گزارش کاربران از باز شدن برخی بازی‌ها و لانچرهای تحریم‌شده بدون VPN؛ پشت پرده چه اتفاقی افتاده است؟

از صبح امروز بسیاری از گیمرها از باز شدن لانچرهایی مانند Ubisoft Connect، Epic Games Store و Rockstar Games Launcher و همچنین دسترسی بدون VPN به برخی بازی‌ها از جمله GTA Online و For Honor خبر داده‌اند. شهر سخت افزار در این گزارش، علاوه بر جمع‌بندی تجربه کاربران، فرضیه‌های فنی مطرح‌شده درباره تغییرات احتمالی در زیرساخت اینترنت ایران را نیز بررسی می‌کند.

از ساعاتی پیش، گزارش‌های متعددی از سوی گیمرهای ایرانی منتشر شده که از تغییر وضعیت دسترسی به برخی بازی‌ها، لانچرها و سرویس‌های آنلاین خارجی حکایت دارد. به گفته کاربران، تعدادی از سرویس‌هایی که تا پیش از این برای ورود یا استفاده از آن‌ها به VPN نیاز داشتند، اکنون بدون ابزار تغییر IP در دسترس قرار گرفته‌اند. اگرچه هنوز هیچ نهاد یا شرکت رسمی درباره این موضوع اظهار نظر نکرده و رسانه‌های داخلی نیز گزارش مستندی از علت آن منتشر نکرده‌اند، اما بررسی‌های شهر سخت افزار و بازخوردهای کاربران نشان می‌دهد این تغییر برای دست‌کم بخشی از گیمرهای ایرانی رخ داده است.

کدام بازی‌ها، لانچرها و سرویس‌ها بدون VPN در دسترس قرار گرفته‌اند؟

بر اساس گزارش‌های دریافتی، برخی کاربران موفق شده‌اند بدون VPN وارد Ubisoft Connect، Epic Games Store و Rockstar Games Launcher شوند؛ لانچرهایی که طی ماه‌های اخیر بسیاری از کاربران ایرانی برای ورود به آن‌ها ناچار به استفاده از VPN بودند.

در کنار این موضوع، گزارش‌هایی نیز از بهبود دسترسی به برخی بازی‌های آنلاین منتشر شده است. کاربران از ورود بدون مشکل به For Honor، GTA Online و برخی عناوین دیگر خبر می‌دهند. درباره Rainbow Six Siege نیز به نظر می‌رسد تغییر اصلی مربوط به رفع مشکل Ubisoft Connect باشد؛ چراکه خود بازی پیش از این نیز برای بسیاری از کاربران امکان Matchmaking داشت، اما ورود به لانچر بدون VPN با محدودیت همراه بود.

در میان گزارش‌های منتشرشده، باز شدن سرویس‌های مرتبط با Epic Games بیش از سایر موارد مورد توجه قرار گرفته است؛ چراکه بسیاری از کاربران، به‌ویژه روی کنسول، طی ماه‌های اخیر بیشترین مشکل را برای ورود به سرویس‌های این شرکت و اجرای برخی بازی‌ها گزارش کرده بودند. همچنین برخی کاربران اعلام کرده‌اند که علاوه بر ورود به بازی، فرآیند Matchmaking، اتصال به سرورها و دریافت پاداش‌های داخل بازی نیز اکنون بدون مشکل انجام می‌شود.

البته این وضعیت برای همه کاربران یکسان نیست. همچنان گزارش‌هایی از در دسترس نبودن برخی بازی‌ها یا سرویس‌ها، به‌ویژه روی بعضی اپراتورها و پلتفرم‌های مختلف، منتشر می‌شود. همین موضوع نشان می‌دهد که اگر تغییری هم رخ داده باشد، هنوز فراگیر و یکپارچه نیست.

نکته قابل توجه این است که در بسیاری از گزارش‌ها، آنچه بیش از خود بازی‌ها تغییر کرده، وضعیت لانچرها، سرویس‌های احراز هویت و ارتباط اولیه با سرورهای بازی است؛ بخش‌هایی که طی ماه‌های گذشته بیشترین محدودیت را برای کاربران ایرانی ایجاد کرده بودند.

آیا تغییرات زیرساخت اینترنت ایران در این اتفاق نقش دارد؟

هم‌زمان با انتشار این گزارش‌ها، در میان فعالان حوزه شبکه و کاربران فنی فرضیه‌ای نیز مطرح شده است. بر اساس این گمانه‌زنی‌ها، ممکن است تغییرات اخیر در نحوه مسیریابی (Routing) ترافیک اینترنت بین‌الملل ایران، در دسترسی به برخی سرویس‌های بازی تأثیر گذاشته باشد.

