تقريبا همه ما به نوعي با مشکل بوت نشدن کامپيوترمان مواجه شده‌ايم. بوت نشدن هم مي‌تواند شامل روشن نشدن سيستم و هم روشن شدن و تصوير ندادن آن باشد. بوت نشدن سيستم، دلايل زيادي مي‌تواند داشته باشد. البته ما در گذشته يک راهنماي کامل و جامع براي رفع مشکل بوت نشدن سيستم ارايه کرديم که بد نيست نگاهي نيز به آن بيندازيد. چيزي که امروز قصد داريم به آن بپردازيم يک عيب‌يابي سريع است که در اکثر موارد به‌خصوص زمانيکه سيستم جديد خود را اسمبل کرده‌ايد به حل مشکل بوت خواهد انجاميد. شما بايد مراحل زير را قدم به قدم دنبال کنيد:
1 - خواندن دقيق دفترچه راهنماي مادربورد
دفترچه راهنماي مادربورد شامل اطلاعات بسيار کامل و جامع در مورد نحوه اتصال ساير قطعات روي مادربورد است. بسياري از ايراداتي که باعث بوت نشدن سيستم شما مي‌شود، در دفترچه مادربورد به‌خوبي توضيح داده شده و با رعايت آنها مشکل کاملا برطرف مي‌شود.
2 - اتصالگر برق پردازنده
روي مادربورد و در نزديکي سوکت پردازنده يک اتصالگر 4 يا 8 پين برق قرار گرفته که وظيفه آن رساندن برق مورد نياز پردازنده است. بخش عمده مصرف پردازنده از همين اتصالگر تامين مي‌شود. خيلي از کاربران به‌خصوص تازه‌کارها فراموش مي‌کنند که اين اتصالگر را وصل کنند. مادربوردها و منبع تغذيه‌هاي گران قيمت‌تر معمولا از نوع 8 پين اين اتصالگر استفاده مي‌کنند ولي ممکن است در سيستم شما، منبع تغذيه يا مادربورد، يکي از نوع 8 پين و ديگري از نوع 4 پين اين اتصالگر استفاده کند. حتي در اين صورت هم مشکلي پيش نمي‌آيد، چرا که اگر بر فرض منبع تغذيه شما از نوع 4 پين اين اتصالگر و مادربورد از نوع 8 پين استفاده کند با وصل کردن تنها 4 پين نيز سيستم بوت خواهد شد. در بعضي مادربوردها که از اتصالگر 8 پين استفاده مي‌کنند، روي 4 پين آن يک پوشش پلاستيکي قرار مي‌دهند. اگر منبع تغذيه شما، اتصالگر برق 8 پين داشت مي‌توانيد پوشش پلاستيکي را برداشته و تمام 8 پين را وصل کنيد.
3 - اتصال صحيح کارت گرافيکي
اين اشتباه به‌خصوص در مورد تازه کارها که از فشار دادن زياد کارت گرافيکي روي اسلات ترس دارند، پيش مي‌آيد. بايد از قرار گرفتن صحيح کارت گرافيکي روي شيار مربوطه مطمئن شويد و چک کنيد کارت گرافيکي به‌صورت نصفه درون شيار نباشد.
4 - اتصال گر برق کارت گرافيکي
اکثر کارت گرافيکي‌هايي که قيمت آنها در محدوده بالاي صد هزار تومان قرار مي‌گيرد براي تغذيه کامل از اتصالگرهاي برق PCIe استفاده مي‌کنند. اين نوع اتصالگر برق توسط منبع تغذيه فراهم مي‌شود گاهي اوقات نيز لازم مي‌شود که از تبديل برق PCIe روي منبع تغذيه خود استفاده کنيد تا اين نوع اتصالگر برق فراهم شود.
کارت‌هاي گرافيکي بسته به ميزان مصرف انرژي خود ممکن است از يک يا دو اتصالگر برق PCIe استفاده کنند چنانچه اين اتصالگر برق را به کارت گرافيکي وصل نکنيد، سيستم بوت نخواهد شد.
اتصالگر PCIe در دو نوع 6 و 8 پين است. قرار گرفتن اين اتصالگرهاي برق روي کارت گرافيکي معمولا به يکي از صورت‌هاي يک اتصالگر 6 پين، دو اتصالگر 6 پين و اتصالگر 6 پين و 8 پين در کنار هم است.
اتصالگر 6 پين و 8 پين در کنار هم تا به امروز در برخي کارت‌هاي Dual GPU رادئون و جيفورس ديده شده است. البته در اين کارت‌ها به جاي يک اتصالگر 6 پين و يک اتصالگر 8 پين مي‌توانيد هر دو اتصالگر را از نوع 6 پين وصل کنيد. شکل اتصالگر برق 8 پين PCIe به گونه‌اي است که 6 پين آن دقيقا مشابه اتصالگر نوع 6 پين بوده و از آن مي‌توان به عنوان اتصالگر 6 پين نيز استفاده کرد. در منبع تغذيه‌هاي جديد معمولا اتصالگر 8 پين را به‌صورت 2+6 پين طراحي مي‌کنند تا استفاده از اين نوع اتصالگر به عنوان هر دو نوع 6 پين يا 8 پين به سادگي امکان پذير باشد.
