اعتراف تلخ شرکت‌ها: برای هوش مصنوعی میلیاردها دلار هزینه شد اما معجزه نکرد

با وجود موج گسترده سرمایه‌گذاری روی ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، نتایج یک نظرسنجی تازه نشان می‌دهد فاصله معناداری میان انتظارات مدیران و واقعیت عملکرد AI در محیط کار وجود دارد. این پژوهش که با مشارکت بیش از ۶ هزار مدیر اجرایی در اروپا و آمریکا انجام شده، تصویری نه‌چندان درخشان از بازدهی واقعی هوش مصنوعی ترسیم می‌کند.

نکته قابل‌توجه‌تر اینکه در سطح مدیریتی نیز استفاده از AI چندان عمیق نیست. تنها یک‌سوم مدیران گفته‌اند شخصاً از ابزارهای هوش مصنوعی استفاده می‌کنند و میانگین این استفاده به حدود ۹۰ دقیقه در هفته می‌رسد. حدود یک‌چهارم مدیران نیز هنوز هیچ استفاده‌ای از AI در کار روزمره خود ندارند.

میلیاردها دلار هزینه بدون نتیجه ملموس

بر اساس یافته‌های این پژوهش، هرچند حدود ۷۰ درصد شرکت‌ها اعلام کرده‌اند به‌نوعی از AI استفاده می‌کنند، اما بیش از ۸۰ درصد آن‌ها هیچ افزایش محسوسی در بهره‌وری یا کاهش نیروی انسانی گزارش نداده‌اند. این در حالی است که همین مدیران انتظار دارند طی سه سال آینده هوش مصنوعی به‌طور میانگین بهره‌وری را ۱.۴ درصد افزایش دهد، تعداد کارکنان را ۰.۷ درصد کاهش دهد و خروجی کلی شرکت‌ها را ۰.۸ درصد بالا ببرد.

تحلیل‌گران این وضعیت را با «پارادوکس بهره‌وری Solow» مقایسه می‌کنند؛ پدیده‌ای تاریخی که در دهه‌های ۷۰ و ۸۰ میلادی نشان داد ورود کامپیوترهای شخصی برخلاف انتظار اولیه، در کوتاه‌مدت حتی باعث افت بهره‌وری شد. حالا به نظر می‌رسد هوش مصنوعی نیز درگیر چرخه‌ای مشابه است؛ فناوری‌ پرهیاهو که هنوز جایگاه عملی خود را در فرآیندهای سازمانی پیدا نکرده است.

در همین رابطه بخوانید:

- تله بهره‌وری AI؛ چرا هوش مصنوعی بار کار را سبک نمی‌کند؟ 

این تناقض زمانی پررنگ‌تر می‌شود که بدانیم در سال ۲۰۲۵ شرکت‌های فعال در حوزه AI حدود ۶۱ درصد از کل سرمایه‌گذاری خطرپذیر جهانی را به خود اختصاص داده‌اند؛ که معادل ۲۵۸.۷ میلیارد دلار است. در این میان غول‌هایی مانند مایکروسافت همچنان با تمام قوا روی آینده‌ای کاملاً مبتنی بر هوش مصنوعی شرط‌بندی کرده‌اند، حتی اگر بازدهی کوتاه‌مدت هنوز ناامیدکننده باشد.

به این ترتیب ظاهراً با وجود اینکه هوش مصنوعی به‌طور گسترده پذیرفته شده، اما هنوز به ابزار واقعی افزایش بهره‌وری تبدیل نشده است. اینکه این شکاف در سال‌های آینده پر می‌شود یا نه، سؤالی است که پاسخ آن می‌تواند مسیر اقتصاد دیجیتال را تعیین کند.