گرماي قمر سياره كيوان به علت برخورداري از عناصر راديواكتيو است
تهران، خبرگزاري جمهوري اسلامي ‪۸۵/۱۲/۲۳‬

علمي. نجوم. كيوان. قمر.

تحقيقات جديد دانشمندان نشان مي‌دهد احتمالا وجود عناصر راديواكتيو در اعماق قمر كوچك "انكلادوس"(‪ (Encladus‬سياره كيوان از ميلياردها سال قبل تاكنون سبب گرم شدن اعماق اين قمر و فوران چشمه‌هاي آب گرم در سطح منجمد آن شده است.

به گزارش خبرگزاري آسوشيتدپرس، سفينه بدون‌سرنشين و كاوشگر سياره كيوان "كاسيني" كه هم‌اكنون در مدار اين سياره قرار دارد، سال گذشته تصاويري از قمر "انكلادوس" اين سياره به زمين مخابره كرد كه در آن تصاوير فوران چشمه‌هايي در سطح اين قمر مشهود بود.

فوران چشمه‌هاي آب گرم از اعماق قمر "انكلادوس" در حالي رخ مي‌دهد كه سطح اين قمر بسيار سرد و منجمد است. محققان عقيده دارند گرم بودن لايه‌هاي زير سطح اين قمر ممكن است محيط مناسبي را براي پيدايش حيات ايجاد كرده باشد.

از زمان مشاهده تصاوير سفينه "كاسيني" اين سوال كه گرماي لايه‌هاي زيرين قمر "انكلادوس" از چه منبعي بوجود مي‌آيد مطرح بوده است. هم‌اكنون دانشمندان با ايجاد الگوي رايانه‌اي جديد اين فرضيه را مطرح كرده‌اند كه وجود عناصر راديواكتيو در اعماق اين قمر و فساد تدريجي اين عناصر سبب گرم شدن لايه‌هاي زير قطب جنوب آن و شكل‌گيري چشمه‌هاي آب گرم و بخار آب در قطب جنوب "انكلادوس" شده‌است.

بر اساس اين نظريه جديد، قمر "انكلادوس" احتمالا ‪۴/۵‬ميليارد سال قبل و با تركيبي از يخ و ايزوتوپ‌هاي راديواكتيو عناصر آلومينيوم و آهن بوجود آمده و با گذشت چند ميليون سال از شكل‌گيري اين قمر، فساد عناصر راديواكتيو و ايجاد حرارت در پي آن، سبب شكل‌گيري يك هسته سنگي در مركز قمر و پوشيده شدن اطراف اين هسته سنگي با لايه‌اي از يخ شده است.

دانشمندان عقيده دارند با گذشت زمان، ادامه فعاليت عناصر راديواكتيو موجود در هسته قمر انكلادوس" سبب گرم شدن لايه‌هاي يخ بالاي هسته و ايجاد چشمه‌هاي آب گرم در سطح قمر شده است كه اين وضعيت همچنان ادامه دارد.

اگر فرضيه جديد اثبات شود، اين بدان معناست كه قمر "انكلادوس" به علت برخورداري از يك منبع گرمايي دايمي، مواد آلي و آب مايع، محل مناسبي براي شكل‌گيري حيات است.

به گفته "دنيس متسون" محقق طرح "كاسيني"، فرضيه جديد نشان مي‌دهد شرايط موجود در لايه‌هاي زير سطح "انكلادوس" در گذشته و احتمالا حال حاضر، وقوع واكنشهاي زيست‌شيميايي را ممكن مي‌كند كه اين وضعيت احتمال وجود حيات در اين قمر را مطرح مي‌سازد.

محققان طرح "كاسيني" پيش از اين اعلام كرده بودند سرچشمه فوران‌هاي آب گرم در سطح اين قمر احتمالا منابع آبي زير پوسته آن است كه آن منابع آبي با انرژي ناشناخته‌اي گرم مي‌شوند و مطالعه جديد منشاء اين گرما را وجود عناصر راديواكتيو در هسته قمر ذكر مي‌كند.

نتايج مطالعه جديد روز دوشنبه در همايش مطالعات ماه و سيارات منظومه شمسي در تگزاس آمريكا ارائه شد و در شماره ماه آوريل نشريه نجومي "ايكاروس" (‪ (Icarus‬نيز به چاپ خواهد رسيد.