جاودانگی به سبک متا: هوش مصنوعی که پس از مرگ جای شما پست می‌گذارد

شرکت متا اخیراً پتنتی را به ثبت رسانده که امکان شبیه‌سازی فعالیت کاربران در شبکه‌های اجتماعی پس از مرگ آن‌ها را فراهم می‌کند. این فناوری با استفاده از هوش مصنوعی و تحلیل داده‌های کاربر، قادر است کامنت بگذارد، پست‌ها را لایک کند و حتی به پیام‌های شخصی پاسخ دهد!

آیا متا می‌خواهد حساب‌های کاربری ما در شبکه‌های اجتماعی را جاودانه کند؟ بر اساس گزارش Business Insider، این شرکت در اواخر آذرماه موفق به ثبت پتنتی شد که در آن جزئیات استفاده از یک مدل زبانی بزرگ (LLM) برای شبیه‌سازی فعالیت‌های کاربران در شبکه‌های اجتماعی تشریح شده است.

در متن این پتنت آمده است:

این مدل زبانی ممکن است برای شبیه‌سازی کاربر در زمانی که او در سیستم شبکه اجتماعی غایب است، استفاده شود. برای مثال، زمانی که کاربر یک وقفه طولانی‌مدت داشته و یا فوت کرده است.

پر کردن خلاء دیجیتال

متا در این پتنت استدلال می‌کند که چرا افراد ممکن است به چنین فناوری نیاز داشته باشند. اگر شما دیگر آنلاین نباشید، چه به دلیل استراحت از فضای مجازی و چه به دلیل مرگ، تجربه کاربری دنبال‌کنندگان شما تحت تأثیر قرار می‌گیرد. به بیان ساده، آن‌ها دلتنگ شما خواهند شد.

برای پر کردن این خلاء، متا یک «کلون دیجیتال» از شما ایجاد می‌کند. این مدل با آموزش روی داده‌های کاربر شامل فعالیت‌ها در شبکه‌های اجتماعی مانند نظرات، لایک‌ها یا محتوای آپلود شده، رفتار شما را درک و تقلید می‌کند.

این کلون می‌تواند با لایک کردن، کامنت گذاشتن یا پاسخ به دایرکت‌ها، با دیگران تعامل داشته باشد. این ابزار همچنین برای اینفلوئنسرها یا تولیدکنندگان محتوا که معیشت‌شان به پلتفرم‌های متا وابسته است و نیاز به استراحت دارند، می‌تواند کاربردی باشد.

وقتی سوگواری به یک تجارت تبدیل می‌شود

اگرچه سخنگوی متا اعلام کرده که ثبت پتنت لزوماً به معنای پیاده‌سازی فناوری نیست، اما این اقدام پرسش‌های زیادی را درباره ماهیت این تکنولوژی ایجاد کرده است. ایده‌ی ربات‌های هوش مصنوعی که در زمان دوری از شبکه‌های اجتماعی جایگزین شما شوند یک چیز است، اما تقلید از افرادی که مرده‌اند بحث دیگری است.

حدود یک دهه پیش، فیس‌بوک ابزارهایی را معرفی کرد که به افراد اجازه می‌داد یک اطلاعات لازم برای مدیریت حساب خود پس از مرگ تعیین کنند. همچنین مارک زاکربرگ در مصاحبه‌ای در سال ۲۰۲۳ به پتانسیل آواتارهای مجازی برای تعامل با درگذشتگان اشاره کرده بود:

اگر کسی عزیزی را از دست داده و در حال سوگواری است، ممکن است راه‌هایی وجود داشته باشد که تعامل یا زنده کردن خاطرات خاص بتواند مفید باشد.

این دسته از فناوری‌ها که با نام‌هایی چون «ربات‌های مرگ» یا «فناوری سوگ» شناخته می‌شوند، در حال گسترش هستند. مایکروسافت نیز در سال ۲۰۲۱ پتنتی برای چت‌باتی ثبت کرد که می‌توانست شخصیت افراد درگذشته را شبیه‌سازی کند. جاستین هریسون، بنیان‌گذار استارتاپ YOV در این باره می‌گوید:

فکر می‌کنم اگر پتانسیل آن را داریم، یک تعهد اخلاقی داریم که برای آن افراد [سوگوار] کار بیشتری انجام دهیم.

چالش‌های اخلاقی و اجتماعی

با این حال، ترکیب هوش مصنوعی، مرگ و سوگ، معجونی از تابوها و چالش‌های اخلاقی است. ادینا هاربینجا، استاد حقوق دانشگاه بیرمنگام که در زمینه حریم خصوصی پس از مرگ تخصص دارد، معتقد است:

این موضوع نه تنها مسائل حقوقی، بلکه بسیاری از مسائل بسیار مهم اجتماعی، اخلاقی و عمیقاً فلسفی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

علاوه بر کمک به کنار آمدن با مرگ، انگیزه‌های تجاری نیز برای متا وجود دارد. هاربینجا می‌گوید:

چنین سیستمی برای متا به معنای تعامل بیشتر، محتوای بیشتر و داده‌های بیشتر است، داده‌های بیشتر برای هوش مصنوعی فعلی و آینده.

جوزف دیویس، استاد جامعه‌شناسی دانشگاه ویرجینیا، نگران تأثیر ابزارهایی مانند ربات متا بر تجربه انسانی سوگ است. به عقیده او، یکی از وظایف سوگ، روبرو شدن با فقدان واقعی است.

بگذارید مردگان مرده بمانند. ایده بازگرداندن آن‌ها، در حالی که شما واقعاً این کار را نمی‌کنید اما در ظاهر شبیه آن است، همان چیزی است که باعث سردرگمی می‌شود.