5 - بوت کردن سيستم با يک ماژول حافظه
اگر سيستم شما با يک ماژول حافظه بدون هيچ مشکلي بوت مي‌شود، ولي با قرار دادن هم زمان دو ماژول روي سيستم به مشکل بر مي‌خوريد ممکن است لازم باشد تا ولتاژ، فرکانس و زمان بندي‌هاي ماژول‌ها را به‌صورت دستي از درون بايوس تنظيم کنيد. بايوس اکثر مادربوردهاي جديد اين امکان را فراهم مي‌کند تا خصوصيات عملياتي ماژول‌هاي قرار گرفته روي هر اسلات حافظه را به‌صورت جداگانه و مجزا، تنظيم کرد.
چنانچه مشکل بوت داشتيد و به اين مرحله رسيديد ابتدا هر کدام از ماژول‌ها را به‌صورت تکي و مجزا روي سيستم تست کنيد.
6 - نصب صحيح ماژول هاي حافظه
بهتر است قبل از اينکه ماربورد درون کيس قرار گيرد، ماژول‌هاي حافظه را روي آن نصب کنيد. قرار گرفتن صحيح ماژول حافظه روي مادربورد به نيروي نسبتا زيادي نياز دارد که خيلي از تازه کارها آن را دريغ مي‌کنند.
چنانچه ماژول به‌درستي روي اسلات حافظه نصب شود، ضامن قرار گرفته در دو سر اسلات، بسته شده و ماژول را روي اسلات قفل مي‌کند، به علاوه بهتر است به شيوه قرار گرفتن ماژول‌هاي حافظه در دفترچه مادربورد نيز نگاهي بيندازيد. در بسياري از مادربوردهاي X58 که از چينش سه کاناله حافظه استفاده مي‌کنند، ترتيب قرار گرفتن ماژول‌ها روي اسلات‌ها با مادربودهاي معمولي با چينش دو کاناله کمي متفاوت است.
7 - قرار گرفتن پيچ يا سيم زير مادربورد
گاهي اوقات افتادن يک پيچ آزاد درون کيس مي‌تواند به‌بروز مشکل بوت نشدن منجر شود. حتي سيم قرار گرفته زير مادربورد نيز مي‌تواند مشکل ساز باشد. اگر به پشت مادربورد دقت کنيد تعداد زيادي اتصال‌هاي لحيم شده و نوک تيز مي‌بينيد. اين لحيم‌کاري‌هاي نوک تيز مي‌تواند روکش پلاستيکي سيم قرار گرفته زير مادربورد را پاره کنند و باعث ايجاد يک اتصال کوتاه شود. اين اتصال کوتاه معمولا باعث خاموش شدن منبع تغذيه مي‌شود. افتادن پيچ درون کيس نيز مي‌تواند منجر به بروز چنين اتفاقي شود.
8 - اتصال فن پردازنده
چنانچه سيم فن پردازنده را به اتصالگر مربوطه روي مادربورد وصل نکنيد ممکن است سيستم بوت نشود و يا اندکي پس از روشن شدن، خود به خود خاموش شود. مادربوردها براي جلوگيري از آسيب رسيدن به پردازنده معمولا داراي چنين قابليتي هستند.
9 - اتصال صحيح اتصالگرهاي پانل جلويي کيس
اتصالگرهاي دکمه ريست، پاور، چراغ هاردديسک و چراغ پاور نيز مي‌توانندگاهي اوقات باعث بروز مشکلاتي شوند. ديده شده است که اتصال کوتاه دکمه ريست سبب ريست شدن‌هاي متوالي سيستم مي‌شود. در مورد دکمه ريست و پاور قطبيت مطرح نمي‌شود و جا به جا زدن مثبت و منفي اتصالگر مشکلي ايجاد نمي‌کند ولي در مورد چراغ هاردديسک و پاور، باعث روشن نشدن آنها مي‌شود.
10 - کليد برق قرارگرفته روي منبع تغذيه
ممکن است فراموش کنيد که کليد برق قرار گرفته روي منبع تغذيه که از پشت کيس قابل دسترسي است را در وضعيت روشن قرار دهيد. اين کليد دو وضعيت خاموش و روشن دارد که وضعيت خاموش، منبع تغذيه را کاملا غير فعال مي‌کند (حتي اگر کابل برق منبع تغذيه وصل باشد!)
