تب هوش مصنوعی دیگر فقط بازار GPU و سرور را تکان نمیدهد؛ حالا اثر آن را باید در جایی بسیار بالاتر از قفسه فروشگاهها، یعنی خود کارخانههای تراشه دنبال کرد. طبق گزارش Reuters، سامسونگ قیمت تولید برخی تراشهها با فرآیندهای 4، 5 و 8 نانومتری را برای سفارشهای جدید تا ۱۵ درصد افزایش داده است. در ظاهر، این فقط یک تصمیم تجاری از سوی Samsung Foundry است، اما پشت آن اتفاق مهمتری در جریان است: ظرفیت تولید تراشههای پیشرفته به اندازه تقاضای جدید بازار رشد نکرده است.
این همان جایی است که ماجرا جالب میشود. سامسونگ هنوز فاصله بسیار زیادی با TSMC دارد و با حدود ۷ درصد سهم از بازار فاندری، اصلاً در موقعیتی نیست که افزایش قیمتش را نتیجه برتری بر رقیب تایوانی بدانیم. اما وقتی مشتری برای تولید تراشه مورد نیازش ظرفیت کافی در TSMC پیدا نمیکند، معادله عوض میشود. سامسونگ لازم نیست رهبر بازار باشد؛ کافی است ظرفیت قابل استفاده داشته باشد.
چرا سامسونگ قیمت را بالا برده است؟
بر اساس گزارش Reuters، قیمت تولید با فرآیند 4 نانومتری SF4 برای برخی مشتریان آمریکایی و چینی حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد و برای مشتریان تایوانی ۵ تا ۱۰ درصد افزایش یافته است. در فرآیند 5 نانومتری نیز افزایش قیمت تا ۱۵ درصد گزارش شده و تولید تراشههای 8 نانومتری حدود ۱۰ درصد گرانتر شده است.
اما نباید از این اعداد برداشت کنیم که مثلاً قیمت یک GPU یا پردازنده هم قرار است ۱۵ درصد افزایش پیدا کند. اینجا صحبت از هزینهای است که یک شرکت طراح تراشه برای ساخت محصولش به Samsung Foundry میپردازد.
دلیل افزایش قیمت ظاهراً بسیار ساده است: مشتری بیشتر، ظرفیت کمتر.
تقاضای انفجاری برای شتابدهندههای هوش مصنوعی و تراشههای سفارشی باعث شده بخش قابل توجهی از ظرفیت پیشرفته TSMC از قبل رزرو شود. در چنین شرایطی، شرکتهایی که برای تولید تراشه به ظرفیت بیشتری نیاز دارند، گزینههای محدودی پیش رو دارند؛ یکی از مهمترین آنها سامسونگ است.
بنابراین اتفاقی که در ظاهر به شکل «سامسونگ قیمت را بالا برد» دیده میشود، در واقع بیشتر از هر چیز نشانه افزایش ارزش ظرفیت تولید تراشه است.
TSMC چه نقشی در این داستان دارد؟
برای فهمیدن اهمیت افزایش قیمت سامسونگ، باید از خود سامسونگ کمی فاصله بگیریم.
TSMC سالهاست فاصله قابل توجهی با رقبای خود در صنعت فاندری ایجاد کرده است. سهم این شرکت از درآمد بازار در سهماهه اول ۲۰۲۶ بیش از ۷۰ درصد بوده، در حالی که سامسونگ حدود ۷ درصد را در اختیار داشته است. بنابراین مسئله این نیست که Samsung Foundry ناگهان به رقیبی همسطح TSMC تبدیل شده است.
ماجرا این است که حتی TSMC هم نمیتواند هر میزان سفارشی را که بازار AI طلب میکند، فوراً تحویل دهد.
این تغییر مهمی است. تا همین چند سال قبل، وقتی درباره رقابت فاندریها حرف میزدیم، بحث اصلی معمولاً فناوری ساخت، بازده تولید و کوچکتر شدن ترانزیستورها بود. حالا یک سؤال ساده اما حیاتی به آنها اضافه شده است: «اصلاً ظرفیت ساخت این تراشه وجود دارد یا نه؟»
وقتی پاسخ این سؤال منفی باشد، شرکتی مثل سامسونگ که در شرایط عادی برای جذب مشتری باید بیشتر رقابت کند، ناگهان میتواند برای ظرفیت خود قیمت بالاتری مطالبه کند.
فشار AI فقط روی GPU نیست
شاید یکی از مهمترین نکات این گزارش همین باشد که نباید ماجرا را به پردازندههای هوش مصنوعی محدود کنیم.
خط تولید 4 نانومتری سامسونگ در کارخانه پیونگ تائِک، علاوه بر تراشههایی برای مشتریانی مانند کوالکام، بخشی از Base Die مورد استفاده در حافظههای HBM سامسونگ را نیز تولید میکند.
