گزارش جدید مرکز پژوهشهای مجلس تصویر نسبتاً روشنی از ابعاد استخراج غیرمجاز رمزارز (ماینینگ) و تاثیر آن بر شبکه برق کشور ارائه داده است. در این گزارش توان مصرفی ماینرها در ایران حدود ۹۳۰ تا ۱۲۰۰ مگاوات برآورد شده و که بهتنهایی حدود ۶ درصد ناترازی برق در زمان اوج مصرف و حدود ۱۴ درصد کسری انرژی برق در ماههای گرم سال را به خود اختصاص میدهد.
این گزارش که جزئیات آن از سوی روزنامه فرهیختگان مورد بررسی قرار گرفته، بیانگر این واقعیت است که استفاده از برق یارانهای برای استخراج رمزارز، انگیزه اقتصادی بالایی برای ماینرهای غیرمجاز به وجود آورده است.
ماینرها سالانه ۸.۵ میلیارد کیلوواتساعت برق مصرف میکنند
مرکز پژوهشهای مجلس برای برآورد مصرف ماینرها از دو روش استفاده کرده است. یکی بررسی سهم ایران از هشریت جهانی و دیگری بررسی تغییرات بار شبکه در زمان قطعی سراسری اینترنت است. در روش دوم، کاهش بار شبکه پس از قطعی اینترنت دیماه ۱۴۰۴ حدود ۹۲۷ مگاوات برآورد شده و این عدد بهعنوان برآورد اصلی مصرف برق استخراج غیرمجاز در گزارش در نظر گرفته شده است.
با فرض فعالیت مداوم این تجهیزات، مصرف برق ماینرها به حدود ۷۰۰ میلیون کیلوواتساعت در ماه و حدود ۸.۵ میلیارد کیلوواتساعت در سال میرسد. برای مقایسه، این میزان انرژی از فروش برق سالانه ۲۱ استان کشور بیشتر است و معادل حدود ۳۵ درصد فروش برق پایتخت در سال ۱۴۰۳ محاسبه شده است.
برق ماینرها معادل ۲۲ درصد ظرفیت خورشیدی ایران
در برآورد بالاتر یعنی مصرف ۱۲۰۰ مگاوات، ماینرها معادل حدود ۲۰ درصد کل ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر نصبشده و حدود ۲۲ درصد ظرفیت نیروگاههای خورشیدی ایران برق هدر میدهند.
جالب اینکه مرکز پژوهشهای مجلس تأکید دارد ماینینگ عامل اصلی ناترازی برق کشور نیست، اما حذف آن میتواند کسری توان و انرژی شبکه را به شکل محسوسی کاهش دهد. برای نمونه در شبیهسازی درج شده در گزارش، با حذف مصرف ماینرها سهم ساعات بدون ناترازی از ۵.۲ درصد به ۳۳.۶ درصد افزایش مییابد.
سالانه ۱.۵ میلیارد دلار هزینه سوخت
یکی از بخشهای قابلتوجه گزارش به هزینه تأمین انرژی ماینرها مربوط میشود. بر اساس برآورد مرکز پژوهشهای مجلس، تأمین برق مورد نیاز این فعالیت در صورت اتکا به نیروگاههای حرارتی، به حدود ۲.۱ میلیارد مترمکعب سوخت معادل گاز در سال نیاز دارد.
با فرض استفاده از گازوئیل وارداتی با حداقل قیمت ۷۰ سنت به ازای هر لیتر، بار مالی سوخت مورد نیاز برای تأمین این برق حدود ۱.۵ میلیارد دلار در سال برآورد شده است. این رقم صرفاً هزینه سوخت است و هزینه تبدیل آن به برق و همچنین خسارت ناشی از محدودیت برق بخش تولید را شامل نمیشود.
بیش از ۳۳۶ هزار ماینر غیرمجاز کشف شده است
دادههای توانیر که در تهیه این گزارش مورد استفاده قرار گرفته نشان میدهد از سال ۱۳۹۸ تا پایان شهریور ۱۴۰۵، در مجموع ۳۳۶ هزار و ۸۲۶ دستگاه ماینر غیرمجاز کشف شده است. بیشترین میزان کشفیات مربوط به سال ۱۴۰۰ با بیش از ۱۱۰ هزار دستگاه بوده و در شش ماهه نخست ۱۴۰۵ نیز ۱۴ هزار و ۸ دستگاه ماینر غیرمجاز کشف شده است.
مرکز پژوهشهای مجلس معتقد است اتکا به روشهای کلاسیک برای شناسایی این فعالیت کافی نیست، چرا که بخش مهمی از استخراج غیرمجاز از طریق انشعابهای غیرمجاز یا سوءاستفاده از تعرفههای یارانهای انجام میشود. این مرکز پیشنهاد کرده شناسایی ماینرها با تحلیل هوشمند دادههای مصرف برق، تلفات شبکه و الگوهای ترافیک اینترنت ترکیب شود.
در مجموع گزارش مجلس نشان میدهد استخراج غیرمجاز رمزارز اگرچه علت اصلی ناترازی برق کشور نیست، اما با مصرف نزدیک به یک گیگاوات توان بهصورت شبانهروزی، سهم قابلتوجهی از کسری برق در دوره اوج مصرف را به خود اختصاص میدهد و همزمان هزینه قابلتوجهی برای تأمین سوخت و زیرساخت شبکه ایجاد میکند.
نظر خود را اضافه کنید.
برای ارسال نظر وارد شوید
ارسال نظر بدون عضویت در سایت