پاک کردن اطلاعات CMOS

در کامپیوترهایXT باتوجه به تعداد محدود پارامترها، پیکربندی سیستم بااستفاده از میکروسوئیچ امکان پذیر می باشد اما در سیستم های AT به دلیل بالا بودن تعداد پارامترهای قابل برنامه ریزی توسط استفاده کننده ، حضور یک منبع که هم به راحتی در دسترس باشد و هم جای کمی اشغال نماید ، ضروری به نظر می رسد. این منبع در کامپیوترهای AT حافظه CMOS نامیده می شود . حافظه CMOS دارای ۶۴ بایت و یا بیشتر ظرفیت می باشد که توسط دو پورت H۷۰ و H۷۱ قابل دسترسی می باشد و از آن برای نگهداری ساعت ، تاریخ و پیکربندی سیستم استفاده می شود. همچنین تعدادی از بیت های این حافظه برای چک کردن پیکربندی سیستم تحت عنوان CHECKSUM استفاده می شود. محتویات این حافظه در زمان خاموش بودن سیستم توسط یک باطری پشتیبان ۶/۳ ولتی نگهداری می شود.
این باطری ممکن است در داخل و یا در خارج از مادربورد قرار داشته باشد . البته در بعضی از سیستمها مجموعه باطری و حافظه به صورت یکپارچه ارائه شده که نمونه آن مارک DALLAS می باشد. از نظر عملکرد و چگونگی دستیابی هیچ تفاوتی بین انواع متفاوت CMOS وجود ندارد و همگی با استفاده از دو پورت یادشده قابل دسترسی و برنامه ریزی می باشند. تغییر در محتویات CMOS به طور معمول از طریق برنامه SETUP امکان پذیر است اما در صورتی که در ست آپ سیستم رمز تعریف شده باشد و رمز مربوطه را هم در اختیار نداشته باشید در این صورت امکان ورود به برنامه ست آپ و تغییر در پیکر بندی سیستم (اطلاعات CMOS) امکان پذیر نخواهد بود . در این موارد راهی جز پاک کردن محتویات CMOS نداریم . دراین مواقع دو احتمال وجود دارد .
۱)برای وارد شدن به سیستم رمز تعریف شده باشد.
۲)برای وارد شدن به ست آپ رمز تعریف شده باشد.
در حالت اول با توجه به بوت نشدن کامپیوتر کاری از نرم افزارها ساخته نیست و باید اقدام به پاک کردن محتویات CMOS به صورت سخت افزاری نمود . این کار معمولا با برداشتن باطری پشتیبان ست آپ برای چند دقیقه ، یااتصال کوتاه بر روی جامپر مربوطه (J۸) و یا تعویض تراشه CMOSامکان پذیر می باشد. البته این روشها در صورتی کارآمد خواهد بود که شما مجاز به بازکردن کیس کامپیوتر باشید که البته در اکثر مواقع این امکان وجود ندارد .
شایان ذکر است در صورتی که اعمال فوق درست صورت نگیرد احتمال سوختن و خراب شدن CMOS وجود دارد بنابراین تا حد امکان باید از کاربرد این روش اجتناب شود مگر در مواقعی که ضرورت ایجاب نماید. در حالت دوم با توجه به بوت شدن کامپیوتر نیازی به اقدامات فوق نبوده و می توان با استفاده از نرم افزارهای مناسب اقدام به پاک کردن و یا ذخیره اطلاعات CMOS نماییم . از آنجایی که همیشه برای مشاهده این لینک/عکس می بایست عضو شوید !برای عضویت اینجا کلیک کنید ] مناسب وجود ندارد و یا در دسترس نیست به عنوان یک مهندس برای مشاهده این لینک/عکس می بایست عضو شوید !برای عضویت اینجا کلیک کنید ] باید قادر باشیم تا با استفاده از امکانات موجود بر روی کامپیوتر این کار را انجام دهیم . با استفاده از برنامه DEBUG.EXE که همراه فایلهای سیستم عامل DOS و برای مشاهده این لینک/عکس می بایست عضو شوید !برای عضویت اینجا کلیک کنید ] وجود دارد می توان با خواندن و یا نوشتن در پورت های H۷۰ و H۷۱ تغییرات لازم را در محتویاتCMOS اعمال نمود از دو پورت فوق پورت H۷۰ بعنوان گذرگاه آدرس(ADDRESS BUS) و پورت H۷۱ به عنوان گذرگاه داده بکار می رود. الگوریتم کلی کار به این صورت است که CMOS را به عنوان یک آرایه یک بعدی در نظر می گیریم که دارای ۲۵۶ خانه می باشد .