این جزئیات تصویر بزرگتری به ما میدهد. یک شتابدهنده AI فقط یک تکه سیلیکون بزرگ نیست که در یک کارخانه ساخته شود و بعد مستقیماً راهی دیتاسنتر شود. در اطراف آن، حافظه HBM، لایههای مختلف بستهبندی و اجزای دیگری قرار دارند که همه باید در زمان مناسب و با ظرفیت کافی تولید شوند.
به همین دلیل است که تب AI به تدریج دارد کل زنجیره تولید نیمههادی را تحت فشار میگذارد؛ وقتی یک حلقه از این زنجیره ظرفیت کافی نداشته باشد، اثر آن میتواند خیلی فراتر از همان کارخانه دیده شود.
این اتفاق برای خود سامسونگ اهمیت بیشتری دارد
برای Samsung Foundry، این شاید یکی از بهترین شرایطی باشد که میتوانست در چند سال اخیر به وجود بیاید.
این بخش از کسبوکار سامسونگ مدتها با مشکل سودآوری و بازده تولید دستوپنجه نرم کرده است. حالا افزایش استفاده از کارخانهها، سفارشهای بیشتر و قدرت قیمتگذاری بالاتر میتواند ورق را برگرداند. Reuters نیز به نقل از تحلیلگران احتمال داده که این واحد از سال آینده به سودآوری برسد.
از طرف دیگر، نامهای بزرگی هم در حال نزدیک شدن به ظرفیت تولید سامسونگ هستند. Tesla و Apple قراردادهایی با سامسونگ داشتهاند، Broadcom برای تولید تراشههای AI با این شرکت قرارداد بسته و درباره همکاری با Google و Nvidia نیز گزارشهایی منتشر شده است.
اینها هنوز سامسونگ را به رقیب همسطح TSMC تبدیل نمیکنند، اما یک تغییر مهم را نشان میدهند: برای مشتریان بزرگ، داشتن یک گزینه دوم قابل اتکا ارزش بیشتری پیدا کرده است.
آیا این افزایش قیمت در نهایت به جیب مصرفکننده میرسد؟
شرکتی که تراشهاش را گرانتر تولید میکند، میتواند بخشی از هزینه را خودش بپردازد، آن را روی قیمت محصول نهایی بگذارد یا حتی در صورت امکان، تولید را به فاندری دیگری منتقل کند. مشکل گزینه آخر این است که اگر مشکل اصلی کمبود ظرفیت باشد، پیدا کردن کارخانه جایگزین هم چندان آسان نیست.
این همان نکتهای است که ماجرا را برای بازار سختافزار مهم میکند؛ اگر همزمان قیمت تولید تراشه، HBM و بستهبندی پیشرفته تحت فشار باشد، سازندگان محصولات نهایی با هزینه بیشتری برای ساخت سختافزارهای آینده روبهرو خواهند شد.
اینکه این هزینه دقیقاً چه زمانی و چه مقدار به مصرفکننده منتقل شود، به رقابت شرکتها و شرایط بازار بستگی دارد؛ اما فشار از همین حالا در بالادست زنجیره دیده میشود.
داستان اصلی، ۱۵ درصد افزایش قیمت نیست
اتفاق مهمتر از افزایش 15درصدی قیمت تراشههای سامسونگ این است که رونق AI دارد ظرفیت تولید تراشه را به یک دارایی کمیاب تبدیل میکند. TSMC ظرفیت زیادی از خطوط پیشرفته خود را در اختیار مشتریان AI گذاشته، سامسونگ از سفارشهای سرریز و افزایش تقاضا سود میبرد و شرکتهای بزرگ فناوری هم بیش از گذشته به دنبال چندمنبعی کردن تولید تراشههای خود هستند.
در واقع، رقابت صنعت نیمههادی وارد مرحله تازهای شده است. دیگر فقط این سؤال مطرح نیست که چه کسی تراشه بهتری طراحی میکند؛ سؤال این است که چه کسی میتواند آن تراشه را در حجم بالا، با بازده مناسب و در زمان مورد نیاز تولید کند.
اگر تب AI ادامه پیدا کند، ممکن است در سالهای آینده کمبود ظرفیت تولید پیشرفته، به اندازه خود طراحی تراشه و حتی دسترسی به HBM، به یکی از مهمترین گلوگاههای صنعت سختافزار تبدیل شود.
سامسونگ با این افزایش قیمت شاید فقط یک پیام ساده به بازار داده باشد: در عصر AI، کارخانهای که بتواند تراشه بسازد، خودش بخشی از قدرت بازار است.
نظر خود را اضافه کنید.
برای ارسال نظر وارد شوید
ارسال نظر بدون عضویت در سایت