فناوري رباتيک همچنان بدون متولي

در سالهاي اخير تعداد زيادي از دانش آموزان ما درگير موضوع رباتيک شده اند و خوشبختانه هم در مسابقات داخلي و هم در مسابقات خارجي کارهاي بسيار خوبي ارائه کرده اند.
دانش آموزان ما توانسته اند با دانشجويان خارجي مسابقه بدهند و نتيجه هاي خوبي هم بگيرند. اغلب مسابقات رباتيک داخلي و خارجي جنبه پژوهشي و تحقيقاتي دارد. ما سعي کرديم اين توانمندي هايي که در بخشهاي مختلف وجود دارد را به سمت استفاده کاربردهاي واقعي هدايت کنيم. بنابراين عنوان رباتهاي شهري را انتخاب کرديم و تعريف کرديم ، ربات شهري رباتي است که بتواند به شهروندان در محيطهايي مثل محيطهاي خانگي ، ادارات ، معابر عمومي به نوعي سرويس ارائه دهد. آنچه رفت بخش هايي از صحبت هاي مجتبي مسگري مشهدي ، قائم مقام دبير اولين دوره مسابقات رباتيک شهري است. وي در گفتگويي با جام جم به ارائه توضيحات بيشتري در ارتباط با اولين دوره مسابقات شهري پرداخته است.

چطور شد که به فکر برگزاري مسابقاتي با نام «ربات هاي شهري» افتاديد؟

در بخشهاي مختلف دانش آموزي ، دانشجويي و ويژه ، رشته هاي مختلف را تعريف کرديم که هر کدام از آنها به خدمات رساني به شهروندان در شهر کمک مي کند. در واقع ، برگزاري مسابقه رباتهاي شهري ، اولين تلاش ما بوده که رباتها را به کاربرد واقعي شان در جامعه نزديک کنيم.

فکر مي کنيد در اين راه چقدر موفق بوده ايد؟

بيشترين چيزي که معلوم است ، اين است که برگزاري چنين مسابقاتي دربازه کوتاه مدت ، بيشترين نقشي که مي تواند داشته باشد، نقش فرهنگ سازي است. ما با اين کار هم اطلاعات عمومي جامعه را بالا مي بريم و هم توجه مسوولان و مديران و پژوهشگران را به طور همزمان به اين نکته جلب مي کنيم که در جامعه مان به رباتهايي نياز داريم که در حوزه هاي مختلف به انسانها کمک کنند. در بازه هاي کوتاه مدت مي توانيم به توليد و تجاري کردن اين محصولات فکر کنيم که به طور واقعي در زندگي روزمره ما کمک کنند. به نظر مي رسد محصولاتي که امسال در بخشهاي مختلف اين مسابقات حضور دارند، قطعا توان کاربردي شدن داشته باشند.

فکر مي کنيد با شروع چنين کاري ، فاصله ما با کشورهاي ديگر سريع تر کم مي شود؟

نرم افزار، مکانيک و الکترونيک 3 بخش مختلف يک ربات هستند. ما در بعضي از اين بخشها نه تنها از دنيا عقب نيستيم ، بلکه همپاي بسياري از کشورها مي توانيم کار کنيم. در بخشهاي ديگر، با حمايت هاي کم و امکانات محدود، پژوهشگران ما نمي توانند کارهاي قابل رقابتي ارائه کنند. به نظر مي رسد اگر مشکل حمايت اوليه برطرف شود و پژوهشگران ما پشتوانه هاي محکمي براي کار کردن داشته باشند، بايد مراحل پس از تحقيق را هم در نظر گرفت. توليد يک ربات براي جامعه کافي نيست ، بلکه بايد مراکزي وجود داشته باشند که از اين ايده ها حمايت کنند تا به محصولات صنعتي و نيمه صنعتي تبديل شوند. اگر اين حمايت ها انجام شود، نه تنها مي توانيم نيازهاي داخلي خودمان را برطرف کنيم که مي توانيم در بسياري از موارد محصولاتمان را صادر هم بکنيم.

با توجه به کاربردي بودن اين قضيه و اين که ما در برخي رشته ها از دنيا عقب نيستيم ، شروع چنين اتفاقي به نظر شما دير نبود؟

متاسفانه يکي از مشکلاتي که ما در مملکتمان داريم ، اين است که خيلي از امور، متولي مشخصي ندارد. مقوله رباتيک هم از همان دسته است. ما فعاليت هاي رباتيک زيادي در کشور داريم ، اما چون سازمان يافته نيستند و در سطح صنعت يک برنامه بلندمدت براي فناوري رباتيک نداريم ، خيلي جاها نتوانستيم از آن پتانسيل هاي موجود بهترين استفاده را ببريم. خيلي زودتر از اينها بايد چنين برنامه هايي تشکيل مي شد. نه فقط در بحث ربات هاي شهري ، بلکه در بسياري از حوزه هاي ديگر مثل ربات هاي صنعتي ، ربات هاي پزشکي و آزمايشگاهي به آنها نيازمنديم. همين الان هم بايد مرجع مشخصي وجود داشته باشد که به همين کارهايي که بچه ها براي نمايشگاه آوردند، کمک کند تا مراحل بعدي را طي کنند. بايد بودجه هاي مشخصي وجود داشته باشد که از اين ايده ها حمايت کند. همه اينها بايد در کنار هم قرار بگيرد تا بسياري از مشکلات ما رفع بشود. فعلا وجود يک متولي مشخص ، مهمترين نياز ماست.

يعني هنوز هم يک متولي مشخص وجود ندارد؟

ما در سازمان ها، بخشهاي مختلفي داريم که کم و بيش درگير هستند؛ ولي متولي مشخصي نداريم.

استقبال افراد از اولين دوره مسابقات چطور بوده است؟

با توجه به اين که اولين دوره مسابقات بود، ما انتظار شرکت تعداد زيادي از تيمها را نداشتيم. منتها برخلاف انتظار ما، تعداد شرکت کننده ها کم نظير يا بي نظير بوده است و اين به دليل جذابيت موضوع رباتهاي شهري است. در حال حاضر 160 تيم شرکت کردند و از دانش آموزان دوره راهنمايي تا پژوهشگراني که 10 يا 15 سال سابقه پژوهشي دارند، حضور داشتند.