اختلال در زنجیره تأمین جهانی، اینبار نه از کمبود تراشه، بلکه از نقطهای کمتر دیده شده یعنی مواد اولیه بردهای مدار چاپی (PCB) گزارش میشود. دادههای بینالمللی نشان میدهد تشدید جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و تبعات آن در منطقه، یکی از حیاتیترین حلقههای تولید تجهیزات الکترونیکی را با بحران مواجه کرده که حالا خود را در قیمتها و زمان تحویل سفارشها نشان میدهند.
بزرگترین شرکتهای متأثر شده از جنگ
بر اساس گزارش رویترز، یکی از مهمترین نقاط آسیبدیده، مجتمعهای پتروشیمی در شهر جُبیل عربستان است؛ جایی که شرکت SABIC بهعنوان بزرگترین تأمینکننده جهانی رزین PPE (پلیفنیلن اتر) فعالیت میکند. این شرکت سهمی در حدود ۷۰ درصد از بازار جهانی PPE با خلوص بالا دارد و اختلال در تولید آن، عملاً گلوگاه تأمین PCBهای پیشرفته را هدف قرار داده است.
در کنار SABIC، سایر تأمینکنندگان مواد شیمیایی و کامپوزیتی نیز تحت فشار قرار گرفتهاند. شرکتهای ژاپنی مانند Mitsubishi Chemical Group و Sumitomo Bakelite که در تولید رزینهای تخصصی و مواد لایهای PCB نقش دارند، با محدودیت در دسترسی به خوراک و افزایش هزینههای لجستیک مواجه شدهاند. این اختلالات باعث شده ظرفیت صادراتی این شرکتها کاهش یافته و زمان تحویل سفارشها بهشدت افزایش پیدا کند.
جهش قیمتها؛ مقایسه با سال گذشته
بازار PCB که در سال ۲۰۲۵ به ثبات نسبی رسیده بود، اکنون با یک شوک قیمتی کمسابقه روبهرو شده است.
بنابر دادههای آماری، در آوریل ۲۰۲۶، قیمت PCBها تا ۴۰ درصد نسبت به ماه قبل افزایش یافته است. این در حالی است که در سال گذشته، رشد قیمتها معمولاً در محدوده ۵ تا ۸ درصد سالانه قرار داشت.
همزمان قیمت فویل مسی در ۲۰۲۶ حدود ۳۰ درصد رشد سالانه را تجربه کرده و زمان تأمین مواد اولیه از میانگین ۳ تا ۶ هفته در ۲۰۲۵ به چند ماه در ۲۰۲۶ رسیده است.
در کنار موارد فوق هزینه رزینهای اپوکسی و مواد کامپوزیتی بهدلیل محدودیت عرضه، جهش قابلتوجهی داشته است. این اعداد نشان میدهد بازار از یک وضعیت پایدار، به یک بحران واقعی در سمت عرضه منتقل شده است.
اثر مستقیم بر تولیدکنندگان فناوری
افزایش هزینه مواد اولیه اکنون بهطور مستقیم به شرکتهای فناوری منتقل شده است. تولیدکنندگان PCB در شرق آسیا (بهویژه شرکتهایی مانند Unimicron Technology در تایوان و Nippon Mektron) در حال مذاکره برای افزایش قیمت با مشتریان بزرگ خود هستند.
در سطوح بالادستی نیز، شرکتهایی مانند سامسونگ الکترونیکس و AMD که به PCBهای پیشرفته برای محصولات خود وابستهاند، با افزایش هزینه تولید مواجه شدهاند. این موضوع میتواند بهصورت زنجیرهای بر قیمت نهایی محصولات، از گوشیهای هوشمند گرفته تا سرورهای هوش مصنوعی اثر بگذارد.
تغییر مسیر زنجیره تأمین جهانی از خلیج فارس به شرق آسیا
آنچه این بحران را پیچیدهتر میکند، وابستگی شدید صنعت PCB به تعداد محدودی تأمینکننده در حوزه مواد اولیه است. تمرکز تولید PPE و رزینهای خاص در شرکتهایی مانند SABIC، باعث شده هرگونه اختلال منطقهای، تأثیر جهانی داشته باشد.
در واکنش به این شرایط، بسیاری از شرکتها در حال بازنگری استراتژیهای خود هستند که شامل انتقال بخشی از تأمین به تولیدکنندگان جایگزین در شرق آسیا، افزایش ذخایر استراتژیک مواد اولیه و سرمایهگذاری در توسعه مواد جایگزین میشود. با این حال، کارشناسان معتقدند جایگزینی سریع این ظرفیتها در کوتاهمدت امکانپذیر نیست.
به هر حال بحران اخیر نشان میدهد زنجیره تأمین فناوری تا چه اندازه به عوامل ژئوپلیتیکی وابسته است. تشدید جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران نهتنها بازار انرژی، بلکه بخشهای عمیقتری از صنعت مانند مواد اولیه PCB را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
در شرایطی که تقاضا برای تجهیزات الکترونیکی (بهویژه در حوزه هوش مصنوعی) در حال افزایش است، تداوم این اختلال میتواند به افزایش بیشتر قیمتها، کاهش حاشیه سود تولیدکنندگان و حتی تأخیر در عرضه محصولات جدید منجر شود؛ سناریویی که صنعت فناوری جهانی را وارد دورهای از عدم قطعیت کرده است.
نظر خود را اضافه کنید.
برای ارسال نظر وارد شوید
ارسال نظر بدون عضویت در سایت