برای دسترسی به هر خانه باید ابتدا اندیس (آدرس) خانه را در پورت H۷۰ بنویسیم و بعد از دسترسی به خانه مورد نظر می توان دادط دلخواه را درآن نوشت و یا از آن خواند . دسترسی به داده ها نیز فقط از طریق پورت H۷۱ امکان پذیر می باشد . آخرین نکته اینکه عمل نوشتن و یا خواندن از پورت ها به کمک ثبات AL و توسط دستورهای IN و OUT مربوط به زبان اسمبلی امکان پذیر است.
● الگوریتم کلی حذف اطلاعات حافظه CMOS
void CLR_CMOS(void){
for(int i=۰;i<۲۵۶;i++){
move value of i to register Al ;
Out Register Al to Port ۷۰h ;
Set register Al to zero ;// Al=۰
Out Register Al to Port ۷۱h
( return;)*
پیاده سازی این الگوریتم به کمک زبان اسمبلی بسیار آسان می باشد . اما از آنجا که قرار است این الگوریتم را با استفاده از debugپیاده سازی کنیم قبل از هر چیز باید با تعدادی از دستورات این برای مشاهده این لینک/عکس می بایست عضو شوید !برای عضویت اینجا کلیک کنید ] آشنا شویم .با اجرای فایل debug.exe می توانید وارد محیط برای مشاهده این لینک/عکس می بایست عضو شوید !برای عضویت اینجا کلیک کنید ] debug شوید محیط اصلی برای مشاهده این لینک/عکس می بایست عضو شوید !برای عضویت اینجا کلیک کنید ] یک علامت خط تیره می باشد که بعد از اجرای فایل debug.exe ظاهر می شود.این برای مشاهده این لینک/عکس می بایست عضو شوید !برای عضویت اینجا کلیک کنید ] دارای تعدادی دستور می باشد که با تایپ یک علامت سئوال و فشردن کلید ENTER می توان لیست فرمانها را مشاهده نمود . در زیر تعدادی از فرمانها را که برای پیاده سازی این الگوریتم به آن نیاز داریم توضیح می دهیم و سایر فرامین را به خواننده واگذار می کنیم تا درصورت نیاز با مراجعه به راهنمای برای مشاهده این لینک/عکس می بایست عضو شوید !برای عضویت اینجا کلیک کنید ] با شیوه کار هریک آشنا شود. حال با فرض بر این که شما وارد محیط debug شده اید مجموعه دستورات لازم برای پیاده سازی الگوریتم فوق را در زیر می آوریم .
▪ با اجرای دستور a وارد مود برنامه نویسی اسمبلی شوید در این صورت debug با نشان دادن آدرس xxxx:۰۱۰۰ آمادگی خود را برای دریافت دستورات اعلام می دارد (در عمل debug بجای xxxx سگمنت مربوط به برنامه را نشان می دهد که توجه به این موضوع اصلاظ در اینجا اهمیتی ندارد .)
▪ دستورات زیر را با دقت تایپ کرده و در انتهای هر خط کلید ENTER را فشار دهید (مواردی که زیر آن خط کشیده شده از طرف برای مشاهده این لینک/عکس می بایست عضو شوید !برای عضویت اینجا کلیک کنید ] نشان داده می شود این آدرسها در واقع مشخص کننده طول هر دستور و در نهایت طول برنامه می باشد) .
