در نمایشگاه کامپیوتکس ۲۰۲۶، AMD از برنامهای با نام EXPO Ultra Low Latency یا به اختصار EXPO ULL رونمایی کرد که هدف آن کاهش هر چه بیشتر تأخیر حافظه با یک کلیک ساده است. اما این فناوری چگونه کار میکند و آیا روی کیتهای حافظه فعلی هم قابل پیادهسازی است؟
چرا خرید سریعترین رم بازار همیشه بهترین انتخاب نیست؟
تأخیر حافظه (Memory Latency) مستقیماً تعیین میکند که پردازنده چه مدت باید برای دریافت دادهها از رم منتظر بماند و به همین دلیل در برخی بارهای کاری که شامل بسیاری از بازیها هم میشود، تأثیر محسوسی روی عملکرد سیستم دارد. اما در پلتفرمهای مدرن AMD، کاهش تأخیر لزوماً با خرید رمهایی با فرکانس نجومی مثل DDR5-8400 به دست نمیآید.
رسیدن به سرعتهای بالاتر از ۶۰۰۰ مگاترانسفر بر ثانیه (MT/s) در پردازندههای ایامدی، معمولاً نیازمند استفاده از ضریب ۱:۲ بین فرکانس کنترلر حافظه پردازنده (UCLK) و فرکانس خود حافظه رم (MCLK) است. نکته اینجاست که استفاده از ضریب ۱:۲ به جای ۱:۱ باعث افزایش تأخیر میشود. برای جبران این تأخیر در حالت ۱:۲، به کیتهای رم فوقالعاده سریع، عجیب و بسیار گرانقیمتی نیاز است.
به همین دلیل است که برای پردازندههای سری Ryzen 7000 و Ryzen 9000، استفاده از رمهایی با سرعت DDR5-6000 و تأخیر CL30 که به پردازنده اجازه میدهند در حالت ۱:۱ کار کند، بهعنوان «نقطه طلایی» اورکلاک حافظه شناخته میشود.
EXPO ULL چگونه کار میکند؟
نماینده جیاسکیل در گفتگو Tom’s Hardware، توضیح داد که تا پیش از این، تولیدکنندگان رم تنها مجاز بودند چهار تایمینگ اصلی را در پروفایلهای EXPO و XMP تغییر دهند که باعث میشد بخش زیادی از پتانسیل عملکرد حافظه بلااستفاده بماند.
فناوری EXPO ULL برای اولین بار به سازندگان رم این آزادی عمل را میدهد که سابتایمینگها (Sub-timings) را نیز دستکاری کرده و بهترین تنظیمات را مستقیماً درون تراشه SPD رم ذخیره کنند.
در گذشته، کاربران حرفهای برای رسیدن به بالاترین فریمریت، مجبور بودند با استفاده از ابزارهای غیررسمی و صرف ساعتها وقت، سابتایمینگها را بهصورت دستی و با آزمون و خطا تنظیم کنند. حالا EXPO ULL این فرآیند را به دوش سازندگان رم انداخته تا کاربران تنها با فعال کردن یک پروفایل در بایوس، به کمترین تأخیر ممکن دست یابند.
پردازندههای X3D هم از کاهش تأخیر حافظه سود میبرند؟
نکته جالب اینجاست که EXPO ULL تأثیر متفاوتی روی پردازندههای مختلف دارد. پردازندههای مجهز به فناوری 3D V-Cache مثل Ryzen 7 9850X3D به دلیل بهرهمندی از حافظه کش L3 با ظرفیت بالا، حساسیت بسیار کمتری به تأخیر رم دارند.
به گفته G.Skill، اگرچه میتوانید از این رمهای جدید در کنار پردازندههای X3D استفاده کنید، اما جهش عملکردی چشمگیری را شاهد نخواهید بود. به همین دلیل است که AMD برای تبلیغ EXPO ULL، از بنچمارکهای مربوط به Ryzen 7 9700X استفاده کرده و نه 9800X3D!
در همین رابطه بخوانید:
- AMD فناوری اورکلاک خودکار رم EXPO-ULL را معرفی کرد؛ تمرکز ویژه بر کاهش تاخیر به جای افزایش فرکانس
- آموزش فعالسازی پروفایل XMP و EXPO برای به حداکثر رساندن عملکرد رمهای DDR4 و DDR5
ماژولهای EXPO ULL قیمت بالاتری خواهند داشت
اما آیا میتوان رمهای فعلی را با یک آپدیت نرمافزاری به EXPO ULL مجهز کرد؟ پاسخ جیاسکیل به این سؤال «خیر» است.
به گفته این شرکت، رمهای مجهز به EXPO ULL باید از تراشههای DRAM دستچین شده (Binned) استفاده کنند و تکتک تراشههای حافظه باید از نظر توانایی در اجرای سابتایمینگهای مورد نظر بررسی شوند. متاسفانه این موضوع به این معناست که کیتهای پشتیبانیکننده از این فناوری، قطعاً با قیمت بالاتری نسبت به رمهای استاندارد روانه بازار خواهند شد.
با این اوصاف فناوری EXPO ULL قرار نیست جایگزین پروفایلهای استاندارد EXPO برای کاربران عادی شود، بلکه یک محصول پریمیوم برای کاربرانی است که به دنبال استخراج آخرین قطره از توان سیستم خود هستند.
باید منتظر ماند و دید این کیتهای جذاب با چه برچسب قیمتی وارد بازار پرتلاطم سختافزار میشوند و آیا پرداخت هزینه اضافه برای آنها، ارزش فریمهای اضافهای که تولید میکنند را خواهد داشت یا خیر.
نظر خود را اضافه کنید.
برای ارسال نظر وارد شوید
ارسال نظر بدون عضویت در سایت