در هفته‌های اخیر برخی کاربران با استفاده از ابزارهایی مانند Traceroute مدعی شده‌اند که بخشی از ترافیک اینترنت ایران نسبت به گذشته از مسیرهای متفاوتی عبور می‌کند و حتی نام برخی ترانزیتورهای بین‌المللی مانند PCCW Global نیز در این بررسی‌های غیررسمی مطرح شده است. هم‌زمان، گزارش‌هایی نیز از تغییر پینگ و کیفیت اتصال به برخی سرویس‌های خارجی منتشر شده که می‌تواند نشانه‌ای از تغییر در بخشی از مسیرهای ارتباطی اینترنت بین‌الملل باشد.

از نگاه فنی، بسیاری از بازی‌های آنلاین پیش از برقراری ارتباط با سرور اصلی، ابتدا به سرویس‌های احراز هویت، APIها، لانچرها و شبکه‌های توزیع محتوا (CDN) متصل می‌شوند. بنابراین اگر تغییری در نحوه دسترسی به این سرویس‌های واسط ایجاد شده باشد، ممکن است نتیجه آن برای کاربر به شکل باز شدن لانچر، ورود بدون مشکل به حساب کاربری یا دسترسی به قابلیت‌های آنلاین بازی دیده شود.

با این حال، هنوز هیچ مدرک فنی یا اطلاعیه رسمی وجود ندارد که نشان دهد این تغییرات مستقیماً عامل در دسترس قرار گرفتن بازی‌ها و لانچرهای محدودشده بوده است. از سوی دیگر، شرکت‌های بزرگی مانند Rockstar، Epic، Ubisoft یا EA معمولاً محدودیت‌های منطقه‌ای را صرفاً بر اساس مسیر اینترنت اعمال نمی‌کنند و در کنار IP از مکانیزم‌های دیگری نیز برای تشخیص موقعیت کاربران استفاده می‌کنند. به همین دلیل، ارتباط میان تغییرات احتمالی در Routing اینترنت و باز شدن این سرویس‌ها فعلاً تنها یک فرضیه فنی است و نمی‌توان آن را به‌عنوان علت قطعی این اتفاق مطرح کرد.

تجربه‌ای که قبلاً هم تکرار شده بود

این نخستین بار نیست که کاربران ایرانی با چنین وضعیتی روبه‌رو می‌شوند. طی ماه‌های گذشته نیز سرویس‌هایی مانند ChatGPT، Spotify و برخی دیگر از خدمات بین‌المللی برای مدتی بدون VPN در دسترس قرار گرفتند و سپس دوباره شرایط آن‌ها تغییر کرد؛ اتفاقی که آن زمان نیز توضیح رسمی مشخصی برای آن ارائه نشد.

همین سابقه باعث شده برخی کاربران احتمال دهند آنچه امروز در حوزه بازی‌ها مشاهده می‌شود نیز یک تغییر موقتی باشد و نه نشانه‌ای از رفع دائمی محدودیت‌ها.

هنوز برای نتیجه‌گیری قطعی زود است

در حال حاضر هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که شرکت‌های سازنده بازی‌ها سیاست‌های خود را در قبال کاربران ایرانی تغییر داده یا محدودیت‌های منطقه‌ای را برداشته باشند. از سوی دیگر، شواهد فنی کافی نیز برای نسبت دادن این اتفاق به تغییرات زیرساختی اینترنت یا مسیریابی بین‌الملل در دست نیست.

آنچه فعلاً می‌توان با اطمینان گفت این است که از صبح امروز، تعداد قابل توجهی از کاربران ایرانی موفق شده‌اند بدون VPN به برخی لانچرها و بازی‌هایی دسترسی پیدا کنند که پیش از این برای آن‌ها محدود بود. اینکه این وضعیت ناشی از تغییرات زیرساخت اینترنت، نحوه اعمال محدودیت‌ها یا عامل دیگری باشد، موضوعی است که احتمالاً در روزهای آینده با انتشار اطلاعات و بررسی‌های بیشتر روشن خواهد شد.

شما بگویید

اگر شما هم امروز وضعیت بازی یا لانچر خاصی را بدون VPN آزمایش کرده‌اید، نتیجه را در بخش نظرات با ما و دیگر کاربران به اشتراک بگذارید. نام بازی، پلتفرم (رایانه شخصی، پلی‌استیشن یا ایکس‌باکس)، اپراتور اینترنت و اینکه اتصال با VPN یا بدون VPN انجام شده است، می‌تواند به تکمیل تصویر این اتفاق و بررسی دقیق‌تر آن کمک کند.