ضرورت برپايي رزمايش‌هاي نظامي در كشور (‪(۱
تهران، خبرگزاري جمهوري اسلامي ‪۸۵/۱۱/۳۰‬

پژوهش. نظامي. رزمايش.

اگرچه تاريخ مدوني از رزمايش (مانور ) نيروهاي نظامي دنيا در دست نيست، ولي مي‌توان گفت با شروع جنگ بين اقوام و ملل مختلف، انسانها همواره در فكر دفاع از خود، خانواده و در وسيع‌ترين شكل آن كشور و يا عقيده خود بوده‌اند، ازاين روي همواره به شيوه‌هاي گوناگون درصدد كسب آمادگي بوده‌اند تا هنگام وقوع جنگ از آمادگي لازم جهت مقابله با دشمن برخوردار باشند.

تاريخ مدون شرق و غرب و از جمله ايران نشان مي‌دهد، نيروهاي نظامي در آستانه تهديد، براي آمادگي و حتي در زمان صلح و فراغت از جنگ جهت جلوگيري از خمودگي و رخوت نيروها، دست به تمرين وشبيه‌سازي صحنه‌هاي جنگ مي‌زدند، تا آمادگي مناسب را همواره حفظ كنند.

با شروع قرن نوزدهم و شكل‌گيري ارتشهاي منظم با نيروهاي ثابت نظامي و همچنين شروع روند پيشرفت در تجهيز و پيچيده شدن ابزارهاي جنگ و به دنبال آن وقوع جنگهاي پي در پي دولت‌هاي اروپايي و در نهايت جنگهاي جهاني اول و دوم، آماده‌سازي نيروها براي مقابله با بحرانها و جنگهاي واقعي از اهميت ويژه‌اي برخوردار شد. در عصر كنوني نيز آمادگي نيروهاي مسلح براي مقابله با تهديدهاي احتمالي دشمنان اهميت بسزايي دارد.

در اسلام نيز با تعابير گوناگون بر احراز آمادگي امت اسلامي تاكيد شده است، از جمله مي‌توان به اين آيه شريفه قران كه صريحا اشاره به آماده سازي نيروها و تجهيزات دارد <واعدو لهم ما استطعتم من قوه> سوره انفال آيه ‪۶۰‬اشاره كرد.

هم چنين مي‌توان به اين حديث پيامبر اعظم (ص) اشاره كرد كه مي فرمايند: "به فرزندان خود شنا، تيراندازي و سواركاري را بياموزيد" اين دسته از آيات و روايات حاكي از ضرورت آمادگي جسماني و روحي براي هر فرد مسلمان و جامعه اسلامي است و بطور مستقيم بر هوشياري و آمادگي مسلمانان در شرايط مختلف تاكيد دارد.

برگزاري منظم و مداوم رزمايشها در شكل جنگ‌هاي "كلاسيك " و "نامتقارن" از ابزارهاي موثر نيروهاي نظامي ايران براي كسب آمادگي دفاعي و ارتقاي توان عملياتي است، رزمايشهاي عظيمي چون "ضربت ذوالفقار"، "پيامبر اعظم" ‪۱‬ و ‪۲‬و رزمايش "صاعقه" كه طي امسال توسط ارتش جمهوري اسلامي ايران و سپاه پاسداران برگزار شد، اهداف و پيامدهايي بر آنها مترتب است كه به برخي از آنها در ذيل اشاره خواهد شد:
الف) اهداف سازماني:
.....................

‪-۱‬حفظ روحيه جهادي و فرهنگ عاشورايي:
تجسم صحنه‌هاي واقعي نبرد مي‌تواند خاطرات و حقايق دوران دفاع مقدس و ياد شهداي بزرگوار تاريخ زرين سالهاي گذشته را زنده كند و باعث انتقال اين روحيه ايثار و فداكاري، شهادت طلبي و از خودگذشتگي به نسل جديد شود.

‪-۲‬استفاده و بهره‌گيري از آموزشهاي تئوري در صحنه عمل:
آموخته‌هاي افراد زماني بكار مي‌آيد كه در صحنه عمل با واقعيات سنجيده شود و مورد آزمون قرار گيرد و در كار عملي به نقاط ضعف و قوت آن پي ببرند و نواقص احتمالي برطرف شود. ضمن اينكه با توجه به پيشرفت علوم و فناوري و بالطبع تغيير در سيستمها و متون آموزشي، لزوم انطباق بسياري از طرح‌هاي درسي با متون و روشهاي جديد ايجاب مي‌كند اين تغييرات در مرحله عمل نيز مورد آزمايش
افراد نظامي قرار گيرد.

‪-۳‬احراز آمادگي فرماندهان در مقابله با شرايط بحراني احتمالي:
تجاوز و تحرك ناگهاني دشمنان ايران اسلامي در وقايع گوناگون از جمله، حمله آمريكا در طبس، حمله سراسري عراق به ايران و حضور آمريكا در منطقه نشان داد كه غفلت و فقدان آمادگي، خطرهاي جبران ناپذيري را براي كشور و ملت بدنبال خواهد داشت از اين حيث يگانهاي رزم و فرماندهان همواره بايد آمادگي برخورد با تهديدهاي احتمالي را در هر زمان داشته باشند.

