شرکت IBM قصد دارد از سهماهه نخست سال ۲۰۲۷، کیت طراحی فرایند (PDK) فناوری پیشرفته Nanostack خود را در اختیار شرکتهای طراحی تراشه و مراکز پژوهشی قرار دهد. این فناوری با رویهمچیدن ترانزیستورها در ساختاری سهبعدی، بهدنبال افزایش تراکم مدارها و بهبود بازدهی انرژی است؛ رویکردی که میتواند به ساخت تراشههای کوچکتر و قدرتمندتر برای هوش مصنوعی کمک کند.
معماری Nanostack چگونه کار میکند؟
در طراحی رایج تراشهها، ترانزیستورهای نوع N و P عمدتاً در کنار یکدیگر قرار میگیرند. معماری نانواستک شرکت IBM این چیدمان را تغییر میدهد و با قرار دادن ترانزیستورها روی یکدیگر، از فضای عمودی تراشه نیز استفاده میکند.
این تغییر صرفاً به کوچکتر شدن مدارها محدود نمیشود؛ زیرا چیدمان سهبعدی، ملاحظات تازهای در زمینه مقاومت الکتریکی، ظرفیت خازنی، انتقال گرما و ارتباط میان بخشهای مختلف مدار ایجاد میکند. به همین دلیل، توسعه ابزارهای طراحی و شبیهسازی سازگار با این معماری برای استفاده عملی از آن اهمیت زیادی دارد.
در همین رابطه بخوانید:
- IBM از فناوری ساخت 0.7 نانومتری رونمایی کرد؛ معماری سهبعدی Nanostack فصل جدید صنعت تراشه
وعده IBM برای افزایش تراکم و کاهش مصرف انرژی
IBM پیشتر در ژوئن ۲۰۲۶ فناوری Nanostack را معرفی کرده بود. بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی این شرکت، طراحی آزمایشی آن نزدیک به ۱۰۰ میلیارد ترانزیستور را در سطحی حدود ۱۵۰ میلیمتر مربع جای میدهد. IBM همچنین از تقریباً دو برابر شدن تراکم ترانزیستورها در مقایسه با فناوری ۲ نانومتری خود، افزایش عملکرد تا ۵۰ درصد یا بهبود بهرهوری انرژی تا ۷۰ درصد خبر داده است.
این شرکت از بهبود ۴۰ درصدی مقیاسپذیری حافظه SRAM نیز صحبت میکند؛ موضوعی که برای تراشههای هوش مصنوعی اهمیت دارد، زیرا حافظههای نزدیک به واحدهای پردازشی میتوانند بخش قابلتوجهی از فضای تراشه را اشغال کنند.
البته این ارقام برآوردها و نتایج اعلامشده از سوی IBM هستند و نباید آنها را معادل نتایج آزمون مستقل محصولات تجاری دانست.
کیت طراحی در سال ۲۰۲۷ چه امکاناتی دارد؟
نسخه اولیه PDK قرار است کتابخانههای نمونه سلولهای منطقی و یک طراحی نمونه SRAM را در اختیار مهندسان قرار دهد. این ابزارها به طراحان کمک میکنند چیدمان مدارها، مسیرکشی اتصالات و ویژگیهای اولیه تراکم، مصرف انرژی و عملکرد را بررسی کنند.
با این حال، نسخه نخست قرار نیست تمام مدلها و امکانات یک کیت طراحی تجاری و کامل را داشته باشد. هدف اصلی IBM، فراهم کردن زمینه همکاری با شرکتهای طراحی بدون کارخانه، توسعهدهندگان نرمافزارهای طراحی الکترونیکی و مراکز پژوهشی است.
نکته مهم این است که عبارت ۰٫۷ نانومتر به نسل فناوری اشاره دارد و لزوماً به معنای آن نیست که تمام اجزای ترانزیستور ابعادی برابر با ۰٫۷ نانومتر دارند. همچنین انتشار PDK در سال ۲۰۲۷ به معنای عرضه عمومی تراشههای مبتنی بر این فناوری در همان سال نیست.
چه زمانی باید منتظر نخستین تراشههای Nanostack باشیم؟
انتشار کیت طراحی در سهماهه نخست ۲۰۲۷ را باید آغاز مرحله تازهای از توسعه این فناوری دانست، نه نزدیک بودن عرضه تجاری آن. پس از در دسترس قرار گرفتن PDK، شرکتهای طراحی تراشه و توسعهدهندگان ابزارهای طراحی الکترونیکی باید بتوانند مدارهای آزمایشی خود را طراحی کنند و محدودیتهای معماری جدید را بسنجند. در ادامه، ساخت نمونههای اولیه، ارزیابی عملکرد و مصرف انرژی، بررسی پایداری و بازده تولید و در نهایت آمادهسازی خط تولید، از مراحل ضروری پیش رو خواهند بود.
با توجه به اینکه IBM هنوز در حال توسعه ابزارهای طراحی و روشهای لازم برای تولید این معماری است، برآورد واقعبینانه این است که نخستین تراشههای آزمایشی مبتنی بر طراحیهای جدید، در بهترین حالت طی چند سال آینده ظاهر شوند؛ اما برای محصولات قابل عرضه به بازار احتمالاً باید تا حوالی سال ۲۰۳۰ یا پس از آن منتظر ماند. این بازه یک برآورد بر اساس مراحل معمول توسعه فناوریهای پیشرفته ساخت تراشه است، نه برنامه زمانی قطعی اعلامشده از سوی IBM. این شرکت از امکان رسیدن به تولید در بازهای حدود پنج سال سخن گفته است؛ بنابراین، تولید در مقیاس گسترده پیش از پایان این دهه را نمیتوان قطعی دانست.
در نهایت، اهمیت نانواستک فقط در رسیدن به عدد ۰٫۷ نانومتر خلاصه نمیشود. اگر IBM بتواند مزایای چیدمان سهبعدی ترانزیستورها را در فرایندی پایدار و اقتصادی به تولید برساند، این فناوری میتواند راه تازهای برای افزایش تراکم پردازشی و کاهش مصرف انرژی تراشههای هوش مصنوعی باز کند. بااینحال، فاصله میان یک دستاورد پژوهشی و فناوری آماده تولید انبوه همچنان قابلتوجه است و موفقیت Nanostack به نتایج آزمایشهای آینده، همکاری شرکای صنعتی و توانایی تولید تراشههای قابل اعتماد در مقیاس بالا بستگی خواهد داشت.













نظر خود را اضافه کنید.
برای ارسال نظر وارد شوید
ارسال نظر بدون عضویت در سایت