11 - هماهنگي بايوس مادربورد با پردازنده
گاهي اوقات مادربورد سيستم شما براي پشتيباني از يک مدل پردازنده به يک به روز آوري بايوس نياز دارد چنانچه اين به روز آوري بايوس را انجام نداده باشيد، سيستم روشن شده ولي تصوير نخواهد آمد. در اين موقع دو راه بيشتري نداريد يا اينکه سيستم را با پردازنده‌اي که روي مادربورد بوت مي‌شود بالا آورده و عمليات به روز آوري بايوس را انجام دهيد، سپس از پردازنده مورد نظرتان استفاده کنيد. روش دوم هم اين است که مادربورد را نزد شرکت گارانتي کننده ببريد تا آنها به روزآوري بايوس را رايگان براي شما انجام دهند.
12 - ريست کردن چيپ CMOS
اين چيپ حاوي تنظيمات بايوس بوده و اختلال در اين تنظيمات مي‌تواند باعث بروز مشکل بوت نشدن سيستم شود؛ ريست کردن اين تنظيمات بسيار ساده بوده و روش آن‌را از راهنماي مادربورد مي‌توانيد دنبال کنيد.
13 - پردازنده گرافيکي مجتمع و کارت گرافيکي روي يک سيستم
اگر سيستم شما علاوه بر کارت گرافيکي مجزا به پردازنده گرافيکي مجتمع (on board) نيز مجهز است مي‌توانيد بوت شدن را توسط پردازنده گرافيکي مجتمع تست کنيد. ريست کردن اطلاعات چيپ CMOS، تنظيمات بايوس را به حالت پيش فرض برگردانده و سبب مي‌شود سيستم به‌صورت پيش فرض از روي پردازنده گرافيکي مجتمع بوت شود.
شما در کنار اين 13 مرحله مي‌توانيد روش سريع زير را نيز دنبال کنيد. اين روش از اسپيکر داخلي سيستم استفاده مي‌کند. اين اسپيکر يا روي مادربورد وجود دارد و يا بايد اسپيکر را خودتان به مادربورد وصل کنيد:
هر چيزي به جز پردازنده و فن آن‌را از مادربورد جدا کنيد، سپس سيستم را روشن کنيد. در اين صورت بايد يک سري تک بوق‌هاي متوالي شنيده شود که نشان دهنده مشکل ماژول‌هاي حافظه است. اگر به جاي اين بوق، صدايي به گوش نرسيد به ترتيب احتمال مي‌تواند نشان دهنده منبع تغذيه، مادربورد و يا پردازنده معيوب بوده و يا نصب نادرست يکي از قطعات سبب اتصال کوتاه و خاموش شدن منبع تغذيه شود.
براي اينکه احتمال نصب نادرست قطعات و اتصال کوتاه حذف شود بايد مادربورد را از کيس خارج کرده و آن‌را روي يک سطح عايق قرار دهيد سپس قطعات را در اين شرايط به آن وصل کنيد.
اگر بوق‌هاي ممتد و بلند را شنيديد يک ماژول حافظه روي مادربورد قرار دهيد. در اين صورت صداي بوق بايد تغيير کند و به شکل يک بوق بلند و دو يا سه بوق کوتاه درآيد. اگر با اضافه کردن ماژول حافظه، صدايي توليد نشد بدان معناست که ماژول حافظه باعث اتصال کوتاه و خاموش شدن منبع تغذيه مي‌شود که البته اتفاق بسيار نادري است، اما اگر بوق‌هاي بلند و متصل به گوش رسيد نشانه عدم شناسايي ماژول حافظه توسط مادربورد است.
اگر با اضافه کردن ماژول حافظه، يک بوق بلند و دو يا سه بوق کوتاه به گوش رسيد، ماژول مشکلي نداشته و مي‌توانيد ماژول‌هاي ديگر را نيز تست کنيد. چنانچه ماژول‌هاي حافظه مشکلي نداشتند کارت گرافيکي را به مادربورد اضافه کنيد و اتصالگرهاي برق احتمالي آن‌را نيز وصل کنيد. اگر کارت گرافيکي مشکل نداشته باشد سيستم بايد به صورت عادي و معمولا با يک بوق کوتاه، بوت شود. در اين صورت با وصل کردن کابل مانيتور، صفحه بوت نيز ظاهر خواهد شد.
چنانچه منبع تغذيه سيستم شما از توان کافي برخوردار نباشد در اين مرحله يا مراحل بعدي با مشکل مواجه خواهيد شد؛ در ادامه ساير قطعات جدا شده را به‌صورت تک تک اضافه کنيد و پس از اضافه کردن هر قطعه، سيستم را روشن کرده و تست کنيد که آيا بوت مي‌شود يا خير.
فراموش نکنيد که سيستم سالم بدون کيبورد و هاردديسک نيز بايد به درستي بوت شود. علامت بوت درست در اکثر سيستم‌ها يک بوق کوتاه است.
برای مشاهده این لینک/عکس می بایست عضو شوید !برای عضویت اینجا کلیک کنید ]