XXXX:۱۰۰ MOV CL- XXXX:۱۰۲ MOV AL ، CL، FF ،XXXX:۱۰۴ OUT ۷۰ ، AL،XXXX:۱۰۶MOVAL، ۰،XXXX:۱۰۸OUT۷۱، AL،XXXX:۱۰ALOOP ۱۰۲،XXXX:۱۰CINT ۲۰،XXXX:۱۰E،(در صورتی که مایل به درک کار دستورات برنامه نمی باشید به مرحله ۳ بروید)
▪ توضیح خط به خط برنامه:
ـ خط اول: یک شمارنده با مقدار ۲۵۵ در نظر گرفته شده که معادل همان متغیر i در الگوریتم است
ـ خط دوم: al را برابر cl قرار می دهیم.
ـ خط سوم: محتوای al را به پورت h۷۰ ارسال کردیم (در واقع تنظیم گذرگاه آدرس) .
ـ خط چهارم: al را برابر صفر قرار می دهیم
ـ خط پنجم: محتوای al را به پورت h۷۱ ارسا ل می کنیم و در واقع داده موجود در al را در آدرسی که قبلا مشخص کرده ایم می نویسیم.
ـ خط ششم: از آنجا که عملیات مربوط به تنظیم آدرس و نوشتن داده در محل آدرس باید به تعداد لازم تکرار شود بنایراین از دستور LOOP برای ایجاد یک حلقه با تعداد تکرار مشخص شده در CX استفاده کردیم دستور LOOP ۱۰۲ باعث می شود تا برنامه در هربار اجرا یک واحد از مقدار CX کم کرده و در صورت منفی شدن دستور بعدی و در غیر اینصورت به آدرس مشخص شده پرش می کند .
در این برنامه با توجه به مقدار CX خطوط دوم تا پنجم ۲۵۶ بار اجرا می شوند .
ـ خط هفتم: اجرای این وقفه باعث ختم برنامه خواهد شد .
▪ بعد از فشردن کلیدENTER درآخرین مرحله مجددا اعلان DEBUG ظاهر می شود در این مرحله چنانچه نمی خواهید برنامه را ذخیره کنید در جلوی اعلان (همان علامت منها) دستور G را اجرا کنید تا کلیه محتویات CMOS پاک شود. سیستم را RESET نموده و با فشردن کلید DEL وارد ست آپ سیستم شوید و تغییرات لازم را اعمال نمایید . اما در صورتی که تمایل دارید کد برنامه را به صورت یک فایل اجرایی از نوع COM درآورید مراحل بعدی را انجام دهید.
▪ با اجرای فرمان R CX در مقابل اعلان DEBUG مقدار ثبات CX را به E تغییر داده و کلید ENTER را فشار دهید . (دقت داشته باشد که کلیه اعداد در DEBUG در مبنای ۱۶ نوشته می شوند و عدد Eهمان طول برنامه شماست یعنی اختلاف ۱۰E ۱۰۰ در مبنای ۱۶)
▪ با اجرای فرمان N CLR_CMOS.COM در جلوی اعلان DEBUG نام CLR_CMOS.COM را برای برنامه خود مشخص کنید (به جای این نام می توانید نام دلخواه خودتان را با پسوند COM جایگزین کنید)
▪ با اجرای فرمان W در جلوی اعلان DEBUG تعداد ۱۴ بایت کد نوشته شده در فایلی با نامی که در مرحله قبل مشخص کرده اید ذخیره خواهد شد . حال شما دارای یک فایل اجرایی ۱۴ بایتی خواهید بود که هر وقت بر روی یک کامپیوتر اجرا شود محتویات حافظه CMOS آنرا پاک می کند.
▪ در این مرحله می توانید همچون مرحله ۳ عمل نموده و یا با اجرای دستور Q از DEBUG خارج شوید و فایلی را که ساخته اید اجرا نموده و سیستم را RESET کنید و وارد ست آپ شوید.

منبع:fun.1zarb.ir