بنابراين در اين رزمايشها سعي مي‌شود روي افزايش تصميم‌گيري فرماندهان و طراحان عملياتي و ارائه بهترين راهكارها و بكارگيري حداكثر امكانات در حداقل زمان ممكن كار شود.

‪-۴‬آزمايش تجهيزات و وسايل توليدي يا بازسازي شده:
اجراي رزمايش باعث مي‌شود تا وسايل بازسازي شده يا تجهيزات و ادوات نظامي توليدي مورد آزمايش قرار گيرند تا ضعف‌هاي احتمالي اين ابزار شناسايي و برطرف شود.

شليك ده‌ها موشك از جمله "شهاب ‪"۳‬و "شهاب ‪"۲‬با سر جنگي و بردهاي بالاي هزار كيلومتر، همچنين موشكهاي "فاتح ‪"۱۱۰‬و "ذوالفقار ‪"۷۳‬و صدها راكت و موشك با بردهاي مختلف از ‪۱۵۰۰‬كيلومتر به بالا و ده‌ها هواپيماي شناسايي با سرنشين و بدون سرنشين در رزمايش "پيامبر اعظم ‪،"۲‬در آبان ماه ‪۱۳۸۵‬ نشاني از تحول شگرف در توانمندي نظامي و دفاعي ايران است. پيشرفت چشمگير ايران در اين زمينه را به ويژه مي‌توان در بكارگيري سامانه فوق مدرن "تورام - يك" (‪ (TORM-1‬مشاهده كرد. اين سامانه كه در رزمايش "صاعقه" به نمايش درآمد يك سامانه پرتحرك، بسيار دقيق و با امكان واكنش سريع است (با برد ‪۱۲‬كيلومتر با قابليت افزايش تا ‪۲۰‬كيلومتر) كه مي‌تواند با هواپيماهاي كوچك، هواپيماهاي با قابليت بالا و سرعت زياد و موشك‌هاي پيشرفته كروز درگير شود و در هر لحظه قادر است ‪۴۷‬هدف را رهگيري و با هشت هدف درگير شود. عملكرد تجهيزات جديد تنها در شرايط واقعي عمليات و ضمن تمرين‌هاي نظامي قابل ارزيابي است.

ب) اهداف سياسي:
..................

اساسا برگزاري رزمايش علاوه بر پيگيري و تحقق اهداف نظامي و سازماني، برخي اهداف سياسي را نيز دنبال مي‌كند. امروزه بسياري از رزمايشهاي نظامي متاثر از شرايط و اوضاع و احوال سياسي و بين‌المللي برگزار مي شوند. در جمهوري اسلامي نيز رزمايش از اين قاعده مستثني نيست و همواره يك سري اهداف مهم را دنبال مي‌كند.

پيش از بيان اهداف رزمايش‌هايي كه در سال جاري در ايران به اجرا در آمد لازم است محيط امنيت ملي جمهوري اسلامي ايران تبيين گردد:

*** حادثه ‪۱۱‬سپتامبر و تاثير آن بر محيط امنيت ملي ايران
حادثه ‪۱۱‬سپتامبر و فرو ريختن برج‌هاي دو قلوي "سازمان تجارت جهاني" در آمريكا قطعا يكي از تاثير گذارترين متغيرها بر تحولات جهاني است.

اين حادثه در دوران حاكميت جناح تندرو و بنيادگراي نومحافظه كاران در آمريكا اتفاق افتاد و بهانه‌اي شد تا اين جناح با طرح دكترين "جنگ پيشگيرانه" به افغانستان و سپس به عراق حمله كند. از آن پس آمريكايي ها دست كم در عرصه جنگ رواني - رسانه‌اي خود بارها اقدام به تهديد جمهوري اسلامي كرده اند.

گرچه به اعتقاد بسياري از كارشناسان امور سياسي - نظامي با توجه به شرايط دو كشور و منطقه حمله به ايران براي آمريكا احتمالي نزديك به صفر است.

ولي منطق حكم مي‌كند، تصميم گيرندگان و مقام‌هاي نظام با شناخت از محيط امنيتي جمهوري اسلامي ايران و تهديدهاي احتمالي آن، راهبردهاي متناسب با هر محيط امنيتي را تدوين و با احراز شرايط لازم در ملت و نيروهاي مسلح، خود را براي پاسخ با هر وضعيت احتمالي آماده نمايند.

جمهوري اسلامي ايران هم اكنون حداقل با دو محيط امنيتي در خارج از مرزها مواجه است گرچه اين دو محيط امنيتي و تهديدهاي ناشي از آنها مي‌تواند درعمل با هم همبستگي داشته باشند ولي از لحاظ تبيين مي‌توان آنها را بطور جداگانه مورد بررسي قرار داد.