بروند تا ریسک اختلال در زنجیره تأمین را کاهش دهند.